Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która warstwa ściany serca zawiera mięsień sercowy?

  1. ANasierdzie
  2. BMięsień sercowy (miokardium)
  3. CWsierdzie
  4. DOsierdzie
2.Anatomia człowiekaTrudny

Pacjent ma opadniętą powiekę, rozszerzoną źrenicę, a gałka oczna ustawia się "w dół i na zewnątrz". Który nerw jest najprawdopodobniej uszkodzony?

  1. ANerw okoruchowy (III)
  2. BNerw wzrokowy (II)
  3. CNerw odwodzący (VI)
  4. DNerw bloczkowy (IV)
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który prążek zachowuje tę samą długość podczas skurczu sarkomeru mięśnia szkieletowego?

  1. AStrefa H
  2. BCały sarkomer
  3. CPrążek A
  4. DPrążek I
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Które zaburzenie kwasowo-zasadowe jest najbardziej prawdopodobne po kilku dniach uporczywych wymiotów treścią żołądkową?

  1. AZasadowica oddechowa
  2. BKwasica oddechowa
  3. CKwasica metaboliczna
  4. DZasadowica metaboliczna
5.MikrobiologiaŚredni

Która część układu odpornościowego wytwarza przeciwciała?

  1. ACytotoksyczne limfocyty T aktywowane w węzłach chłonnych
  2. BKomórki NK
  3. CKomórki plazmatyczne powstające z limfocytów B
  4. DNeutrofile
6.MikrobiologiaTrudny

Priony różnią się od wszystkich innych czynników zakaźnych, ponieważ:

  1. Aginą podczas zwykłego gotowania i dezynfekcji
  2. Bmogą zakażać tylko bakterie
  3. Czawierają tylko RNA, bez otaczającego genom płaszcza białkowego
  4. Dnie zawierają kwasu nukleinowego i składają się z nieprawidłowo sfałdowanego białka
7.FarmakologiaŚredni

A man takes finasteride. What should be explained about handling the tablets?

  1. APregnant women should not handle crushed or broken tablets
  2. BAnyone can handle the tablets, as they contain no active drug
  3. CThe tablets must be stored in the fridge
  4. DThe tablets must be crushed before swallowing
8.FarmakologiaTrudny

A patient with diabetic ketoacidosis is about to start an IV insulin infusion. Serum potassium is 3,1 mmol/L (mEq/L). Why is this a concern?

  1. AInsulin raises potassium further and can cause cardiac arrest, so the infusion is given faster
  2. BInsulin moves potassium into cells, so the level can fall dangerously low
  3. CPotassium has no link with insulin, so the infusion is started as planned
  4. DLow potassium makes insulin ineffective, so a higher dose is needed
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 78 mmHg (10,4 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 3,5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 78 mmHg (10,4 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 21% tlenu pokazuje PaO₂ 56 mmHg (7,5 kPa) oraz PaCO₂ 50 mmHg (6,7 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 21%PaO₂ 56 mmHg (7,5 kPa)PaCO₂ 50 mmHg (6,7 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVprawidłowy rytm zatokowybradykardia zatokowablok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniarytm węzłowy

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1prawidłowy rytm zatokowy
  2. 2bradykardia zatokowa
  3. 3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  4. 4rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV III stopnia (całkowity)rytm stymulowany z komoryrytm stymulowany, brak przechwyceniarytm zatokowy z szerokim zespołem QRS

Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV III stopnia (całkowity)
  2. 2rytm stymulowany z komory
  3. 3rytm stymulowany, brak przechwycenia
  4. 4rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia423072abujemna814801488cdrazem5015101560

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu porównano nowy test ze standardem referencyjnym (zob. tabela 2 × 2). Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 42b = 30c = 8d = 1480
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 71% i swoistości 84%. Chorobowość wynosi 28%. Ile wyników fałszywie dodatnich FP można oczekiwać?

N = 10 000p = 28%Se = 71%Sp = 84%
FP =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Mięsień sercowy (miokardium)

Dlaczego to jest odpowiedź

Miokardium to gruba środkowa warstwa mięśniowa. Wsierdzie wyściela jamy, a nasierdzie pokrywa serce od zewnątrz.

