Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Która żyła powierzchowna w przedniej okolicy łokcia jest najczęściej używana do wkłucia?
AŻyła pachowa
BŻyła ramienna
CŻyła odpiszczelowa
DŻyła pośrodkowa łokcia
2.Anatomia człowiekaTrudny
Piłkarz otrzymuje uderzenie w boczną stronę kolana nogi podporowej. Które połączenie urazów klasycznie nazywa się "nieszczęśliwą triadą"?
AWięzadło krzyżowe przednie, więzadło poboczne piszczelowe i łąkotka przyśrodkowa
BWięzadło krzyżowe przednie, więzadło krzyżowe tylne i więzadło rzepki
CWięzadło krzyżowe tylne, więzadło poboczne strzałkowe i łąkotka boczna
DWięzadło poboczne piszczelowe, więzadło poboczne strzałkowe i rzepka
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Co jest klasycznym przykładem dodatniego sprzężenia zwrotnego w organizmie?
APocenie się przy wzroście temperatury ciała
BUwalnianie insuliny po posiłku
CUwalnianie ADH przy wzroście osmolalności osocza
DUwalnianie oksytocyny podczas porodu
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Na początku gorączki pacjent ma dreszcze i czuje zimno, choć temperatura ciała rośnie. Dlaczego?
AOrganizm utracił zdolność wytwarzania ciepła
BPirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
CTermoreceptory skóry zostają zniszczone
DPocenie się już nadmiernie schłodziło organizm
5.MikrobiologiaŚredni
Dlaczego bakterie Gram-ujemne są często trudniejsze do leczenia antybiotykami?
ADzielą się znacznie wolniej
BMają grubszą warstwę peptydoglikanu
CNie mają rybosomów
DIch błona zewnętrzna blokuje wiele leków
6.MikrobiologiaTrudny
W doświadczeniu Griffitha z 1928 roku myszy padały po wstrzyknięciu zabitych termicznie gładkich (S) pneumokoków zmieszanych z żywymi szorstkimi (R) pneumokokami. Co to wykazało?
AWirusy przenoszą geny między bakteriami
BOgrzewanie nie zabija pneumokoków
CSzorstkie pneumokoki są zawsze bardziej zjadliwe niż gładkie
D„Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
7.FarmakologiaŚredni
Which group of effects would the nurse expect after a dose of an anticholinergic drug such as atropine?
ADiarrhoea, frequent urination and sweating
BDry mouth, faster heart rate and dilated pupils
CBronchial secretions, wheeze and tearing of the eyes
DHeavy salivation, slow heart rate and small pupils
8.FarmakologiaTrudny
A child has a tonic–clonic seizure lasting more than 5 minutes at home and has no IV access. Which drug can be given first by a trained carer or paramedic?
ABuccal or intranasal midazolam
BOral phenytoin tablets crushed in water
COral paracetamol syrup
DIntramuscular morphine
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,42, PaCO₂ 56 mmHg (7,5 kPa) oraz HCO₃⁻ 35 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest zasadowica metaboliczna. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,42PaCO₂ 56 mmHg (7,5 kPa)HCO₃⁻ 35 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,31, PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa), HCO₃⁻ 15 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,31PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa)HCO₃⁻ 15 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1tachykardia zatokowa
2prawidłowy rytm zatokowy
3bradykardia zatokowa
4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1rytm idiowentrykularny
2częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
4torsade de pointes
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 240 pacjentów z chorobą (przypadki) i 530 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 141b = 249c = 99d = 281
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 30% w ujęciu względnym (RRR = 30%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 20% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
RRR = 30%CER = 20%
NNT =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Żyła pośrodkowa łokcia
Dlaczego to jest odpowiedź
Żyła pośrodkowa łokcia przecina dół łokciowy między żyłą odpromieniową a odłokciową. Jest powierzchowna, duża i dość stabilna, więc łatwo ją nakłuć.
Odpowiedź
D · Żyła pośrodkowa łokcia
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Więzadło krzyżowe przednie, więzadło poboczne piszczelowe i łąkotka przyśrodkowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Siła koślawiąca z rotacją rozrywa więzadło poboczne piszczelowe (MCL), więzadło krzyżowe przednie (ACL) i łąkotkę przyśrodkową, która jest mocno zrośnięta z MCL.
Odpowiedź
A · Więzadło krzyżowe przednie, więzadło poboczne piszczelowe i łąkotka przyśrodkowa
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Uwalnianie oksytocyny podczas porodu
Dlaczego to jest odpowiedź
Rozciąganie szyjki macicy uwalnia oksytocynę, która nasila skurcze i powoduje dalsze rozciąganie. Pętla kończy się porodem. Pozostałe przykłady to ujemne sprzężenie zwrotne.
