Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Dlaczego wysokie uszkodzenie rdzenia powyżej T1 grozi niskim ciśnieniem?
ANerw błędny jest przecięty, więc tętno rośnie
BNerka całkowicie przestaje wydzielać reninę
CNerw przeponowy nie steruje już napięciem tętnic
DOdpływ współczulny do naczyń i serca zostaje przerwany
5.MikrobiologiaŚredni
Jaka jest główna różnica między odpornością wrodzoną a nabytą?
AOdporność wrodzona wykorzystuje przeciwciała i tworzy pamięć; odporność nabyta nie
BOdporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie
COdporność wrodzona rozwija się dopiero po szczepieniu
DOdporność nabyta działa w ciągu kilku minut od zakażenia
6.MikrobiologiaTrudny
Dziecko ma krwistą biegunkę po zjedzeniu niedosmażonego burgera, a tydzień później niewydolność nerek, niedokrwistość i małopłytkowość. Który organizm jest najbardziej prawdopodobny?
AStaphylococcus aureus
BClostridium perfringens
CRotawirus
DE. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7
7.FarmakologiaŚredni
A person who has never been vaccinated against tetanus has a deep, dirty wound. What is usually given?
ANo treatment unless symptoms appear
BTetanus vaccine and tetanus immunoglobulin
COral antibiotics only
DTetanus vaccine only, after the wound heals
8.FarmakologiaTrudny
How does levonorgestrel emergency contraception mainly work?
AIt kills sperm in the vagina
BIt ends an established pregnancy
CIt causes an immediate period
DIt delays or prevents ovulation
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,28, PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa) oraz HCO₃⁻ 9 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica metaboliczna. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,28PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa)HCO₃⁻ 9 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 144, Cl⁻ 98 oraz HCO₃⁻ 18 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.
Na⁺ 144 mmol/LCl⁻ 98 mmol/LHCO₃⁻ 18 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków. Zmierz odstęp między falami trzepotania i znajdź częstość przedsionków w uderzeniach na minutę.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość przedsionków = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1bradykardia zatokowa
2blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
3blok AV II stopnia typu II
4blok AV III stopnia (całkowity)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 80 pacjentów z chorobą (przypadki) i 360 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 32b = 76c = 48d = 284
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 14% w ujęciu względnym (RRR = 14%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 21% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
RRR = 14%CER = 21%
NNT =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Rdzeń nadnercza
Dlaczego to jest odpowiedź
Rdzeń nadnercza uwalnia adrenalinę i noradrenalinę w odpowiedzi na pobudzenie współczulne. Trzy warstwy kory wytwarzają hormony steroidowe.
Odpowiedź
A · Rdzeń nadnercza
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Prawostronne niedowidzenie połowicze jednoimienne
Dlaczego to jest odpowiedź
Lewe pasmo wzrokowe zawiera włókna z lewych połówek obu siatkówek, które widzą prawe pole widzenia. Jego uszkodzenie powoduje utratę prawej połowy pola widzenia w obu oczach.
Odpowiedź
A · Prawostronne niedowidzenie połowicze jednoimienne
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Związanie jednej cząsteczki tlenu ułatwia wiązanie następnej
Dlaczego to jest odpowiedź
Hemoglobina wykazuje wiązanie kooperatywne: każda związana cząsteczka O₂ zwiększa powinowactwo pozostałych miejsc, co daje krzywą sigmoidalną.
Odpowiedź
B · Związanie jednej cząsteczki tlenu ułatwia wiązanie następnej
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Odpływ współczulny do naczyń i serca zostaje przerwany
Dlaczego to jest odpowiedź
Odpływ współczulny opuszcza rdzeń na poziomie T1–L2. Uszkodzenie powyżej usuwa napięcie naczyń i współczulne pobudzenie serca, a nerw błędny dalej działa: niedociśnienie i bradykardia (wstrząs neurogenny).
Odpowiedź
D · Odpływ współczulny do naczyń i serca zostaje przerwany
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Odporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie
Dlaczego to jest odpowiedź
Mechanizmy wrodzone (bariery, fagocyty, dopełniacz) działają szybko i za każdym razem tak samo. Odporność nabyta (limfocyty B i T) potrzebuje kilku dni, jest swoista dla każdego antygenu i tworzy pamięć.
Odpowiedź
B · Odporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · E. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7
Dlaczego to jest odpowiedź
E. coli wytwarzająca toksynę Shiga uszkadza jelito i drobne naczynia krwionośne nerek, wywołując zespół hemolityczno-mocznicowy. Rezerwuarem jest bydło, więc niedosmażona mielona wołowina to klasyczne źródło.
Odpowiedź
D · E. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7
7.Farmakologia
Odpowiedź: B · Tetanus vaccine and tetanus immunoglobulin
Dlaczego to jest odpowiedź
Tetanus immunoglobulin gives immediate passive protection, while the vaccine starts active immunity. Thorough wound cleaning is also essential.
Odpowiedź
B · Tetanus vaccine and tetanus immunoglobulin
8.Farmakologia
Odpowiedź: D · It delays or prevents ovulation
Dlaczego to jest odpowiedź
Levonorgestrel emergency contraception mainly prevents or delays ovulation and does not disrupt an implanted pregnancy. Its effectiveness falls the longer it is delayed after unprotected sex.
Odpowiedź
D · It delays or prevents ovulation
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: częściowo wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,28: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 20 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 9 mmol/L: niski (22–26)
Wyrównanie
częściowo wyrównane
Odpowiedź
częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: wskaźnik delta = 2,667
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 144 − (98 + 18) = 28
Wskaźnik delta
(28 − 12)/(24 − 18) = 16/6 = 2,667
Odpowiedź
wskaźnik delta = 2,667
Powyżej 2: dodatkowa zasadowica metaboliczna.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość przedsionków = 300 bpm
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Fale trzepotania
F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę
Zespoły QRS
R–R = 20 małych kratek = 0,80 s → 1500 ÷ 20 = 75 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 75 = 4:1
Odpowiedź
częstość przedsionków = 300 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: blok AV II stopnia typu II
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Pięć kroków
1. Częstość: 5 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 50 na minutę.
2. Rytm: załamki P są regularne; R–R jest regularny z wyjątkiem długiej przerwy, w której brakuje zespołu QRS.
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,88 s, 68 na minutę); po jednym z każdych 3 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: stały i wynosi 0,16 s w pobudzeniach przewiedzionych.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
blok AV II stopnia typu II
Odpowiedź
blok AV II stopnia typu II
Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: OR = 2,49
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Szanse narażenia
przypadki: 32/48 = 0,6667
kontrole: 76/284 = 0,2676
Iloraz szans
OR = (32·284)/(76·48) = 2,491 ≈ 2,49
Odpowiedź
OR = 2,49
OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNT = 35
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego
ARR = 0,21·0,14 = 0,0294
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/0,0294 = 34,01 → 35
Odpowiedź
NNT = 35
Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.