Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Gdzie najczęściej dochodzi do zapłodnienia?
AW jajniku
BW szyjce macicy
CW bańce jajowodu
DW trzonie macicy
2.Anatomia człowiekaTrudny
Dlaczego biegun bliższy kości łódeczkowatej jest zagrożony martwicą jałową po złamaniu w talii?
ANaczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
BOdprowadza z niej krew jedna żyła, która łatwo zakrzepia
CNie ma ona żadnego ukrwienia
DJej jedyna tętnica przechodzi przez kość księżycowatą
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Które białko tworzy sieć stabilizującą skrzep krwi?
AAlbumina
BKolagen
CFibryna
DTrombina
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Które zaburzenie kwasowo-zasadowe jest najbardziej prawdopodobne po kilku dniach uporczywych wymiotów treścią żołądkową?
AZasadowica oddechowa
BZasadowica metaboliczna
CKwasica oddechowa
DKwasica metaboliczna
5.MikrobiologiaŚredni
Która bakteria jest najczęstszą przyczyną wrzodów żołądka?
AClostridioides difficile
BHelicobacter pylori
CEscherichia coli
DStaphylococcus aureus
6.MikrobiologiaTrudny
Wykryto Gram-dodatnie ziarniaki. Który test szybko odróżnia gronkowce od paciorkowców?
ATest na katalazę
BBarwienie na prątki kwasooporne
CTest na koagulazę
DWzrost na podłożu MacConkeya
7.FarmakologiaŚredni
Które działania niepożądane są najczęstsze na początku leczenia gabapentyną?
AKaszel i katar
BSenność i zawroty głowy
CWypadanie włosów i utrata masy ciała
DBezsenność i pobudzenie
8.FarmakologiaTrudny
Lek ma objętość dystrybucji 40 L i pełną biodostępność. Jaka dawka nasycająca da docelowe stężenie w osoczu 2 mg/L?
A20 mg
B80 mg
C42 mg
D160 mg
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 8 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,25, PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa), HCO₃⁻ 9 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,25PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa)HCO₃⁻ 9 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje rytm zatokowy z jedną pauzą. Zmierz pauza, czyli odstęp R–R przez pauzę, w sekundach.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
pauza = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1migotanie przedsionków
2blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
4blok AV III stopnia (całkowity)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 70% i swoistość 87%. Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
Se = 70%Sp = 87%
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 95% i swoistość 82%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 10%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Se = 95%Sp = 82%p = 10%
PPV = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · W bańce jajowodu
Dlaczego to jest odpowiedź
Do zapłodnienia zwykle dochodzi w bańce jajowodu. Zarodek wędruje potem do macicy, gdzie się zagnieżdża.
Odpowiedź
C · W bańce jajowodu
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Naczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
Dlaczego to jest odpowiedź
Gałęzie tętnicy promieniowej wnikają do kości łódeczkowatej głównie dystalnie, a krew płynie wstecznie. Złamanie przez talię może odciąć biegun bliższy i spowodować martwicę jałową.
Odpowiedź
A · Naczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Fibryna
Dlaczego to jest odpowiedź
Trombina przekształca rozpuszczalny fibrynogen w nierozpuszczalne włókna fibryny, które wiążą czop płytkowy i zatrzymują krwinki czerwone, tworząc stabilny skrzep.
Odpowiedź
C · Fibryna
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Zasadowica metaboliczna
Dlaczego to jest odpowiedź
Wymioty usuwają HCl, a wydzielanie kwasu przez żołądek pozostawia wodorowęglany we krwi. Utrata objętości i niski potas pomagają podtrzymać zasadowicę.
Odpowiedź
B · Zasadowica metaboliczna
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Helicobacter pylori
Dlaczego to jest odpowiedź
H. pylori kolonizuje błonę śluzową żołądka i wytwarza ureazę, by miejscowo zobojętniać kwas. Odpowiada za większość wrzodów trawiennych i leczy się ją antybiotykami z IPP.
Odpowiedź
B · Helicobacter pylori
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Test na katalazę
Dlaczego to jest odpowiedź
Gronkowce wytwarzają katalazę, która rozkłada nadtlenek wodoru na wodę i pęcherzyki tlenu; paciorkowce nie. Test na koagulazę służy następnie do identyfikacji S. aureus wśród gronkowców.
Odpowiedź
A · Test na katalazę
7.Farmakologia
Odpowiedź: B · Senność i zawroty głowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Gabapentyna i pregabalina często powodują sedację, zawroty głowy i chwiejność, co zwiększa ryzyko upadków. W połączeniu z opioidami nasilają też sedację.
Odpowiedź
B · Senność i zawroty głowy
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · 80 mg
Dlaczego to jest odpowiedź
Dawka nasycająca = 40 L × 2 mg/L = 80 mg. Dawka nasycająca zależy od Vd, a dawka podtrzymująca od klirensu.
Odpowiedź
B · 80 mg
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 20 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
zasięg: 18–22 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 20 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·9 + 8 = 21,5 → 19,5–23,5 mmHg
Porównaj
zmierzone: 21 mmHg → prawidłowe wyrównanie
Odpowiedź
prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: pauza = 2,16 s
Tachykardie z wąskimi zespołami i pauzy: częstoskurcz nadkomorowy (SVT) to regularny częstoskurcz o częstości około 150–250/min z wąskimi zespołami QRS; załamki P zwykle nie są widoczne, bo są ukryte w zespole QRS lub załamku T. Tachykardia zatokowa u dorosłego w spoczynku zwykle nie przekracza około 150/min i ma widoczny załamek P przed każdym QRS; trzepotanie przedsionków z przewodzeniem 2:1 często ma częstość około 150/min i pokazuje załamki piłokształtne. W zatrzymaniu zatokowym węzeł zatokowy na chwilę przestaje wyładowywać: pojawia się pauza bez załamka P i bez QRS, której długość nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P (pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazuje raczej na blok zatokowo-przedsionkowy).
Pomiar
54 małych kratek od R do R przez pauzę
Zamień
pauza = 54 × 0,04 s = 2,16 s
Porównaj z P–P
2,16 ÷ 0,92 ≈ 2,3 cykli P–P, nie liczba całkowita
Odpowiedź
pauza = 2,16 s
W pauzie nie ma załamka P, a pauza nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P: zatrzymanie zatokowe. Pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazywałaby na blok zatokowo-przedsionkowy.
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Pięć kroków
1. Częstość: 5 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 50 na minutę.
2. Rytm: regularnie nieregularny, zespoły QRS występują w grupach oddzielonych przerwą (grupowanie pobudzeń).
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,88 s, 68 na minutę); po jednym z każdych 3 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: wydłuża się o 0,20 → 0,34 s, po czym jeden załamek P nie zostaje przewiedziony.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
Odpowiedź
blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: LR− = 0,34
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Ujemny iloraz wiarygodności
LR− = (1 − 0,7)/0,87 = 0,3448 ≈ 0,34
Odpowiedź
LR− = 0,34
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: PPV = 37 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)
Se·p = 0,95·0,1 = 0,095
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,18·0,9 = 0,162
Dodatnia wartość predykcyjna
PPV = 0,095/(0,095 + 0,162) = 0,3696 ≈ 37%
Odpowiedź
PPV = 37%
Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.