Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Która zastawka leży między lewym przedsionkiem a lewą komorą?
AZastawka aortalna
BZastawka mitralna (dwudzielna)
CZastawka pnia płucnego
DZastawka trójdzielna
2.Anatomia człowiekaTrudny
Która tętnica wieńcowa najczęściej zaopatruje węzeł zatokowo-przedsionkowy?
APrawa tętnica wieńcowa
BPień lewej tętnicy wieńcowej
CGałąź międzykomorowa przednia
DGałąź okalająca
3.Fizjologia człowiekaŚredni
W której fazie cyklu serca wszystkie cztery zastawki są zamknięte, a ciśnienie w komorach rośnie?
ASkurcz przedsionków
BSkurcz izowolumetryczny
CSzybkie napełnianie
DSzybki wyrzut
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Która zmiana przesuwa krzywą dysocjacji oksyhemoglobiny w prawo?
AWyższe pH
BWyższa temperatura
CMniej CO₂
DMniej 2,3-BPG
5.MikrobiologiaŚredni
Do czego służy PCR w laboratorium diagnostycznym?
AMierzy poziom swoistych przeciwciał w próbce surowicy pacjenta
BWytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
CBarwi bakterie, aby były widoczne
DPrzyspiesza wzrost bakterii na płytkach z agarem
6.MikrobiologiaTrudny
Młody dorosły z bólem gardła, gorączką i powiększonymi węzłami chłonnymi dostaje amoksycylinę, po czym pojawia się u niego rozległa wysypka. Które zakażenie jest najbardziej prawdopodobne?
APaciorkowcowe zapalenie migdałków
BOspa wietrzna
CMononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr
DOdra
7.FarmakologiaŚredni
A prescriber gives a verbal medication order in an emergency. What should the nurse do?
AGive the drug without recording the order
BRemember it and write it in the chart at the end of the shift
CAsk another nurse to remember the order
DWrite it down and read it back to the prescriber to confirm
8.FarmakologiaTrudny
A patient with heart failure on furosemide is also given metolazone, a thiazide-like diuretic. Which risk increases most?
AHypoglycaemia and weight gain
BHyperkalaemia and fluid overload
CSevere hypertension, tachycardia and fluid retention
DSevere hypokalaemia, hyponatraemia and dehydration
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 18 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,20, PaCO₂ 16 mmHg (2,1 kPa), HCO₃⁻ 6 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,20PaCO₂ 16 mmHg (2,1 kPa)HCO₃⁻ 6 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zmierz Odstęp QT na tym zapisie w odprowadzeniu II, w sekundach.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QT = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
2bradykardia zatokowa
3blok AV II stopnia typu II
4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 123 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 74% i swoistość 99%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 1%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Se = 74%Sp = 99%p = 1%
PPV = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Zastawka mitralna (dwudzielna)
Dlaczego to jest odpowiedź
Zastawka mitralna (dwudzielna) oddziela lewy przedsionek od lewej komory; po prawej stronie robi to zastawka trójdzielna.
Odpowiedź
B · Zastawka mitralna (dwudzielna)
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Prawa tętnica wieńcowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Tętnica węzła zatokowego odchodzi od prawej tętnicy wieńcowej u ok. 60% ludzi, a u pozostałych od gałęzi okalającej.
Odpowiedź
A · Prawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Skurcz izowolumetryczny
Dlaczego to jest odpowiedź
Po zamknięciu zastawek przedsionkowo-komorowych komory kurczą się przy zamkniętych zastawkach półksiężycowatych. Ciśnienie rośnie bez zmiany objętości, aż otworzą się zastawki aortalna i pnia płucnego.
Odpowiedź
B · Skurcz izowolumetryczny
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Wyższa temperatura
Dlaczego to jest odpowiedź
Wyższa temperatura, CO₂, H⁺ (niższe pH) i 2,3-BPG zmniejszają powinowactwo hemoglobiny i przesuwają krzywą w prawo, oddając więcej tlenu aktywnym tkankom.
Odpowiedź
B · Wyższa temperatura
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
Dlaczego to jest odpowiedź
Łańcuchowa reakcja polimerazy powiela sekwencję docelową miliony razy. Pozwala wykrywać patogeny trudne do wyhodowania; genom wirusów RNA najpierw przepisuje się na DNA (RT-PCR).
Odpowiedź
B · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Mononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr
Dlaczego to jest odpowiedź
Mononukleozę zakaźną wywołuje EBV. U wielu chorych, którzy w trakcie choroby dostają amoksycylinę, pojawia się wysypka. Antybiotyki nie pomagają, bo przyczyna jest wirusowa.
Odpowiedź
C · Mononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Write it down and read it back to the prescriber to confirm
Dlaczego to jest odpowiedź
Reading back the drug, dose, route and frequency confirms the order and catches errors. Verbal orders are documented immediately and signed by the prescriber according to policy.
Odpowiedź
D · Write it down and read it back to the prescriber to confirm
8.Farmakologia
Odpowiedź: D · Severe hypokalaemia, hyponatraemia and dehydration
Dlaczego to jest odpowiedź
Combining a loop and a thiazide diuretic gives a strong synergistic diuresis. This can cause marked electrolyte loss and volume depletion, so weight, electrolytes and kidney function are monitored closely.
Odpowiedź
D · Severe hypokalaemia, hyponatraemia and dehydration
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 35 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·18 + 8 = 35 mmHg
zasięg: 33–37 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 35 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·6 + 8 = 17 → 15–19 mmHg
Porównaj
zmierzone: 16 mmHg → prawidłowe wyrównanie
Odpowiedź
prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QT = 0,38 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
9,5 małych kratek od początku zespołu QRS do końca załamka T
Zamień
QT = 9,5 × 0,04 s = 0,38 s
Odpowiedź
QT = 0,38 s
Przybliżona zasada: przy prawidłowej częstości QT powinien być krótszy niż połowa odstępu R–R (tu R–R = 0,72 s).
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: blok AV II stopnia typu II
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Pięć kroków
1. Częstość: 6 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 60 na minutę.
2. Rytm: załamki P są regularne; R–R jest regularny z wyjątkiem długiej przerwy, w której brakuje zespołu QRS.
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,84 s, 71 na minutę); po jednym z każdych 4 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: stały i wynosi 0,24 s w pobudzeniach przewiedzionych.
5. QRS: 0,12 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
blok AV II stopnia typu II
Odpowiedź
blok AV II stopnia typu II
Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: IR = 49 na 1000 osobolat
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Osobolata
PY = 200·2,5 + 380·5 + 220·0,5 = 2510
Współczynnik zapadalności
IR = 123/2510·1000 = 49 na 1000 osobolat
Odpowiedź
IR = 49 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: PPV = 42,8 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)
Se·p = 0,74·0,01 = 0,0074
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,01·0,99 = 0,0099
Dodatnia wartość predykcyjna
PPV = 0,0074/(0,0074 + 0,0099) = 0,4277 ≈ 42,8%
Odpowiedź
PPV = 42,8%
Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.