Odpowiedź
D · Uwalnianie oksytocyny podczas porodu
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Pirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
Dlaczego to jest odpowiedź
Pirogeny wyzwalają w podwzgórzu prostaglandynę E₂, podnosząc wartość zadaną. Dopóki temperatura ciała nie osiągnie nowej wartości zadanej, występują reakcje zwiększające ciepło, takie jak dreszcze.
Odpowiedź
B · Pirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Ich błona zewnętrzna blokuje wiele leków
Dlaczego to jest odpowiedź
Błona zewnętrzna bakterii Gram-ujemnych z lipopolisacharydem i porynami nie wpuszcza wielu antybiotyków i uzupełnia obronę przez pompy efflux i enzymy.
Odpowiedź
D · Ich błona zewnętrzna blokuje wiele leków
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
Dlaczego to jest odpowiedź
Coś z martwego szczepu S zmieniło żywe bakterie R w zjadliwe bakterie S tworzące otoczkę. Avery, MacLeod i McCarty wykazali później, że tym czynnikiem transformującym jest DNA.
Odpowiedź
D · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
7.Farmakologia
Odpowiedź: B · Dry mouth, faster heart rate and dilated pupils
Dlaczego to jest odpowiedź
Anticholinergic drugs block muscarinic receptors, so parasympathetic effects are reduced. This gives dry mouth, tachycardia, dilated pupils, constipation and urinary retention.
Odpowiedź
B · Dry mouth, faster heart rate and dilated pupils
8.Farmakologia
Odpowiedź: A · Buccal or intranasal midazolam
Dlaczego to jest odpowiedź
Without IV access, buccal or intranasal midazolam, or rectal diazepam, is used to stop a prolonged seizure. Nothing is put into the mouth to swallow during a seizure.
Odpowiedź
A · Buccal or intranasal midazolam
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: całkowicie wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,42: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 56 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 35 mmol/L: wysoki (22–26)
Wyrównanie
Klinicznie sprawdź też oczekiwaną kompensację: w zasadowicy metabolicznej PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 43,5–47,5 mmHg, więc zmierzone 56 mmHg wskazuje na dodatkowa kwasica oddechowa (zaburzenie mieszane). Powyższa odpowiedź to klasyfikacja egzaminacyjna metodą ROME.
całkowicie wyrównane
Odpowiedź
całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·15 + 8 = 30,5 → 28,5–32,5 mmHg
Porównaj
zmierzone: 31 mmHg → prawidłowe wyrównanie
Odpowiedź
prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 20 małych kratek, 1500 ÷ 20 ≈ 75 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,80 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,34 s, stały, dłuższy niż 0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
Odpowiedź
blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: torsade de pointes
Dalsze rytmy komorowe: torsade de pointes to wielokształtny częstoskurcz komorowy, zwykle 150–250/min, w którym szerokie zespoły zmieniają wysokość i skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół. Podręczniki wiążą go z wydłużonym odstępem QT, a lekiem wskazywanym w wytycznych resuscytacji jest siarczan magnezu. Rytm idiowentrykularny to komorowy rytm zastępczy: regularny, z szerokim QRS (0,12 s lub więcej), bez załamków P, o częstości 20–40/min (przyspieszony rytm idiowentrykularny ma 40–100/min). Jednokształtny VT ma identyczne szerokie zespoły przy częstości powyżej 100/min. VF jest chaotyczne, bez żadnego powtarzającego się zespołu.
Pięć kroków
1. Częstość: bardzo szybka, zespoły są oddalone o około 6 małych kratek (około 250 na minutę).
2. Rytm: szybki i z grubsza regularny, ale wysokość i kierunek zespołów zmieniają się w powtarzającym się wzorze wrzeciona.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: szeroki i wielokształtny; zespoły skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół.
Interpretacja
torsade de pointes
Odpowiedź
torsade de pointes
Torsade de pointes to wielokształtny VT związany z wydłużonym odstępem QT. To wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: OR = 1,61
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Szanse narażenia
przypadki: 141/99 = 1,424
kontrole: 249/281 = 0,8861
Iloraz szans
OR = (141·281)/(249·99) = 1,607 ≈ 1,61
Odpowiedź
OR = 1,61
OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNT = 17
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego
ARR = 0,2·0,3 = 0,06
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/0,06 = 16,67 → 17
Odpowiedź
NNT = 17
Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.