Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Które korzenie nerwów rdzeniowych tworzą splot ramienny?

  1. AOd C5 do Th1
  2. BOd Th1 do Th5
  3. COd C3 do C7
  4. DOd C1 do C4
2.Anatomia człowiekaTrudny

EKG wskazuje zawał w odprowadzeniach II, III i aVF (ściana dolna). Która tętnica wieńcowa jest najczęściej zamknięta?

  1. AGałąź międzykomorowa przednia
  2. BPień lewej tętnicy wieńcowej
  3. CPierwsza gałąź przekątna
  4. DPrawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Pojemność minutowa serca to częstość akcji serca pomnożona przez:

  1. AOpór obwodowy
  2. BFrakcję wyrzutową
  3. CCiśnienie tętnicze
  4. DObjętość wyrzutową
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego nurek głębinowy ryzykuje chorobę dekompresyjną przy szybkim wynurzeniu?

  1. ATlen staje się toksyczny na powierzchni
  2. BPłuca zapadają się przy spadku ciśnienia
  3. CAzot rozpuszczony pod wysokim ciśnieniem tworzy pęcherzyki, gdy ciśnienie spada
  4. DDwutlenek węgla nie może dość szybko opuścić płuc
5.MikrobiologiaŚredni

Który test laboratoryjny odróżnia Staphylococcus aureus od większości innych gronkowców?

  1. ABarwienie na prątki kwasooporne
  2. BBarwienie metodą Grama
  3. CTest na katalazę
  4. DTest na koagulazę
6.MikrobiologiaTrudny

Na podłożu MacConkeya z próbki moczu wyrastają różowe kolonie. Co to oznacza?

  1. AOrganizm nie fermentuje laktozy, więc prawdopodobnie jest to Salmonella
  2. BOrganizm jest Gram-dodatnim ziarniakiem
  3. COrganizm jest grzybem
  4. DOrganizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.FarmakologiaŚredni

A nurse has a needlestick injury from a patient with HIV. When should post-exposure prophylaxis start?

  1. AAfter one week, when the risk of infection is clearer
  2. BOnly after the nurse's HIV test turns positive
  3. COnly if the patient's viral load is above a set level
  4. DAs soon as possible, and within 72 hours at the latest
8.FarmakologiaTrudny

A patient took a large paracetamol (acetaminophen) overdose 6 hours ago and feels well. Why is treatment still urgent?

  1. AThe drug will cause kidney stones within a few hours
  2. BLiver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best
  3. CParacetamol overdose only causes harm if symptoms start in the first hour
  4. DThe patient is at risk of immediate respiratory arrest
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 131 mmol/L, glukoza 29,6 mmol/L i mocznik 24 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.

Na⁺ 131 mmol/Lglukoza 29,6 mmol/Lmocznik 24 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 42 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.

HCO₃⁻ 42 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVtachykardia zatokowaprawidłowy rytm zatokowyarytmia zatokowabradykardia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1tachykardia zatokowa
  2. 2prawidłowy rytm zatokowy
  3. 3arytmia zatokowa
  4. 4bradykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV z nieregularnym rytmem komór. Użyj metody 6-sekundowej, aby znaleźć częstość komór w uderzeniach na minutę.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni78138abnienarażeni3292cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 110 pacjentów z chorobą (przypadki) i 230 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 78b = 138c = 32d = 92
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatniaujemna?razem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 75% i swoistości 91%. Chorobowość wynosi 15%. Ilu osób z chorobą test nie wykrywa (wyniki fałszywie ujemne, FN)?

N = 10 000p = 15%Se = 75%Sp = 91%
FN =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Od C5 do Th1

Dlaczego to jest odpowiedź

Splot ramienny tworzą gałęzie przednie nerwów C5, C6, C7, C8 i Th1. Odchodzą od niego główne nerwy kończyny górnej.

Odpowiedź

A · Od C5 do Th1
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Prawa tętnica wieńcowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Ścianę dolną zaopatruje zwykle prawa tętnica wieńcowa przez gałąź międzykomorową tylną (prawostronny typ krążenia), więc zawały ściany dolnej to najczęściej zamknięcia RCA.

Odpowiedź

D · Prawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Objętość wyrzutową

Dlaczego to jest odpowiedź

CO = HR × SV. W spoczynku ok. 70 uderzeń/min × 70 mL ≈ 5 L/min.

Odpowiedź

D · Objętość wyrzutową
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Azot rozpuszczony pod wysokim ciśnieniem tworzy pęcherzyki, gdy ciśnienie spada

Dlaczego to jest odpowiedź

Na głębokości w tkankach rozpuszcza się więcej azotu. Jeśli ciśnienie spada za szybko, wydziela się on jako pęcherzyki w tkankach i krwi – to choroba dekompresyjna.

Odpowiedź

C · Azot rozpuszczony pod wysokim ciśnieniem tworzy pęcherzyki, gdy ciśnienie spada
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Test na koagulazę

Dlaczego to jest odpowiedź

S. aureus wytwarza koagulazę, która przekształca fibrynogen w fibrynę. Wszystkie gronkowce są Gram-dodatnie i katalazododatnie, więc te testy ich nie rozróżniają.

Odpowiedź

D · Test na koagulazę
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę

Dlaczego to jest odpowiedź

Podłoże MacConkeya zawiera sole żółciowe i fiolet krystaliczny hamujące bakterie Gram-dodatnie (wybiórczość) oraz laktozę ze wskaźnikiem pH (różnicowanie). Bakterie fermentujące laktozę, takie jak E. coli, wytwarzają kwas i barwią się na różowo.

Odpowiedź

D · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · As soon as possible, and within 72 hours at the latest

Dlaczego to jest odpowiedź

Post-exposure prophylaxis aims to stop infection becoming established. It works best when started within hours, is not started after 72 hours, and is usually taken for 28 days.

Odpowiedź

D · As soon as possible, and within 72 hours at the latest
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Liver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best

Dlaczego to jest odpowiedź

Paracetamol overdose often causes few symptoms at first, while the toxic metabolite damages the liver. Liver injury peaks after about 3 days, so the decision to treat is based on the timed blood level, not on symptoms.

Odpowiedź

B · Liver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Osm = 316 mOsm/kg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Obliczona osmolalność

Osm = 2·131 + 29,6 + 24 = 315,6 ≈ 316 mOsm/kg

Odpowiedź

Osm = 316 mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 50,4 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

0,7·42 + 21 = 50,4 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 50,4 mmHg

Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: prawidłowy rytm zatokowy

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 22 małych kratek, 1500 ÷ 22 ≈ 68 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,88 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,12 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

prawidłowy rytm zatokowy

Odpowiedź

prawidłowy rytm zatokowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość komór = 40 bpm

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Częstość przedsionków

P–P = 24 małych kratek = 0,96 s → 1500 ÷ 24 = 62,5 ≈ 63 na minutę

Częstość komór

4 zespołów QRS w 6 s × 10 = 40 na minutę

Odpowiedź

częstość komór = 40 bpm

Odpowiedź

częstość komór = 40 bpm

Blok AV II stopnia typu II: 4 załamków P na każde 3 zespołów QRS, ze stałym PR.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 1,63

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 78/32 = 2,438
kontrole: 138/92 = 1,5

Iloraz szans

OR = (78·92)/(138·32) = 1,625 ≈ 1,63

Odpowiedź

OR = 1,63

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: FN = 375

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,15 = 1500
10 000 − 1500 = 8500

Wyniki fałszywie ujemne

FN = 1500·0,25 = 375

Odpowiedź

FN = 375

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences