Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Które dwa odcinki kręgosłupa dorosłego mają prawidłowo lordozę (krzywiznę wklęsłą ku tyłowi)?
ASzyjny i piersiowy
BPiersiowy i krzyżowy
CSzyjny i lędźwiowy
DPiersiowy i lędźwiowy
2.Anatomia człowiekaTrudny
Udar w obszarze lewej tętnicy środkowej mózgu u osoby praworęcznej najpewniej spowoduje:
ANiedowład prawostronny i lewostronne zaniedbywanie wzrokowe
BIzolowaną utratę równowagi
CNiedowład prawostronny i afazję
DNiedowład lewostronny i afazję
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Zgodnie z prawem Poiseuille'a, jeśli promień tętniczki zmniejszy się o połowę, jej opór dla przepływu:
AWzrośnie około 16-krotnie
BZmniejszy się o połowę
CWzrośnie 4-krotnie
DPodwoi się
4.Fizjologia człowiekaTrudny
U pacjenta z pierwotną niedoczynnością tarczycy spodziewasz się:
AWysokiego TSH i niskiego wolnego T4
BNiskiego TSH i niskiego wolnego T4
CNiskiego TSH i wysokiego wolnego T4
DWysokiego TSH i wysokiego wolnego T4
5.MikrobiologiaŚredni
Która część układu odpornościowego wytwarza przeciwciała?
ACytotoksyczne limfocyty T aktywowane w węzłach chłonnych
BNeutrofile
CKomórki NK
DKomórki plazmatyczne powstające z limfocytów B
6.MikrobiologiaTrudny
Młody dorosły z bólem gardła, gorączką i powiększonymi węzłami chłonnymi dostaje amoksycylinę, po czym pojawia się u niego rozległa wysypka. Które zakażenie jest najbardziej prawdopodobne?
APaciorkowcowe zapalenie migdałków
BOdra
CMononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr
DOspa wietrzna
7.FarmakologiaŚredni
W jaki sposób inhibitory SGLT2, takie jak empagliflozyna, obniżają glikemię?
AZwiększają utratę glukozy z moczem
BPobudzają wydzielanie insuliny z komórek beta
CSpowalniają opróżnianie żołądka
DSprawiają, że wątroba magazynuje więcej glikogenu
8.FarmakologiaTrudny
Klirens leku spada o połowę z powodu niewydolności nerek, a jego objętość dystrybucji się nie zmienia. Co dzieje się z jego okresem półtrwania?
APozostaje taki sam
BWzrasta czterokrotnie
CZmniejsza się o połowę
DPodwaja się
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 8 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 137, Cl⁻ 95 oraz HCO₃⁻ 8 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.
Na⁺ 137 mmol/LCl⁻ 95 mmol/LHCO₃⁻ 8 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Fridericii QTc = QT/∛RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV z nieregularnym rytmem komór. Użyj metody 6-sekundowej, aby znaleźć częstość komór w uderzeniach na minutę.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 750 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 410 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
leczenie: 63/750kontrola: 49/410
NNT =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 40%. Test o czułości 92% i swoistości 95% daje wynik: ujemna. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
przedtestowe 40%Se = 92%Sp = 95%ujemna
p′ = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Szyjny i lędźwiowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Odcinki szyjny i lędźwiowy mają lordozę (krzywizny wtórne). Odcinki piersiowy i krzyżowy mają kifozę (krzywizny pierwotne).
Odpowiedź
C · Szyjny i lędźwiowy
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Niedowład prawostronny i afazję
Dlaczego to jest odpowiedź
Lewa MCA zaopatruje lewą korę ruchową (twarz i ramię strony prawej) oraz ośrodki Broki i Wernickego, więc typowy jest niedowład prawostronny z afazją.
Odpowiedź
C · Niedowład prawostronny i afazję
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Wzrośnie około 16-krotnie
Dlaczego to jest odpowiedź
Opór jest proporcjonalny do 1/r⁴, więc zmniejszenie promienia o połowę zwiększa opór 2⁴ = 16 razy. Dlatego niewielkie zmiany średnicy tętniczek tak silnie regulują przepływ krwi.
Odpowiedź
A · Wzrośnie około 16-krotnie
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Wysokiego TSH i niskiego wolnego T4
Dlaczego to jest odpowiedź
Gdy tarczyca zawodzi, niskie T4 znosi ujemne sprzężenie zwrotne i przysadka zwiększa TSH. Niskie TSH z niskim T4 wskazywałoby na wtórną (przysadkową) niedoczynność.
Odpowiedź
A · Wysokiego TSH i niskiego wolnego T4
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Komórki plazmatyczne powstające z limfocytów B
Dlaczego to jest odpowiedź
Aktywowane limfocyty B różnicują się w komórki plazmatyczne, które wydzielają przeciwciała. Cytotoksyczne limfocyty T i komórki NK bezpośrednio zabijają zakażone komórki.
Odpowiedź
D · Komórki plazmatyczne powstające z limfocytów B
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Mononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr
Dlaczego to jest odpowiedź
Mononukleozę zakaźną wywołuje EBV. U wielu chorych, którzy w trakcie choroby dostają amoksycylinę, pojawia się wysypka. Antybiotyki nie pomagają, bo przyczyna jest wirusowa.
Odpowiedź
C · Mononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr
7.Farmakologia
Odpowiedź: A · Zwiększają utratę glukozy z moczem
Dlaczego to jest odpowiedź
SGLT2 wchłania zwrotnie większość przesączonej glukozy w kanaliku proksymalnym. Jego zablokowanie pozwala glukozie wydostać się z moczem, co tłumaczy też większe ryzyko grzybiczych zakażeń narządów płciowych.
Odpowiedź
A · Zwiększają utratę glukozy z moczem
8.Farmakologia
Odpowiedź: D · Podwaja się
Dlaczego to jest odpowiedź
Okres półtrwania jest wprost proporcjonalny do Vd i odwrotnie proporcjonalny do klirensu. Zmniejszenie klirensu o połowę podwaja okres półtrwania, więc lek się kumuluje i dłużej osiąga stan stacjonarny.
Odpowiedź
D · Podwaja się
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 20 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
zasięg: 18–22 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 20 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: wskaźnik delta = 1,375
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 137 − (95 + 8) = 34
Wskaźnik delta
(34 − 12)/(24 − 8) = 22/16 = 1,375
Odpowiedź
wskaźnik delta = 1,375
Między 1 a 2: czysta kwasica z dużą luką anionową.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QTc = 0,391 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
QT = 9,5 × 0,04 = 0,38 s
RR = 23 × 0,04 = 0,92 s
Wzór Fridericii
QTc = 0,38/∛0,92 = 0,38/0,9726 = 0,391 s
Odpowiedź
QTc = 0,391 s
W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (391 ms)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość komór = 40 bpm
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Częstość przedsionków
P–P = 24 małych kratek = 0,96 s → 1500 ÷ 24 = 62,5 ≈ 63 na minutę
Częstość komór
4 zespołów QRS w 6 s × 10 = 40 na minutę
Odpowiedź
częstość komór = 40 bpm
Odpowiedź
częstość komór = 40 bpm
Blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha): 4 załamków P na każde 3 zespołów QRS.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNT = 29
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 63/750 = 0,084
CER = 49/410 = 0,1195
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
ARR = 0,1195 − 0,084 = 0,03551
NNT = 1/0,03551 = 28,16 → 29
Odpowiedź
NNT = 29
Leczenie 29 pacjentów zapobiega mniej więcej jednemu zdarzeniu.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: p′ = 5,3 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.