Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która kość czaszki zawiera otwór wielki?

  1. AKość potyliczna
  2. BKość skroniowa
  3. CKość klinowa
  4. DKość ciemieniowa
2.Anatomia człowiekaTrudny

W której części jelita cienkiego głównie wchłaniają się witamina B12 i sole żółciowe?

  1. ADwunastnica
  2. BJelito ślepe
  3. CKońcowy odcinek jelita krętego
  4. DJelito czcze
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Czym jest anatomiczna przestrzeń martwa?

  1. APowietrzem pozostającym w płucach po pełnym wydechu (objętość zalegająca)
  2. BPrzestrzenią między dwiema blaszkami opłucnej
  3. CPęcherzykami płucnymi, które całkowicie się zapadły
  4. DObjętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Na jakim preparacie Hodgkin i Huxley przeprowadzili klasyczne badania jonowych podstaw potencjału czynnościowego?

  1. ANa olbrzymim aksonie kałamarnicy
  2. BNa hodowanych ludzkich neuronach korowych
  3. CNa rdzeniu kręgowym kota
  4. DNa preparacie nerw kulszowy–mięsień żaby
5.MikrobiologiaŚredni

W jaki sposób ludzie zwykle zakażają się Legionella pneumophila?

  1. APrzez jedzenie niedogotowanego kurczaka lub niepasteryzowanych przetworów mlecznych
  2. BPrzez ukłucie zakażonego kleszcza
  3. CPrzez wdychanie aerozoli ze skażonych instalacji wodnych
  4. DPrzez przeniesienie z człowieka na człowieka podczas pocałunku
6.MikrobiologiaTrudny

Dlaczego penicyliny są nieskuteczne wobec Mycoplasma pneumoniae?

  1. ANie ma ściany komórkowej, na którą mogłaby działać penicylina
  2. BWytwarza duże ilości beta-laktamazy
  3. CMa grubą, woskową warstwę kwasów mykolowych, która blokuje wnikanie
  4. DŻyje tylko wewnątrz krwinek czerwonych
7.FarmakologiaŚredni

Why is IV promethazine given with great caution?

  1. AIt can cause severe tissue injury if it leaks or enters an artery
  2. BIt causes immediate kidney failure
  3. CIt is a strong opioid that causes addiction
  4. DIt causes a severe rise in blood pressure when it is given intravenously
8.FarmakologiaTrudny

A patient on heparin for 7 days has a platelet count that has fallen by more than half, and a new leg vein thrombosis. What is the most likely cause and the key action?

  1. ANormal dilution of platelets; continue and recheck in a week
  2. BHeparin-induced thrombocytopenia; stop all heparin
  3. CVitamin K deficiency; give vitamin K and continue heparin
  4. DWarfarin skin necrosis; switch from heparin to warfarin at once
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,31PaCO₂mmHg354561HCO₃⁻mmol/L222630niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,31, PaCO₂ 61 mmHg (8,1 kPa) oraz HCO₃⁻ 30 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,31PaCO₂ 61 mmHg (8,1 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 30 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.

HCO₃⁻ 30 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVprawidłowy rytm zatokowyblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniabradykardia zatokowarytm węzłowy

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1prawidłowy rytm zatokowy
  2. 2blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  3. 3bradykardia zatokowa
  4. 4rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm idiowentrykularnyrytm stymulowany, brak przechwyceniablok AV III stopnia (całkowity)rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm idiowentrykularny
  2. 2rytm stymulowany, brak przechwycenia
  3. 3blok AV III stopnia (całkowity)
  4. 4rytm stymulowany dwujamowo (AV)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se84%Sp70%LR− = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 84% i swoistość 70%. Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 84%Sp = 70%
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
kontrola40%leczenie?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Bez leku 40% pacjentów ma w ciągu roku pewne działanie niepożądane. Lek zwiększa to ryzyko z ryzykiem względnym RR = 1,12. Oblicz liczbę pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody NNH: ilu pacjentów musi przyjmować lek przez rok, aby u jednego dodatkowego pacjenta wystąpiło działanie niepożądane? Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

kontrola 40%RR = 1,12
NNH =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Kość potyliczna

Dlaczego to jest odpowiedź

Otwór wielki to duży otwór w kości potylicznej, przez który rdzeń przedłużony przechodzi w rdzeń kręgowy.

Odpowiedź

A · Kość potyliczna
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Końcowy odcinek jelita krętego

Dlaczego to jest odpowiedź

Końcowe jelito kręte wchłania witaminę B12 (związaną z czynnikiem wewnętrznym) i zwrotnie sole żółciowe. Dwunastnica wchłania głównie żelazo.

Odpowiedź

C · Końcowy odcinek jelita krętego
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Objętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Anatomiczna przestrzeń martwa (około 150 ml) to powietrze w nosie, tchawicy i oskrzelach. Jest przemieszczane przy każdym oddechu, ale nigdy nie dociera do pęcherzyków.

Odpowiedź

D · Objętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Na olbrzymim aksonie kałamarnicy

Dlaczego to jest odpowiedź

Olbrzymi akson kałamarnicy ma średnicę do około 1 mm, więc można było wprowadzić elektrody do techniki voltage-clamp. Wykazało to, że napływ sodu i odpływ potasu wytwarzają potencjał czynnościowy.

Odpowiedź

A · Na olbrzymim aksonie kałamarnicy
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Przez wdychanie aerozoli ze skażonych instalacji wodnych

Dlaczego to jest odpowiedź

Legionella namnaża się w instalacjach z ciepłą wodą. Ludzie wdychają skażone aerozole i mogą zachorować na chorobę legionistów, czyli ciężkie zapalenie płuc. Zwykle nie przenosi się ona z człowieka na człowieka.

Odpowiedź

C · Przez wdychanie aerozoli ze skażonych instalacji wodnych
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Nie ma ściany komórkowej, na którą mogłaby działać penicylina

Dlaczego to jest odpowiedź

Mycoplasma nie ma ściany komórkowej, więc beta-laktamy nie mają punktu uchwytu. Zamiast nich stosuje się makrolidy lub tetracykliny, które działają na rybosom.

Odpowiedź

A · Nie ma ściany komórkowej, na którą mogłaby działać penicylina
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · It can cause severe tissue injury if it leaks or enters an artery

Dlaczego to jest odpowiedź

Promethazine is a vesicant. Deep intramuscular injection is the preferred parenteral route, and if given IV it is diluted, given slowly into a well-running large vein, and stopped at once if the patient reports burning or pain.

Odpowiedź

A · It can cause severe tissue injury if it leaks or enters an artery
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Heparin-induced thrombocytopenia; stop all heparin

Dlaczego to jest odpowiedź

Heparin-induced thrombocytopenia (HIT) is caused by antibodies against heparin–platelet factor 4 complexes. It usually starts 5–10 days after heparin begins and causes thrombosis, so all heparin is stopped and a non-heparin anticoagulant is used.

Odpowiedź

B · Heparin-induced thrombocytopenia; stop all heparin
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: częściowo wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,31: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 61 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 30 mmol/L: wysoki (22–26)

Wyrównanie

częściowo wyrównane

Odpowiedź

częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 42 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

0,7·30 + 21 = 42 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 42 mmHg

Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: bradykardia zatokowa

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 36 małych kratek, 1500 ÷ 36 ≈ 42 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,44 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,14 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

bradykardia zatokowa

Odpowiedź

bradykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm stymulowany, brak przechwycenia

Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.

Pięć kroków

1. Częstość: 4 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 40 na minutę.
2. Rytm: impulsy stymulatora są regularne (co 1,00 s), ale R–R nie jest, bo po niektórych impulsach brakuje QRS.
3. Załamki P: niewidoczne.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s i szeroki po impulsach z przechwyceniem; po 2 impulsach nie następuje QRS (brak przechwycenia).

Interpretacja

rytm stymulowany, brak przechwycenia

Odpowiedź

rytm stymulowany, brak przechwycenia

Brak przechwycenia: stymulator wysyła impuls, ale serce nie odpowiada. Podręczniki traktują to jako pilne do zgłoszenia, bo pacjent może zależeć od stymulatora.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,23

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,84)/0,7 = 0,2286 ≈ 0,23

Odpowiedź

LR− = 0,23
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNH = 21

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Ryzyko z lekiem

0,4·1,12 = 0,448

Zwiększenie ryzyka bezwzględnego

ARI = 0,448 − 0,4 = 0,048

Liczba pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody

NNH = 1/0,048 = 20,83 → 21

Odpowiedź

NNH = 21

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences