Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Który nerw czaszkowy odpowiada za ruchy języka?
ANerw twarzowy (VII)
BNerw językowo-gardłowy (IX)
CNerw podjęzykowy (XII)
DNerw błędny (X)
2.Anatomia człowiekaTrudny
Po złamaniu szyjki chirurgicznej kości ramiennej pacjent nie może odwieść ramienia powyżej ok. 15° i ma drętwienie bocznej powierzchni barku. Który nerw najpewniej uszkodzono?
ANerw nadłopatkowy
BNerw promieniowy
CNerw piersiowy długi
DNerw pachowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Gdzie zachodzi ostatni etap aktywacji witaminy D (1-alfa-hydroksylacja)?
AW wątrobie
BW skórze
CW nerce
DW jelicie cienkim
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Dlaczego hemoglobina płodowa ma większe powinowactwo do tlenu niż hemoglobina dorosłych?
AKrew płodu ma wyższe pH
BSłabiej wiąże 2,3-BPG
CMa pięć podjednostek zamiast czterech
DZawiera więcej żelaza w każdym hemie
5.MikrobiologiaŚredni
Jaka jest główna różnica między odpornością wrodzoną a nabytą?
AOdporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie
BOdporność nabyta działa w ciągu kilku minut od zakażenia
COdporność wrodzona rozwija się dopiero po szczepieniu
DOdporność wrodzona wykorzystuje przeciwciała i tworzy pamięć; odporność nabyta nie
6.MikrobiologiaTrudny
Która toksyna bakteryjna wywołuje skurcze mięśni w tężcu?
AToksyna botulinowa, blokująca uwalnianie acetylocholiny w połączeniu nerwowo-mięśniowym
Which blood test is used to monitor warfarin therapy?
APlatelet count
BSerum albumin
CActivated partial thromboplastin time (aPTT)
DINR (prothrombin time)
8.FarmakologiaTrudny
A patient taking co-trimoxazole develops fever, a spreading blistering rash and painful mouth sores. What is the most likely diagnosis?
AA mild rash that will settle; continue the drug and give moisturiser
BStevens–Johnson syndrome; stop the drug and get urgent medical care
COral thrush; start an antifungal and continue the antibiotic
DSunburn caused by the drug; advise sunscreen only
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 10 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 10 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 35% tlenu pokazuje PaO₂ 82 mmHg (10,9 kPa) oraz PaCO₂ 56 mmHg (7,5 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1rytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)
2trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
3migotanie przedsionków
4rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha). Zmierz odstęp PR ostatniego przewiedzionego pobudzenia przed nieprzewiedzionym załamkiem P (wartość: najdłuższy PR) w sekundach.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
najdłuższy PR = s
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 74% i swoistość 85%. Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
Se = 74%Sp = 85%
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 60%. Test o czułości 63% i swoistości 91% daje wynik: ujemna. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
przedtestowe 60%Se = 63%Sp = 91%ujemna
p′ = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Nerw podjęzykowy (XII)
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw podjęzykowy unerwia mięśnie własne języka i większość mięśni zewnętrznych. Przy jego uszkodzeniu wysunięty język zbacza w stronę uszkodzenia.
Odpowiedź
C · Nerw podjęzykowy (XII)
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Nerw pachowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw pachowy okrąża szyjkę chirurgiczną kości ramiennej. Unerwia mięsień naramienny i obły mniejszy oraz skórę bocznej części barku (okolica „naszywki pułkowej”).
Odpowiedź
D · Nerw pachowy
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · W nerce
Dlaczego to jest odpowiedź
Witamina D powstaje w skórze lub jest przyjmowana z pokarmem, hydroksylowana w wątrobie, a następnie aktywowana do kalcytriolu w nerce. Niewydolność nerek powoduje więc niedobór witaminy D.
Odpowiedź
C · W nerce
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Słabiej wiąże 2,3-BPG
Dlaczego to jest odpowiedź
Łańcuchy gamma HbF słabo wiążą 2,3-BPG, więc krzywa jest przesunięta w lewo. Pozwala to krwi płodu pobierać tlen z krwi matki w łożysku.
Odpowiedź
B · Słabiej wiąże 2,3-BPG
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Odporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie
Dlaczego to jest odpowiedź
Mechanizmy wrodzone (bariery, fagocyty, dopełniacz) działają szybko i za każdym razem tak samo. Odporność nabyta (limfocyty B i T) potrzebuje kilku dni, jest swoista dla każdego antygenu i tworzy pamięć.
Odpowiedź
A · Odporność nabyta jest swoista i tworzy pamięć; odporność wrodzona nie
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Tetanospazmina, blokująca uwalnianie neuroprzekaźników hamujących
Dlaczego to jest odpowiedź
Tetanospazmina Clostridium tetani blokuje uwalnianie GABA i glicyny z neuronów hamujących, powodując porażenie spastyczne. Toksyna botulinowa powoduje natomiast porażenie wiotkie.
Odpowiedź
D · Tetanospazmina, blokująca uwalnianie neuroprzekaźników hamujących
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · INR (prothrombin time)
Dlaczego to jest odpowiedź
Warfarin is monitored with the INR, a standardised prothrombin time. For most indications, such as atrial fibrillation or venous thrombosis, the target is usually 2–3.
Odpowiedź
D · INR (prothrombin time)
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · Stevens–Johnson syndrome; stop the drug and get urgent medical care
Dlaczego to jest odpowiedź
Stevens–Johnson syndrome is a severe drug reaction with skin blistering and mucosal involvement. Sulfonamides are a common cause, and the drug must be stopped immediately.
Odpowiedź
B · Stevens–Johnson syndrome; stop the drug and get urgent medical care
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 23 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg
zasięg: 21–25 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 23 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Gradient A–a = 97,55 mmHg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: 11 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 110 na minutę.
2. Rytm: całkowicie nieregularny, R–R od 0,40 do 0,72 s bez żadnego wzorca.
3. Załamki P: brak; linia podstawowa pokazuje drobne nieregularne fale migotania.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,10 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
migotanie przedsionków
Odpowiedź
migotanie przedsionków
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź:najdłuższy PR = 0,32 s
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Wyznacz załamki P
P–P = 1,00 s, regularny; po jednym załamku P z każdych 3 nie następuje przewodzenie
PR w każdej grupie
PR₁ = 0,20 s, PR₂ = 0,32 s
Odpowiedź
najdłuższy PR = 0,32 s
Największy przyrost PR następuje między pierwszym a drugim pobudzeniem grupy; kolejne przyrosty są mniejsze, dlatego odstępy R–R skracają się przed przerwą.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: LR− = 0,31
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Ujemny iloraz wiarygodności
LR− = (1 − 0,74)/0,85 = 0,3059 ≈ 0,31
Odpowiedź
LR− = 0,31
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: p′ = 37,9 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.