Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Jaki nabłonek wyściela większą część tchawicy?

  1. ANabłonek przejściowy
  2. BNabłonek wielorzędowy walcowaty migawkowy
  3. CNabłonek wielowarstwowy płaski
  4. DNabłonek jednowarstwowy sześcienny
2.Anatomia człowiekaTrudny

Po złamaniu szyjki chirurgicznej kości ramiennej pacjent nie może odwieść ramienia powyżej ok. 15° i ma drętwienie bocznej powierzchni barku. Który nerw najpewniej uszkodzono?

  1. ANerw nadłopatkowy
  2. BNerw promieniowy
  3. CNerw pachowy
  4. DNerw piersiowy długi
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które komórki żołądka wydzielają kwas solny?

  1. AKomórki kubkowe
  2. BKomórki G
  3. CKomórki główne
  4. DKomórki okładzinowe
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego kwasica ketonowa rozwija się zwykle w nieleczonej cukrzycy typu 1, a rzadko w typie 2?

  1. ACiała ketonowe powstają tylko u dzieci
  2. BNawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
  3. CPacjenci z typem 1 mają więcej receptorów glukagonu
  4. DPacjenci z typem 2 w ogóle nie mogą wytwarzać ciał ketonowych
5.MikrobiologiaŚredni

Jaki jest główny czynnik wirulencji Streptococcus pneumoniae i cel szczepionek przeciw tej bakterii?

  1. AToksyna podobna do toksyny cholery
  2. BPrzetrwalniki
  3. CRzęski
  4. DOtoczka polisacharydowa
6.MikrobiologiaTrudny

W jaki sposób typy HPV wysokiego ryzyka przyczyniają się do raka szyjki macicy?

  1. AWirus niszczy limfocyty T CD4 w szyjce macicy
  2. BWirus wytwarza endotoksynę uszkadzającą DNA
  3. CWirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
  4. DWirus zabija komórki tak szybko, że zastępują je komórki nowotworowe
7.FarmakologiaŚredni

An Rh-negative mother gives birth to an Rh-positive baby. When is anti-D immunoglobulin usually given?

  1. AAt least two weeks after the birth
  2. BWithin 72 hours after the birth
  3. CIt is not needed if the baby is Rh-positive
  4. DOnly at the start of the next pregnancy
8.FarmakologiaTrudny

During general anaesthesia with a volatile agent and suxamethonium (succinylcholine), a patient develops muscle rigidity, rising end-tidal CO2 and a fast-rising temperature. Which drug is the specific treatment?

  1. ADantrolene
  2. BNeostigmine
  3. CNaloxone
  4. DParacetamol
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 23 mmHg (3,1 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej zasadowicy oddechowej HCO₃⁻ maleje o 5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ jest poniżej 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 23 mmHg (3,1 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 140, Cl⁻ 107, HCO₃⁻ 22 mmol/L i albumina 30 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 140 mmol/LCl⁻ 107 mmol/LHCO₃⁻ 22 mmol/Lalbumina 30 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm węzłowymigotanie przedsionkówblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniabradykardia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm węzłowy
  2. 2migotanie przedsionków
  3. 3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  4. 4bradykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniablok AV II stopnia typu IIblok AV III stopnia (całkowity)blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  2. 2blok AV II stopnia typu II
  3. 3blok AV III stopnia (całkowity)
  4. 4blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie92378470abkontrola55155210cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 470 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 210 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz zmniejszenie ryzyka bezwzględnego ARR w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

leczenie: 92/470kontrola: 55/210
ARR = %
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
CER10%EER?RRR 39%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 39% w ujęciu względnym (RRR = 39%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 10% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

RRR = 39%CER = 10%
NNT =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Nabłonek wielorzędowy walcowaty migawkowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Nabłonek oddechowy jest wielorzędowy walcowaty migawkowy z komórkami kubkowymi. Śluz zatrzymuje cząstki, a rzęski przesuwają go w górę ku gardłu.

Odpowiedź

B · Nabłonek wielorzędowy walcowaty migawkowy
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw pachowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw pachowy okrąża szyjkę chirurgiczną kości ramiennej. Unerwia mięsień naramienny i obły mniejszy oraz skórę bocznej części barku (okolica „naszywki pułkowej”).

Odpowiedź

C · Nerw pachowy
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Komórki okładzinowe

Dlaczego to jest odpowiedź

Komórki okładzinowe wydzielają HCl i czynnik wewnętrzny. Komórki główne wydzielają pepsynogen, a komórki G gastrynę.

Odpowiedź

D · Komórki okładzinowe
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Nawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę

Dlaczego to jest odpowiedź

Insulina silnie hamuje lipolizę i wytwarzanie ciał ketonowych w wątrobie. W typie 1 insuliny prawie nie ma, więc kwasy tłuszczowe zalewają wątrobę i gromadzą się ciała ketonowe.

Odpowiedź

B · Nawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Otoczka polisacharydowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Otoczka chroni S. pneumoniae przed fagocytozą. Istnieje wiele typów otoczkowych, a szczepionki przeciw pneumokokom zawierają polisacharydy otoczkowe najczęstszych z nich.

Odpowiedź

D · Otoczka polisacharydowa
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb

Dlaczego to jest odpowiedź

E6 sprzyja rozkładowi p53, a E7 wiąże Rb, co znosi kontrolę podziałów komórkowych i naprawy DNA. Zakażone komórki mogą wtedy przez lata gromadzić mutacje i ulec transformacji nowotworowej.

Odpowiedź

C · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · Within 72 hours after the birth

Dlaczego to jest odpowiedź

Anti-D is given within 72 hours of birth to an Rh-negative mother of an Rh-positive baby. It is also given after events such as miscarriage or abdominal trauma, and often routinely during pregnancy.

Odpowiedź

B · Within 72 hours after the birth
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Dantrolene

Dlaczego to jest odpowiedź

Malignant hyperthermia is caused by uncontrolled calcium release from the sarcoplasmic reticulum. Dantrolene blocks this release, and the triggering agents are stopped at once.

Odpowiedź

A · Dantrolene
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 15,5 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|23 − 40| = 17 mmHg → 1,7 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1,7 = 15,5 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 15,5 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 13,5 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 140 − (107 + 22) = 11

Korekta na albuminy

11 + 0,25·(40 − 30) = 13,5 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 13,5 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm węzłowy

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 29 małych kratek, 1500 ÷ 29 ≈ 52 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,16 s.
3. Załamki P: niewidoczne.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

rytm węzłowy

Odpowiedź

rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV III stopnia (całkowity)

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 36 małych kratek, 1500 ÷ 36 ≈ 42 na minutę.
2. Rytm: R–R regularny (1,44 s) i P–P regularny (0,84 s), ale oba są od siebie niezależne.
3. Załamki P: dodatnie i regularne z częstością 71 na minutę, ale niezwiązane z zespołami QRS; niektóre są ukryte w zespole QRS lub w załamku T.
4. Odstęp PR: zmienia się z pobudzenia na pobudzenie; nie ma stałej zależności.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok AV III stopnia (całkowity)

Odpowiedź

blok AV III stopnia (całkowity)

Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: ARR = 6,6 %

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 92/470 = 0,1957
CER = 55/210 = 0,2619

Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego

ARR = 0,2619 − 0,1957 = 0,06616 ≈ 6,6%

Odpowiedź

ARR = 6,6%
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 26

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego

ARR = 0,1·0,39 = 0,039

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

NNT = 1/0,039 = 25,64 → 26

Odpowiedź

NNT = 26

Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences