Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Który z tych narządów leży zaotrzewnowo?
AŻołądek
BNerka
COkrężnica poprzeczna
DŚledziona
2.Anatomia człowiekaTrudny
Które więzadło kolana chroni przed przesunięciem piszczeli do przodu względem kości udowej?
AWięzadło poboczne piszczelowe
BWięzadło rzepki
CWięzadło krzyżowe tylne
DWięzadło krzyżowe przednie
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Dlaczego w niekontrolowanej cukrzycy w moczu pojawia się glukoza?
AKanalik zbiorczy aktywnie wydziela glukozę
BInsulina jest potrzebna do resorpcji zwrotnej glukozy w kanaliku
CŁadunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
DKłębuszek przestaje przesączać glukozę
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Gdzie w układzie renina-angiotensyna-aldosteron angiotensyna I jest głównie przekształcana w angiotensynę II?
AW wątrobie
BW komórkach przykłębuszkowych nerki
CW korze nadnerczy
DW płucach
5.MikrobiologiaŚredni
Które krwinki białe są głównymi fagocytami w ostrym zakażeniu bakteryjnym i głównym składnikiem ropy?
ABazofile
BEozynofile
CNeutrofile
DLimfocyty B
6.MikrobiologiaTrudny
Corynebacterium diphtheriae wywołuje błonicę tylko wtedy, gdy wytwarza toksynę błoniczą. Kiedy ją wytwarza?
AGdy niesie bakteriofaga z genem toksyny
BZawsze, gdy jest narażona na antybiotyki
CTylko po koniugacji z E. coli i otrzymaniu plazmidu
DTylko gdy jest hodowana w wysokiej temperaturze
7.FarmakologiaŚredni
A patient has oral mucositis after chemotherapy. Which advice is appropriate?
AUse an alcohol-based mouthwash several times a day to kill germs
BEat spicy and acidic foods to stimulate healing
CBrush hard with a firm toothbrush to remove debris
DUse a soft toothbrush and rinse with saline or a bland mouthwash
8.FarmakologiaTrudny
A patient who has had several courses of bleomycin develops a dry cough and worsening breathlessness. What should the nurse suspect?
AA normal effect that will pass in a day
BAsthma caused by anxiety
CPulmonary fibrosis from bleomycin
DHeart failure from bleomycin
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,29, PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa) oraz HCO₃⁻ 12 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica metaboliczna. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,29PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa)HCO₃⁻ 12 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 35% tlenu pokazuje PaO₂ 75 mmHg (10,0 kPa) oraz PaCO₂ 55 mmHg (7,3 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1rytm węzłowy
2tachykardia zatokowa
3bradykardia zatokowa
4prawidłowy rytm zatokowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1asystolia
2rytm węzłowy
3bradykardia zatokowa
4migotanie komór
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 450 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 100 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz ryzyko względne RR zdarzenia przy leczeniu. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
leczenie: 132/450kontrola: 39/100
RR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 84% i swoistość 88%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 0,5%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Se = 84%Sp = 88%p = 0,5%
PPV = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Nerka
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerki leżą za otrzewną ścienną. Żołądek, śledziona i okrężnica poprzeczna leżą wewnątrzotrzewnowo i mają krezkę lub więzadła.
Odpowiedź
B · Nerka
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Więzadło krzyżowe przednie
Dlaczego to jest odpowiedź
Więzadło krzyżowe przednie ogranicza przesuw piszczeli do przodu; dodatni test szuflady przedniej lub Lachmana sugeruje zerwanie ACL.
Odpowiedź
D · Więzadło krzyżowe przednie
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Ładunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Przenośniki SGLT kanalika proksymalnego mogą resorbować tylko określoną ilość glukozy. Gdy glikemia jest wysoka, ładunek przesączony przekracza to maksimum, a nadmiar jest wydalany.
Odpowiedź
C · Ładunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · W płucach
Dlaczego to jest odpowiedź
Renina (nerka) rozszczepia angiotensynogen (wątroba) do angiotensyny I, którą ACE, głównie na śródbłonku naczyń włosowatych płuc, przekształca w angiotensynę II.
Odpowiedź
D · W płucach
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Neutrofile
Dlaczego to jest odpowiedź
Neutrofile szybko docierają do miejsca zakażenia i pochłaniają bakterie. Martwe neutrofile, bakterie i resztki tkanek tworzą ropę.
Odpowiedź
C · Neutrofile
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Gdy niesie bakteriofaga z genem toksyny
Dlaczego to jest odpowiedź
Gen tox jest przenoszony przez bakteriofaga. Gdy fag zintegruje się jako profag, bakteria może wytwarzać toksynę. Szczepy bez faga są nietoksynotwórcze.
Odpowiedź
A · Gdy niesie bakteriofaga z genem toksyny
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Use a soft toothbrush and rinse with saline or a bland mouthwash
Dlaczego to jest odpowiedź
Chemotherapy damages rapidly dividing mucosal cells. Gentle oral care, saline rinses and avoiding alcohol, spicy and acidic foods reduce pain and infection risk.
Odpowiedź
D · Use a soft toothbrush and rinse with saline or a bland mouthwash
8.Farmakologia
Odpowiedź: C · Pulmonary fibrosis from bleomycin
Dlaczego to jest odpowiedź
Bleomycin can cause pneumonitis and pulmonary fibrosis, especially at higher cumulative doses. New respiratory symptoms are reported, and lung function may be monitored.
Odpowiedź
C · Pulmonary fibrosis from bleomycin
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: częściowo wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,29: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 26 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 12 mmol/L: niski (22–26)
Wyrównanie
częściowo wyrównane
Odpowiedź
częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Gradient A–a = 105,8 mmHg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 30 małych kratek, 1500 ÷ 30 ≈ 50 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,20 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,18 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,10 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
bradykardia zatokowa
Odpowiedź
bradykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: asystolia
Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.
Pięć kroków
1. Częstość: brak możliwej do policzenia częstości komór.
2. Rytm: brak; linia prawie płaska.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: brak zespołów QRS.
Interpretacja
asystolia
Odpowiedź
asystolia
Płaską linię zawsze się weryfikuje: sprawdź pacjenta, elektrody i wzmocnienie oraz obejrzyj drugie odprowadzenie, ponieważ luźna elektroda lub drobnofalowe VF mogą wyglądać jak asystolia.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: RR = 0,75
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 132/450 = 0,2933
CER = 39/100 = 0,39
Ryzyko względne
RR = 0,2933/0,39 = 0,7521 ≈ 0,75
Odpowiedź
RR = 0,75
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: PPV = 3,4 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)
Se·p = 0,84·0,005 = 0,0042
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,12·0,995 = 0,1194
Dodatnia wartość predykcyjna
PPV = 0,0042/(0,0042 + 0,1194) = 0,03398 ≈ 3,4%
Odpowiedź
PPV = 3,4%
Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.