Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Gdzie najczęściej dochodzi do zapłodnienia?

  1. AW jajniku
  2. BW szyjce macicy
  3. CW bańce jajowodu
  4. DW trzonie macicy
2.Anatomia człowiekaTrudny

Dlaczego biegun bliższy kości łódeczkowatej jest zagrożony martwicą jałową po złamaniu w talii?

  1. ANaczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
  2. BOdprowadza z niej krew jedna żyła, która łatwo zakrzepia
  3. CNie ma ona żadnego ukrwienia
  4. DJej jedyna tętnica przechodzi przez kość księżycowatą
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które białko tworzy sieć stabilizującą skrzep krwi?

  1. AAlbumina
  2. BKolagen
  3. CFibryna
  4. DTrombina
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Które zaburzenie kwasowo-zasadowe jest najbardziej prawdopodobne po kilku dniach uporczywych wymiotów treścią żołądkową?

  1. AZasadowica oddechowa
  2. BZasadowica metaboliczna
  3. CKwasica oddechowa
  4. DKwasica metaboliczna
5.MikrobiologiaŚredni

Która bakteria jest najczęstszą przyczyną wrzodów żołądka?

  1. AClostridioides difficile
  2. BHelicobacter pylori
  3. CEscherichia coli
  4. DStaphylococcus aureus
6.MikrobiologiaTrudny

Wykryto Gram-dodatnie ziarniaki. Który test szybko odróżnia gronkowce od paciorkowców?

  1. ATest na katalazę
  2. BBarwienie na prątki kwasooporne
  3. CTest na koagulazę
  4. DWzrost na podłożu MacConkeya
7.FarmakologiaŚredni

Które działania niepożądane są najczęstsze na początku leczenia gabapentyną?

  1. AKaszel i katar
  2. BSenność i zawroty głowy
  3. CWypadanie włosów i utrata masy ciała
  4. DBezsenność i pobudzenie
8.FarmakologiaTrudny

Lek ma objętość dystrybucji 40 L i pełną biodostępność. Jaka dawka nasycająca da docelowe stężenie w osoczu 2 mg/L?

  1. A20 mg
  2. B80 mg
  3. C42 mg
  4. D160 mg
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 8 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,25PaCO₂mmHg354521HCO₃⁻mmol/L22269prawidłowe wyrównaniedodatkowa kwasica oddechowadodatkowa zasadowica oddechowa

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,25, PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa), HCO₃⁻ 9 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.

pH 7,25PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa)HCO₃⁻ 9 mmol/L
  1. 1prawidłowe wyrównanie
  2. 2dodatkowa kwasica oddechowa
  3. 3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje rytm zatokowy z jedną pauzą. Zmierz pauza, czyli odstęp R–R przez pauzę, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
pauza = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVmigotanie przedsionkówblok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniablok AV III stopnia (całkowity)

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1migotanie przedsionków
  2. 2blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
  3. 3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  4. 4blok AV III stopnia (całkowity)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se70%Sp87%LR− = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 70% i swoistość 87%. Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 70%Sp = 87%
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)PPV (%)10%PPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 95% i swoistość 82%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 10%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 95%Sp = 82%p = 10%
PPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · W bańce jajowodu

Dlaczego to jest odpowiedź

Do zapłodnienia zwykle dochodzi w bańce jajowodu. Zarodek wędruje potem do macicy, gdzie się zagnieżdża.

Odpowiedź

C · W bańce jajowodu
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Naczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego

Dlaczego to jest odpowiedź

Gałęzie tętnicy promieniowej wnikają do kości łódeczkowatej głównie dystalnie, a krew płynie wstecznie. Złamanie przez talię może odciąć biegun bliższy i spowodować martwicę jałową.

Odpowiedź

A · Naczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Fibryna

Dlaczego to jest odpowiedź

Trombina przekształca rozpuszczalny fibrynogen w nierozpuszczalne włókna fibryny, które wiążą czop płytkowy i zatrzymują krwinki czerwone, tworząc stabilny skrzep.

Odpowiedź

C · Fibryna
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Zasadowica metaboliczna

Dlaczego to jest odpowiedź

Wymioty usuwają HCl, a wydzielanie kwasu przez żołądek pozostawia wodorowęglany we krwi. Utrata objętości i niski potas pomagają podtrzymać zasadowicę.

Odpowiedź

B · Zasadowica metaboliczna
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Helicobacter pylori

Dlaczego to jest odpowiedź

H. pylori kolonizuje błonę śluzową żołądka i wytwarza ureazę, by miejscowo zobojętniać kwas. Odpowiada za większość wrzodów trawiennych i leczy się ją antybiotykami z IPP.

Odpowiedź

B · Helicobacter pylori
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Test na katalazę

Dlaczego to jest odpowiedź

Gronkowce wytwarzają katalazę, która rozkłada nadtlenek wodoru na wodę i pęcherzyki tlenu; paciorkowce nie. Test na koagulazę służy następnie do identyfikacji S. aureus wśród gronkowców.

Odpowiedź

A · Test na katalazę
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · Senność i zawroty głowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Gabapentyna i pregabalina często powodują sedację, zawroty głowy i chwiejność, co zwiększa ryzyko upadków. W połączeniu z opioidami nasilają też sedację.

Odpowiedź

B · Senność i zawroty głowy
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · 80 mg

Dlaczego to jest odpowiedź

Dawka nasycająca = 40 L × 2 mg/L = 80 mg. Dawka nasycająca zależy od Vd, a dawka podtrzymująca od klirensu.

Odpowiedź

B · 80 mg
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 20 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
zasięg: 18–22 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 20 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

1,5·9 + 8 = 21,5 → 19,5–23,5 mmHg

Porównaj

zmierzone: 21 mmHg → prawidłowe wyrównanie

Odpowiedź

prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: pauza = 2,16 s

Tachykardie z wąskimi zespołami i pauzy: częstoskurcz nadkomorowy (SVT) to regularny częstoskurcz o częstości około 150–250/min z wąskimi zespołami QRS; załamki P zwykle nie są widoczne, bo są ukryte w zespole QRS lub załamku T. Tachykardia zatokowa u dorosłego w spoczynku zwykle nie przekracza około 150/min i ma widoczny załamek P przed każdym QRS; trzepotanie przedsionków z przewodzeniem 2:1 często ma częstość około 150/min i pokazuje załamki piłokształtne. W zatrzymaniu zatokowym węzeł zatokowy na chwilę przestaje wyładowywać: pojawia się pauza bez załamka P i bez QRS, której długość nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P (pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazuje raczej na blok zatokowo-przedsionkowy).

Pomiar

54 małych kratek od R do R przez pauzę

Zamień

pauza = 54 × 0,04 s = 2,16 s

Porównaj z P–P

2,16 ÷ 0,92 ≈ 2,3 cykli P–P, nie liczba całkowita

Odpowiedź

pauza = 2,16 s

W pauzie nie ma załamka P, a pauza nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P: zatrzymanie zatokowe. Pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazywałaby na blok zatokowo-przedsionkowy.

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Pięć kroków

1. Częstość: 5 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 50 na minutę.
2. Rytm: regularnie nieregularny, zespoły QRS występują w grupach oddzielonych przerwą (grupowanie pobudzeń).
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,88 s, 68 na minutę); po jednym z każdych 3 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: wydłuża się o 0,20 → 0,34 s, po czym jeden załamek P nie zostaje przewiedziony.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)

Odpowiedź

blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,34

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,7)/0,87 = 0,3448 ≈ 0,34

Odpowiedź

LR− = 0,34
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: PPV = 37 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)

Se·p = 0,95·0,1 = 0,095
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,18·0,9 = 0,162

Dodatnia wartość predykcyjna

PPV = 0,095/(0,095 + 0,162) = 0,3696 ≈ 37%

Odpowiedź

PPV = 37%

Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences