Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Na której tętnicy najczęściej bada się tętno na nadgarstku?
ATętnica promieniowa
BTętnica ramienna
CTętnica łokciowa
DTętnica pachowa
2.Anatomia człowiekaTrudny
Po trudnym porodzie z pociąganiem za szyję ramię niemowlęcia zwisa wzdłuż tułowia, zrotowane do wewnątrz, z przedramieniem w nawróceniu ("ręka kelnera"). Która część splotu ramiennego jest uszkodzona?
AKrew przecieku nigdy nie styka się z gazem pęcherzykowym
BKrew przecieku jest już w pełni wysycona
CCały dodatkowy tlen jest wydychany jako CO₂
DCzysty tlen uszkadza hemoglobinę
5.MikrobiologiaŚredni
Wiele leków przeciwgrzybiczych działa na ergosterol. Dlaczego jest to skuteczne?
AErgosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
BErgosterol jest głównym składnikiem strukturalnym ścian komórkowych bakterii
CErgosterol występuje tylko w wirusach
DKomórki człowieka wykorzystują ergosterol do wytwarzania energii
6.MikrobiologiaTrudny
Przyjęto pacjenta z podejrzeniem zakaźnej gruźlicy płuc. Jakie środki ostrożności są potrzebne?
AŚrodki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
BŚrodki ostrożności kropelkowe z maseczką chirurgiczną, i tylko w odległości do jednego metra
CWyłącznie środki ostrożności kontaktowe, z rękawiczkami i fartuchem
DŻadne szczególne środki, bo gruźlica szerzy się tylko przez krew
7.FarmakologiaŚredni
A patient refuses a prescribed oral medicine. What should the nurse do?
ARecord the medicine as given, so that the chart stays complete for the next shift
BLeave the tablet on the bedside table for later
CHide the tablet in the patient's food
DExplore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber
8.FarmakologiaTrudny
A drug is ordered at 5 micrograms/kg/min for an 80 kg patient. The infusion contains 1,600 micrograms per mL. What rate in mL/h is needed?
A25 mL/h
B15 mL/h
C150 mL/h
D4 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,47, PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa) oraz HCO₃⁻ 14 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest zasadowica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,47PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa)HCO₃⁻ 14 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,18, PaCO₂ 78 mmHg (10,4 kPa), HCO₃⁻ 28 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.
pH 7,18PaCO₂ 78 mmHg (10,4 kPa)HCO₃⁻ 28 mmol/L
1ostry
2przewlekły
3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
2migotanie przedsionków
3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1
4trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV, więc przedsionki i komory pracują z różną częstością. Zespoły QRS są regularne: znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę (metoda 1500, liczba całkowita).
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 720 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 510 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
leczenie: 130/720kontrola: 153/510
NNT =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 71% i swoistości 99%. Chorobowość wynosi 24%. Ilu osób z chorobą test nie wykrywa (wyniki fałszywie ujemne, FN)?
N = 10 000p = 24%Se = 71%Sp = 99%
FN =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Tętnica promieniowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Tętnica promieniowa leży powierzchownie po stronie kciuka, na kości promieniowej, więc tętno łatwo wyczuć.
Odpowiedź
A · Tętnica promieniowa
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Pień górny (C5–C6)
Dlaczego to jest odpowiedź
Porażenie Erba wynika z rozciągnięcia pnia górnego (C5–C6), co poraża mięsień naramienny, rotatory zewnętrzne i mięsień dwugłowy. Uszkodzenie pnia dolnego (porażenie Klumpke) dotyczy natomiast drobnych mięśni ręki.
Odpowiedź
D · Pień górny (C5–C6)
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Objętość wyrzutowa ÷ objętość końcoworozkurczowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Frakcja wyrzutowa to odsetek krwi w napełnionej komorze wyrzucany podczas jednego skurczu. Prawidłowa wartość wynosi około 55–70%.
Odpowiedź
D · Objętość wyrzutowa ÷ objętość końcoworozkurczowa
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Krew przecieku nigdy nie styka się z gazem pęcherzykowym
Dlaczego to jest odpowiedź
Krew przecieku omija wentylowane pęcherzyki i domieszkuje odtlenowaną krew do krwi tętniczej. Dodatkowy tlen wdechowy nie może do niej dotrzeć, w przeciwieństwie do niedopasowania V/Q lub hipowentylacji.
Odpowiedź
A · Krew przecieku nigdy nie styka się z gazem pęcherzykowym
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
Dlaczego to jest odpowiedź
Błony grzybów zawierają ergosterol, a błony komórek człowieka cholesterol. Azole blokują syntezę ergosterolu, a amfoterycyna B wiąże się z ergosterolem, więc działają wybiórczo na grzyby.
Odpowiedź
A · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
Dlaczego to jest odpowiedź
M. tuberculosis szerzy się w jądrach kropli, które mogą długo unosić się w powietrzu. Pacjenci potrzebują w miarę możliwości jednoosobowej sali z podciśnieniem, a personel nosi półmaski FFP2/FFP3 lub N95.
Odpowiedź
A · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Explore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber
Dlaczego to jest odpowiedź
Competent patients may refuse treatment. The nurse explores concerns, explains the purpose and risks, documents the refusal and informs the prescriber; covert administration needs formal legal and clinical procedures.
Odpowiedź
D · Explore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · 15 mL/h
Dlaczego to jest odpowiedź
5 × 80 = 400 micrograms/min, × 60 = 24,000 micrograms/h, ÷ 1,600 micrograms/mL = 15 mL/h. Weight-based infusions are double-checked because errors are easy to make.
Odpowiedź
B · 15 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: częściowo wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,47: zasadowica krwi (powyżej 7,45)
PaCO₂ 20 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 14 mmol/L: niski (22–26)
Wyrównanie
częściowo wyrównane
Odpowiedź
częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: ostry
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 15 małych kratek, 1500 ÷ 15 ≈ 100 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,60 s.
3. Załamki P: brak; regularne fale trzepotania o kształcie zębów piły co 0,20 s (300 na minutę), 3 na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
Odpowiedź
trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość komór = 29 bpm
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Częstość przedsionków
P–P = 16 małych kratek = 0,64 s → 1500 ÷ 16 = 93,75 ≈ 94 na minutę
Częstość komór
R–R = 51 małych kratek = 2,04 s → 1500 ÷ 51 = 29,41 ≈ 29 na minutę
Odpowiedź
częstość komór = 29 bpm
Odpowiedź
częstość komór = 29 bpm
Blok AV III stopnia z szerokozespołowym rytmem zastępczym komorowym (zwykle 20–40 na minutę).
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNT = 9
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 130/720 = 0,1806
CER = 153/510 = 0,3
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
ARR = 0,3 − 0,1806 = 0,1194
NNT = 1/0,1194 = 8,372 → 9
Odpowiedź
NNT = 9
Leczenie 9 pacjentów zapobiega mniej więcej jednemu zdarzeniu.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: FN = 696
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.