Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która warstwa ściany serca zawiera mięsień sercowy?

  1. ANasierdzie
  2. BWsierdzie
  3. COsierdzie
  4. DMięsień sercowy (miokardium)
2.Anatomia człowiekaTrudny

Rana kłuta przecina lewą połowę rdzenia kręgowego na poziomie Th10. Jakiego wzorca ubytków należy się spodziewać poniżej uszkodzenia?

  1. AUtraty całego czucia i ruchu tylko po lewej stronie
  2. BLewostronnego niedowładu i utraty czucia głębokiego oraz prawostronnej utraty czucia bólu i temperatury
  3. CPrawostronnego niedowładu i utraty czucia głębokiego oraz lewostronnej utraty czucia bólu i temperatury
  4. DUtraty czucia bólu i temperatury tylko po obu stronach
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Niskie stężenie albuminy w osoczu, jak w ciężkiej chorobie wątroby, powoduje obrzęki głównie dlatego, że:

  1. ASpada ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych
  2. BSpada ciśnienie onkotyczne osocza
  3. CNaczynia włosowate stają się nieprzepuszczalne
  4. DZwiększa się drenaż limfatyczny
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Który wynik spirometrii jest typowy dla przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)?

  1. APrawidłowe FEV1 przy niskim FVC
  2. BWskaźnik FEV1/FVC poniżej 0,7
  3. CZwiększony szczytowy przepływ wydechowy
  4. DWskaźnik FEV1/FVC powyżej 0,9 przy niskim FVC
5.MikrobiologiaŚredni

Jaka jest główna różnica między odpornością wrodzoną a nabytą?

  1. AOdporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie
  2. BOdporność wrodzona rozwija się dopiero po szczepieniu
  3. COdporność nabyta działa w ciągu kilku minut od zakażenia
  4. DOdporność wrodzona wykorzystuje przeciwciała i tworzy pamięć; odporność nabyta nie
6.MikrobiologiaTrudny

Cewnik moczowy został skolonizowany przez bakterie tworzące biofilm. Dlaczego zwykle wymienia się cewnik, zamiast podawać tylko antybiotyki?

  1. ABiofilmy zawierają tylko wirusy, więc antybiotyki nie działają
  2. BAntybiotyki uszkadzają materiał cewnika
  3. CBakterie z biofilmu nie mogą wywołać choroby
  4. DBakterie w biofilmie są chronione i znacznie trudniej je zabić antybiotykami
7.FarmakologiaŚredni

Which adverse effect is a well-known risk of zidovudine?

  1. AGum overgrowth
  2. BBone marrow suppression, especially anaemia
  3. COrange-red colouring of the urine and tears
  4. DRed–green colour blindness
8.FarmakologiaTrudny

A patient on digoxin is started on amiodarone. What change should the nurse expect?

  1. AAmiodarone levels fall to zero
  2. BDigoxin levels fall sharply, so the digoxin dose is doubled
  3. CNo interaction is expected
  4. DDigoxin levels rise, so the digoxin dose is often reduced
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,53PaCO₂mmHg354548HCO₃⁻mmol/L222639niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,53, PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa) oraz HCO₃⁻ 39 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest zasadowica metaboliczna. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,53PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa)HCO₃⁻ 39 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 136, Cl⁻ 99, HCO₃⁻ 19 mmol/L i albumina 16 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 136 mmol/LCl⁻ 99 mmol/LHCO₃⁻ 19 mmol/Lalbumina 16 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków. Ile wynosi fale trzepotania na zespół QRS (liczba n w przewodzeniu n:1)?

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
fale trzepotania na zespół QRS =
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVczęstoskurcz nadkomorowy (SVT)migotanie komórtorsade de pointesrytm idiowentrykularny

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
  2. 2migotanie komór
  3. 3torsade de pointes
  4. 4rytm idiowentrykularny
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkiosobolatnarażeni593000nienarażeni786000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu kohortowym osoby narażone wniosły 3000 osobolat z 59 nowymi przypadkami, a osoby nienarażone 6000 osobolat z 78 nowymi przypadkami. Oblicz iloraz współczynników zapadalności IRR (narażeni w porównaniu z nienarażonymi). Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

narażeni: 59/3000 PYnienarażeni: 78/6000 PY
IRR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
CER5%EER?RRR 46%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 46% w ujęciu względnym (RRR = 46%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 5% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

RRR = 46%CER = 5%
NNT =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Mięsień sercowy (miokardium)

Dlaczego to jest odpowiedź

Miokardium to gruba środkowa warstwa mięśniowa. Wsierdzie wyściela jamy, a nasierdzie pokrywa serce od zewnątrz.

Odpowiedź

D · Mięsień sercowy (miokardium)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Lewostronnego niedowładu i utraty czucia głębokiego oraz prawostronnej utraty czucia bólu i temperatury

Dlaczego to jest odpowiedź

W zespole Browna-Séquarda droga korowo-rdzeniowa i sznury tylne są uszkodzone po tej samej stronie, a droga rdzeniowo-wzgórzowa, krzyżująca się blisko wejścia, powoduje utratę czucia bólu i temperatury po stronie przeciwnej.

Odpowiedź

B · Lewostronnego niedowładu i utraty czucia głębokiego oraz prawostronnej utraty czucia bólu i temperatury
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Spada ciśnienie onkotyczne osocza

Dlaczego to jest odpowiedź

Albumina wytwarza większość ciśnienia onkotycznego osocza, które wciąga płyn z powrotem do naczyń włosowatych. Gdy jej stężenie spada, więcej płynu pozostaje w tkankach.

Odpowiedź

B · Spada ciśnienie onkotyczne osocza
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Wskaźnik FEV1/FVC poniżej 0,7

Dlaczego to jest odpowiedź

Zwężone drogi oddechowe spowalniają wydech, więc FEV1 spada bardziej niż FVC, a wskaźnik obniża się poniżej 0,7. W POChP leki rozszerzające oskrzela nie odwracają tego w pełni.

Odpowiedź

B · Wskaźnik FEV1/FVC poniżej 0,7
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Odporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie

Dlaczego to jest odpowiedź

Mechanizmy wrodzone (bariery, fagocyty, dopełniacz) działają szybko i za każdym razem tak samo. Odporność nabyta (limfocyty B i T) potrzebuje kilku dni, jest swoista dla każdego antygenu i tworzy pamięć.

Odpowiedź

A · Odporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Bakterie w biofilmie są chronione i znacznie trudniej je zabić antybiotykami

Dlaczego to jest odpowiedź

W biofilmie bakterie żyją w ochronnej macierzy, rosną powoli i tolerują wysokie stężenia antybiotyków. Usunięcie urządzenia usuwa źródło zakażenia.

Odpowiedź

D · Bakterie w biofilmie są chronione i znacznie trudniej je zabić antybiotykami
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · Bone marrow suppression, especially anaemia

Dlaczego to jest odpowiedź

Zidovudine, a nucleoside reverse transcriptase inhibitor, can cause anaemia and neutropenia. Blood counts are checked regularly during treatment.

Odpowiedź

B · Bone marrow suppression, especially anaemia
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Digoxin levels rise, so the digoxin dose is often reduced

Dlaczego to jest odpowiedź

Amiodarone inhibits P-glycoprotein and reduces digoxin clearance, so digoxin levels rise. The digoxin dose is often reduced, and the patient is monitored for bradycardia and toxicity; amiodarone also raises warfarin levels.

Odpowiedź

D · Digoxin levels rise, so the digoxin dose is often reduced
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: częściowo wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,53: zasadowica krwi (powyżej 7,45)
PaCO₂ 48 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 39 mmol/L: wysoki (22–26)

Wyrównanie

częściowo wyrównane

Odpowiedź

częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 24 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 136 − (99 + 19) = 18

Korekta na albuminy

18 + 0,25·(40 − 16) = 24 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 24 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: fale trzepotania na zespół QRS = 4

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Fale trzepotania

F–F = 6 małych kratek = 0,24 s → 1500 ÷ 6 = 250 na minutę

Zespoły QRS

R–R = 24 małych kratek = 0,96 s → 1500 ÷ 24 = 63 na minutę
stosunek przewodzenia = 250 ÷ 63 = 4:1

Odpowiedź

fale trzepotania na zespół QRS = 4
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: torsade de pointes

Dalsze rytmy komorowe: torsade de pointes to wielokształtny częstoskurcz komorowy, zwykle 150–250/min, w którym szerokie zespoły zmieniają wysokość i skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół. Podręczniki wiążą go z wydłużonym odstępem QT, a lekiem wskazywanym w wytycznych resuscytacji jest siarczan magnezu. Rytm idiowentrykularny to komorowy rytm zastępczy: regularny, z szerokim QRS (0,12 s lub więcej), bez załamków P, o częstości 20–40/min (przyspieszony rytm idiowentrykularny ma 40–100/min). Jednokształtny VT ma identyczne szerokie zespoły przy częstości powyżej 100/min. VF jest chaotyczne, bez żadnego powtarzającego się zespołu.

Pięć kroków

1. Częstość: bardzo szybka, zespoły są oddalone o około 6 małych kratek (około 250 na minutę).
2. Rytm: szybki i z grubsza regularny, ale wysokość i kierunek zespołów zmieniają się w powtarzającym się wzorze wrzeciona.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: szeroki i wielokształtny; zespoły skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół.

Interpretacja

torsade de pointes

Odpowiedź

torsade de pointes

Torsade de pointes to wielokształtny VT związany z wydłużonym odstępem QT. To wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IRR = 1,51

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Współczynniki zapadalności

narażeni: 59/3000 = 19,67 na 1000 osobolat
nienarażeni: 78/6000 = 13 na 1000 osobolat

Iloraz współczynników

IRR = 19,67/13 = 1,513 ≈ 1,51

Odpowiedź

IRR = 1,51
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 44

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego

ARR = 0,05·0,46 = 0,023

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

NNT = 1/0,023 = 43,48 → 44

Odpowiedź

NNT = 44

Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences