Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Które korzenie nerwów rdzeniowych tworzą splot ramienny?
AOd C5 do Th1
BOd Th1 do Th5
COd C3 do C7
DOd C1 do C4
2.Anatomia człowiekaTrudny
EKG wskazuje zawał w odprowadzeniach II, III i aVF (ściana dolna). Która tętnica wieńcowa jest najczęściej zamknięta?
AGałąź międzykomorowa przednia
BPień lewej tętnicy wieńcowej
CPierwsza gałąź przekątna
DPrawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Pojemność minutowa serca to częstość akcji serca pomnożona przez:
AOpór obwodowy
BFrakcję wyrzutową
CCiśnienie tętnicze
DObjętość wyrzutową
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Dlaczego nurek głębinowy ryzykuje chorobę dekompresyjną przy szybkim wynurzeniu?
ATlen staje się toksyczny na powierzchni
BPłuca zapadają się przy spadku ciśnienia
CAzot rozpuszczony pod wysokim ciśnieniem tworzy pęcherzyki, gdy ciśnienie spada
DDwutlenek węgla nie może dość szybko opuścić płuc
5.MikrobiologiaŚredni
Który test laboratoryjny odróżnia Staphylococcus aureus od większości innych gronkowców?
ABarwienie na prątki kwasooporne
BBarwienie metodą Grama
CTest na katalazę
DTest na koagulazę
6.MikrobiologiaTrudny
Na podłożu MacConkeya z próbki moczu wyrastają różowe kolonie. Co to oznacza?
AOrganizm nie fermentuje laktozy, więc prawdopodobnie jest to Salmonella
BOrganizm jest Gram-dodatnim ziarniakiem
COrganizm jest grzybem
DOrganizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.FarmakologiaŚredni
A nurse has a needlestick injury from a patient with HIV. When should post-exposure prophylaxis start?
AAfter one week, when the risk of infection is clearer
BOnly after the nurse's HIV test turns positive
COnly if the patient's viral load is above a set level
DAs soon as possible, and within 72 hours at the latest
8.FarmakologiaTrudny
A patient took a large paracetamol (acetaminophen) overdose 6 hours ago and feels well. Why is treatment still urgent?
AThe drug will cause kidney stones within a few hours
BLiver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best
CParacetamol overdose only causes harm if symptoms start in the first hour
DThe patient is at risk of immediate respiratory arrest
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 131 mmol/L, glukoza 29,6 mmol/L i mocznik 24 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.
Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 42 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.
HCO₃⁻ 42 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1tachykardia zatokowa
2prawidłowy rytm zatokowy
3arytmia zatokowa
4bradykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV z nieregularnym rytmem komór. Użyj metody 6-sekundowej, aby znaleźć częstość komór w uderzeniach na minutę.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 110 pacjentów z chorobą (przypadki) i 230 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 78b = 138c = 32d = 92
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 75% i swoistości 91%. Chorobowość wynosi 15%. Ilu osób z chorobą test nie wykrywa (wyniki fałszywie ujemne, FN)?
N = 10 000p = 15%Se = 75%Sp = 91%
FN =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Od C5 do Th1
Dlaczego to jest odpowiedź
Splot ramienny tworzą gałęzie przednie nerwów C5, C6, C7, C8 i Th1. Odchodzą od niego główne nerwy kończyny górnej.
Odpowiedź
A · Od C5 do Th1
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Prawa tętnica wieńcowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Ścianę dolną zaopatruje zwykle prawa tętnica wieńcowa przez gałąź międzykomorową tylną (prawostronny typ krążenia), więc zawały ściany dolnej to najczęściej zamknięcia RCA.
Odpowiedź
D · Prawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Objętość wyrzutową
Dlaczego to jest odpowiedź
CO = HR × SV. W spoczynku ok. 70 uderzeń/min × 70 mL ≈ 5 L/min.
Odpowiedź
D · Objętość wyrzutową
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Azot rozpuszczony pod wysokim ciśnieniem tworzy pęcherzyki, gdy ciśnienie spada
Dlaczego to jest odpowiedź
Na głębokości w tkankach rozpuszcza się więcej azotu. Jeśli ciśnienie spada za szybko, wydziela się on jako pęcherzyki w tkankach i krwi – to choroba dekompresyjna.
Odpowiedź
C · Azot rozpuszczony pod wysokim ciśnieniem tworzy pęcherzyki, gdy ciśnienie spada
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Test na koagulazę
Dlaczego to jest odpowiedź
S. aureus wytwarza koagulazę, która przekształca fibrynogen w fibrynę. Wszystkie gronkowce są Gram-dodatnie i katalazododatnie, więc te testy ich nie rozróżniają.
Odpowiedź
D · Test na koagulazę
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
Dlaczego to jest odpowiedź
Podłoże MacConkeya zawiera sole żółciowe i fiolet krystaliczny hamujące bakterie Gram-dodatnie (wybiórczość) oraz laktozę ze wskaźnikiem pH (różnicowanie). Bakterie fermentujące laktozę, takie jak E. coli, wytwarzają kwas i barwią się na różowo.
Odpowiedź
D · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · As soon as possible, and within 72 hours at the latest
Dlaczego to jest odpowiedź
Post-exposure prophylaxis aims to stop infection becoming established. It works best when started within hours, is not started after 72 hours, and is usually taken for 28 days.
Odpowiedź
D · As soon as possible, and within 72 hours at the latest
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · Liver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best
Dlaczego to jest odpowiedź
Paracetamol overdose often causes few symptoms at first, while the toxic metabolite damages the liver. Liver injury peaks after about 3 days, so the decision to treat is based on the timed blood level, not on symptoms.
Odpowiedź
B · Liver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Osm = 316 mOsm/kg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Obliczona osmolalność
Osm = 2·131 + 29,6 + 24 = 315,6 ≈ 316 mOsm/kg
Odpowiedź
Osm = 316 mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 50,4 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
0,7·42 + 21 = 50,4 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 50,4 mmHg
Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: prawidłowy rytm zatokowy
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 22 małych kratek, 1500 ÷ 22 ≈ 68 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,88 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,12 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
prawidłowy rytm zatokowy
Odpowiedź
prawidłowy rytm zatokowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość komór = 40 bpm
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Częstość przedsionków
P–P = 24 małych kratek = 0,96 s → 1500 ÷ 24 = 62,5 ≈ 63 na minutę
Częstość komór
4 zespołów QRS w 6 s × 10 = 40 na minutę
Odpowiedź
częstość komór = 40 bpm
Odpowiedź
częstość komór = 40 bpm
Blok AV II stopnia typu II: 4 załamków P na każde 3 zespołów QRS, ze stałym PR.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: OR = 1,63
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Szanse narażenia
przypadki: 78/32 = 2,438
kontrole: 138/92 = 1,5
Iloraz szans
OR = (78·92)/(138·32) = 1,625 ≈ 1,63
Odpowiedź
OR = 1,63
OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: FN = 375
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.