Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Która żyła powierzchowna w przedniej okolicy łokcia jest najczęściej używana do wkłucia?
AŻyła pachowa
BŻyła pośrodkowa łokcia
CŻyła odpiszczelowa
DŻyła ramienna
2.Anatomia człowiekaTrudny
Uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego na szyjce kości strzałkowej typowo powoduje:
AOpadanie stopy
BNiemożność zgięcia kolana
CSłabe odwodzenie biodra
DUtratę czucia na podeszwie
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Która grupa krwi układu AB0 ma w osoczu zarówno przeciwciała anty-A, jak i anty-B?
AGrupa B
BGrupa AB
CGrupa A
DGrupa 0
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Dlaczego osoba z niedoborem laktazy ma biegunkę i wzdęcia po wypiciu mleka?
ABiałko mleka wywołuje reakcję alergiczną
BLaktoza wchłania się zbyt szybko i podnosi glikemię
CLaktoza bezpośrednio uszkadza kosmki
DNiestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
5.MikrobiologiaŚredni
Jaki organizm wywołuje dur brzuszny?
AVibrio cholerae
BShigella dysenteriae
CSalmonella Typhi
DCampylobacter jejuni
6.MikrobiologiaTrudny
Minimalne stężenie hamujące (MIC) antybiotyku to:
Anajniższe stężenie, które zapobiega widocznemu wzrostowi bakterii in vitro
Bnajniższe stężenie, które zabija 99,9% inokulum bakteryjnego in vitro
Cstężenie w osoczu, przy którym zaczynają się działania niepożądane
Dnajwyższa dawka, jaką pacjent toleruje
7.FarmakologiaŚredni
How is adenosine given for supraventricular tachycardia?
AAs a tablet under the tongue
BAs an intramuscular injection into the outer thigh muscle
CAs a slow infusion over one hour
DAs a rapid IV push followed by a fast saline flush
8.FarmakologiaTrudny
A patient on adalimumab for rheumatoid arthritis has a fever and cough on the day of her next injection. What should the nurse advise?
ADouble the next dose to make up for the infection
BGive the injection, as it will help the fever
CStop the drug permanently without telling the prescriber
DWithhold the injection and get the infection assessed first
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej zasadowicy oddechowej HCO₃⁻ maleje o 5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ jest poniżej 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 142, Cl⁻ 91 oraz HCO₃⁻ 13 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.
Na⁺ 142 mmol/LCl⁻ 91 mmol/LHCO₃⁻ 13 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha). O ile wzrasta odstęp PR od pierwszego do drugiego pobudzenia w grupie (ΔPR), w sekundach?
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
ΔPR = s
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu porównano nowy test ze standardem referencyjnym (zob. tabela 2 × 2). Oblicz dodatni iloraz wiarygodności LR+. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 222b = 233c = 78d = 827
LR+ =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 84% i swoistości 89%. Chorobowość wynosi 21%. Ilu osób z chorobą test nie wykrywa (wyniki fałszywie ujemne, FN)?
N = 10 000p = 21%Se = 84%Sp = 89%
FN =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Żyła pośrodkowa łokcia
Dlaczego to jest odpowiedź
Żyła pośrodkowa łokcia przecina dół łokciowy między żyłą odpromieniową a odłokciową. Jest powierzchowna, duża i dość stabilna, więc łatwo ją nakłuć.
Odpowiedź
B · Żyła pośrodkowa łokcia
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Opadanie stopy
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw strzałkowy wspólny unerwia prostowniki i nawracacze stopy. Uszkodzenie na szyjce strzałki daje opadanie stopy i chód koguci. Podeszwę unerwia nerw piszczelowy.
Odpowiedź
A · Opadanie stopy
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Grupa 0
Dlaczego to jest odpowiedź
Osoby z grupą 0 nie mają antygenów A ani B i wytwarzają zarówno anty-A, jak i anty-B. Grupa AB ma oba antygeny i żadnego z tych przeciwciał.
Odpowiedź
D · Grupa 0
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Niestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
Dlaczego to jest odpowiedź
Niewchłonięta laktoza działa osmotycznie, wciągając wodę do światła jelita. Bakterie okrężnicy ją fermentują, wytwarzając gazy i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe.
Odpowiedź
D · Niestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Salmonella Typhi
Dlaczego to jest odpowiedź
Salmonella enterica serotyp Typhi wywołuje dur brzuszny, chorobę ogólnoustrojową z przedłużającą się gorączką. Niektóre osoby stają się przewlekłymi nosicielami, często w pęcherzyku żółciowym.
Odpowiedź
C · Salmonella Typhi
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · najniższe stężenie, które zapobiega widocznemu wzrostowi bakterii in vitro
Dlaczego to jest odpowiedź
MIC to najniższe stężenie hamujące widoczny wzrost. Minimalne stężenie bakteriobójcze (MBC) to najniższe, które zabija 99,9% bakterii.
Odpowiedź
A · najniższe stężenie, które zapobiega widocznemu wzrostowi bakterii in vitro
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · As a rapid IV push followed by a fast saline flush
Dlaczego to jest odpowiedź
Adenosine must reach the heart quickly, so it is pushed rapidly into a large vein and flushed. Patients are warned about brief flushing, chest tightness and a short pause in the heartbeat.
Odpowiedź
D · As a rapid IV push followed by a fast saline flush
8.Farmakologia
Odpowiedź: D · Withhold the injection and get the infection assessed first
Dlaczego to jest odpowiedź
TNF inhibitors increase the risk of serious infections and can mask their signs. Doses are usually withheld during an active infection until it has been assessed and treated.
Odpowiedź
D · Withhold the injection and get the infection assessed first
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 19,5 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|31 − 40| = 9 mmHg → 0,9 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 5·0,9 = 19,5 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 19,5 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: wskaźnik delta = 2,364
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 142 − (91 + 13) = 38
Wskaźnik delta
(38 − 12)/(24 − 13) = 26/11 = 2,364
Odpowiedź
wskaźnik delta = 2,364
Powyżej 2: dodatkowa zasadowica metaboliczna.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QTc = 0,426 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
QT = 10 × 0,04 = 0,40 s
RR = 22 × 0,04 = 0,88 s
Wzór Bazetta
QTc = 0,40/√0,88 = 0,40/0,9381 = 0,426 s
Odpowiedź
QTc = 0,426 s
W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (426 ms)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: ΔPR = 0,14 s
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Wyznacz załamki P
P–P = 0,88 s, regularny; po jednym załamku P z każdych 3 nie następuje przewodzenie
PR w każdej grupie
PR₁ = 0,16 s, PR₂ = 0,30 s
Odpowiedź
ΔPR = 0,14 s
Największy przyrost PR następuje między pierwszym a drugim pobudzeniem grupy; kolejne przyrosty są mniejsze, dlatego odstępy R–R skracają się przed przerwą.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: LR+ = 3,37
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Czułość i swoistość
Se = 222/300 = 0,74
Sp = 827/1060 = 0,7802
Dodatni iloraz wiarygodności
LR+ = 0,74/(1 − 0,7802) = 3,367 ≈ 3,37
Odpowiedź
LR+ = 3,37
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: FN = 336
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.