Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Jaki nabłonek wyściela pęcherz moczowy?
ANabłonek wielorzędowy walcowaty
BNabłonek jednowarstwowy walcowaty
CNabłonek przejściowy (urotelium)
DNabłonek jednowarstwowy płaski
2.Anatomia człowiekaTrudny
Które więzadło podczas nakłucia lędźwiowego igła przebija jako ostatnie przed wejściem do przestrzeni nadtwardówkowej?
AWięzadło międzykolcowe
BWięzadło żółte
CWięzadło nadkolcowe
DWięzadło podłużne tylne
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Która grupa krwi układu AB0 ma w osoczu zarówno przeciwciała anty-A, jak i anty-B?
AGrupa A
BGrupa 0
CGrupa AB
DGrupa B
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Pacjent z cukrzycową kwasicą ketonową oddycha głęboko i szybko. Jakiego obrazu można się spodziewać w gazometrii?
ANiskie pH, prawidłowe wodorowęglany i wysokie PaCO₂
BNiskie pH, wysokie wodorowęglany i wysokie PaCO₂
CWysokie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
DNiskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
5.MikrobiologiaŚredni
MRSA jest oporny na metycylinę, ponieważ ma:
Abrak jakiejkolwiek ściany komórkowej
Bpompę efflux dla każdego antybiotyku
Czmienione białko wiążące penicylinę (PBP2a)
Dotoczkę polisacharydową blokującą wnikanie wszystkich beta-laktamów
6.MikrobiologiaTrudny
Głęboka, zanieczyszczona rana staje się obrzęknięta i bardzo bolesna, a pod skórą wyczuwa się gaz. Który organizm jest najbardziej prawdopodobny?
AStreptococcus pneumoniae
BNeisseria gonorrhoeae
CBordetella pertussis
DClostridium perfringens
7.FarmakologiaŚredni
A patient given haloperidol develops a sudden painful twisting of the neck and the eyes roll upward. Which drug is usually given?
ADantrolene by mouth to relax the twisted neck muscles
BA second dose of haloperidol
CNaloxone
DAn anticholinergic such as benzatropine (benztropine)
8.FarmakologiaTrudny
Przy przedawkowaniu kwasu acetylosalicylowego można alkalizować mocz wodorowęglanem sodu. Dlaczego zwiększa to wydalanie salicylanów?
AWięcej salicylanu ulega jonizacji w kanaliku, więc mniej jest wchłaniane zwrotnie
BZasadowy mocz zwiększa przesączanie kłębuszkowe
CWodorowęglan wiąże salicylan i go inaktywuje
DWodorowęglan przyspiesza metabolizm salicylanu w wątrobie do form nieczynnych
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 64 mmHg (8,5 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 3,5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 21% tlenu pokazuje PaO₂ 63 mmHg (8,4 kPa) oraz PaCO₂ 55 mmHg (7,3 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1bradykardia zatokowa
2arytmia zatokowa
3migotanie przedsionków
4prawidłowy rytm zatokowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1częstoskurcz komorowy
2rytm idiowentrykularny
3rytm węzłowy
4asystolia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 62 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
320 × 3 lata590 × 4 lata62 nowe przypadki
IR = na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 10% w ujęciu względnym (RRR = 10%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 32% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
RRR = 10%CER = 32%
NNT =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Nabłonek przejściowy (urotelium)
Dlaczego to jest odpowiedź
Nabłonek przejściowy może zmieniać kształt komórek z zaokrąglonych na spłaszczone, gdy pęcherz się rozciąga, pozostając przy tym nieprzepuszczalny.
Odpowiedź
C · Nabłonek przejściowy (urotelium)
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Więzadło żółte
Dlaczego to jest odpowiedź
Igła przechodzi przez skórę, więzadło nadkolcowe i międzykolcowe, potem więzadło żółte do przestrzeni nadtwardówkowej, a następnie przez oponę twardą i pajęczynówkę do przestrzeni podpajęczynówkowej.
Odpowiedź
B · Więzadło żółte
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Grupa 0
Dlaczego to jest odpowiedź
Osoby z grupą 0 nie mają antygenów A ani B i wytwarzają zarówno anty-A, jak i anty-B. Grupa AB ma oba antygeny i żadnego z tych przeciwciał.
Odpowiedź
B · Grupa 0
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Niskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
D · Niskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · zmienione białko wiążące penicylinę (PBP2a)
Dlaczego to jest odpowiedź
Gen mecA koduje PBP2a o niskim powinowactwie do beta-laktamów, więc bakteria może budować ścianę komórkową mimo metycyliny.
Odpowiedź
C · zmienione białko wiążące penicylinę (PBP2a)
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Clostridium perfringens
Dlaczego to jest odpowiedź
Clostridium perfringens wywołuje zgorzel gazową w słabo utlenowanych ranach. Jego toksyny niszczą mięśnie, a metabolizm wytwarza gaz wyczuwalny jako trzeszczenia. Konieczne są pilne leczenie chirurgiczne i antybiotyki.
Odpowiedź
D · Clostridium perfringens
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · An anticholinergic such as benzatropine (benztropine)
Dlaczego to jest odpowiedź
Acute dystonia is caused by dopamine blockade, which leaves acetylcholine activity relatively high. An IM or IV anticholinergic usually relieves it within minutes.
Odpowiedź
D · An anticholinergic such as benzatropine (benztropine)
8.Farmakologia
Odpowiedź: A · Więcej salicylanu ulega jonizacji w kanaliku, więc mniej jest wchłaniane zwrotnie
Dlaczego to jest odpowiedź
Salicylan jest słabym kwasem. W zasadowym moczu większa jego część występuje w postaci zjonizowanej, która zostaje „uwięziona” w kanaliku i wydalona. Nazywa się to pułapką jonową.
Odpowiedź
A · Więcej salicylanu ulega jonizacji w kanaliku, więc mniej jest wchłaniane zwrotnie
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 32,4 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|64 − 40| = 24 mmHg → 2,4 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·2,4 = 32,4 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 32,4 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Gradient A–a = 17,98 mmHg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: 6 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 60 na minutę.
2. Rytm: nieregularny, R–R od 0,80 do 1,12 s, stopniowo się wydłuża i skraca.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,14 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
arytmia zatokowa
Odpowiedź
arytmia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: rytm idiowentrykularny
Dalsze rytmy komorowe: torsade de pointes to wielokształtny częstoskurcz komorowy, zwykle 150–250/min, w którym szerokie zespoły zmieniają wysokość i skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół. Podręczniki wiążą go z wydłużonym odstępem QT, a lekiem wskazywanym w wytycznych resuscytacji jest siarczan magnezu. Rytm idiowentrykularny to komorowy rytm zastępczy: regularny, z szerokim QRS (0,12 s lub więcej), bez załamków P, o częstości 20–40/min (przyspieszony rytm idiowentrykularny ma 40–100/min). Jednokształtny VT ma identyczne szerokie zespoły przy częstości powyżej 100/min. VF jest chaotyczne, bez żadnego powtarzającego się zespołu.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 43 małych kratek, 1500 ÷ 43 ≈ 35 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,72 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,18 s, szeroki (0,12 s lub więcej) i dziwaczny, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę.
Interpretacja
rytm idiowentrykularny
Odpowiedź
rytm idiowentrykularny
Rytm idiowentrykularny to rytm zastępczy: komory przejmują rolę, bo ośrodki nad nimi zawiodły.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: IR = 18,7 na 1000 osobolat
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Osobolata
PY = 320·3 + 590·4 = 3320
Współczynnik zapadalności
IR = 62/3320·1000 = 18,7 na 1000 osobolat
Odpowiedź
IR = 18,7 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNT = 32
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego
ARR = 0,32·0,1 = 0,032
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/0,032 = 31,25 → 32
Odpowiedź
NNT = 32
Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.