Odpowiedź

B · Mięsień sercowy (miokardium)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Nerw okoruchowy (III)

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw okoruchowy unerwia większość mięśni oka, mięsień dźwigacz powieki górnej i zwieracz źrenicy. Przy jego uszkodzeniu mięsień prosty boczny i skośny górny działają bez przeciwwagi, więc oko ustawia się w dół i na zewnątrz.

Odpowiedź

A · Nerw okoruchowy (III)
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Prążek A

Dlaczego to jest odpowiedź

W modelu ślizgowym filamenty przesuwają się względem siebie, nie skracając się. Prążek A (długość miozyny) pozostaje taki sam, a prążek I i strefa H się skracają.

Odpowiedź

C · Prążek A
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Zasadowica metaboliczna

Dlaczego to jest odpowiedź

Wymioty usuwają HCl, a wydzielanie kwasu przez żołądek pozostawia wodorowęglany we krwi. Utrata objętości i niski potas pomagają podtrzymać zasadowicę.

Odpowiedź

D · Zasadowica metaboliczna
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Komórki plazmatyczne powstające z limfocytów B

Dlaczego to jest odpowiedź

Aktywowane limfocyty B różnicują się w komórki plazmatyczne, które wydzielają przeciwciała. Cytotoksyczne limfocyty T i komórki NK bezpośrednio zabijają zakażone komórki.

Odpowiedź

C · Komórki plazmatyczne powstające z limfocytów B
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · nie zawierają kwasu nukleinowego i składają się z nieprawidłowo sfałdowanego białka

Dlaczego to jest odpowiedź

Priony to nieprawidłowo sfałdowane białka, które wywołują błędne fałdowanie prawidłowych białek. Nie zawierają DNA ani RNA i są bardzo odporne na standardową sterylizację.

Odpowiedź

D · nie zawierają kwasu nukleinowego i składają się z nieprawidłowo sfałdowanego białka
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Pregnant women should not handle crushed or broken tablets

Dlaczego to jest odpowiedź

Finasteride can be absorbed through the skin and may affect genital development of a male fetus. Women who are or may become pregnant should avoid contact with crushed or broken tablets.

Odpowiedź

A · Pregnant women should not handle crushed or broken tablets
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Insulin moves potassium into cells, so the level can fall dangerously low

Dlaczego to jest odpowiedź

Insulin drives potassium into cells, so a low starting level can become life-threatening hypokalaemia with arrhythmias. Potassium is replaced and monitored closely; the 2024 international consensus (ADA and others) delays insulin until potassium is above 3,5 mmol/L, while UK JBDS guidance adds potassium to the fluids and asks for senior review.

Odpowiedź

B · Insulin moves potassium into cells, so the level can fall dangerously low
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 37,3 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|78 − 40| = 38 mmHg → 3,8 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·3,8 = 37,3 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 37,3 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 31,23 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,21·713 − 50/0,8 = 149,7 − 62,5 = 87,23 mmHg

Gradient

A–a = 87,23 − 56 = 31,23 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 31,23 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 19 małych kratek, 1500 ÷ 19 ≈ 79 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,76 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,28 s, stały, dłuższy niż 0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Odpowiedź

blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm stymulowany z komory

Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 24 małych kratek, 1500 ÷ 24 ≈ 63 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,96 s.
3. Załamki P: niewidoczne; ostry artefakt stymulatora (impuls) pojawia się tuż przed każdym QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,16 s, szeroki, a po każdym impulsie następuje QRS (przechwycenie).

Interpretacja

rytm stymulowany z komory

Odpowiedź

rytm stymulowany z komory

Stymulowany QRS jest z natury szeroki; nie nazywaj go blokiem odnogi pęczka Hisa ani rytmem komorowym.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,16

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Czułość i swoistość

Se = 42/50 = 0,84
Sp = 1480/1510 = 0,9801

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,84)/0,9801 = 0,1632 ≈ 0,16

Odpowiedź

LR− = 0,16
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: FP = 1152

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,28 = 2800
10 000 − 2800 = 7200

Wyniki fałszywie dodatnie

FP = 7200·0,16 = 1152

Odpowiedź

FP = 1152

Spośród 3140 wyników dodatnich tylko 1988 dotyczy osób z chorobą (PPV 63,3%).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences