Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która zastawka leży między lewym przedsionkiem a lewą komorą?

  1. AZastawka aortalna
  2. BZastawka mitralna (dwudzielna)
  3. CZastawka pnia płucnego
  4. DZastawka trójdzielna
2.Anatomia człowiekaTrudny

Która tętnica wieńcowa najczęściej zaopatruje węzeł zatokowo-przedsionkowy?

  1. APrawa tętnica wieńcowa
  2. BPień lewej tętnicy wieńcowej
  3. CGałąź międzykomorowa przednia
  4. DGałąź okalająca
3.Fizjologia człowiekaŚredni

W której fazie cyklu serca wszystkie cztery zastawki są zamknięte, a ciśnienie w komorach rośnie?

  1. ASkurcz przedsionków
  2. BSkurcz izowolumetryczny
  3. CSzybkie napełnianie
  4. DSzybki wyrzut
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Która zmiana przesuwa krzywą dysocjacji oksyhemoglobiny w prawo?

  1. AWyższe pH
  2. BWyższa temperatura
  3. CMniej CO₂
  4. DMniej 2,3-BPG
5.MikrobiologiaŚredni

Do czego służy PCR w laboratorium diagnostycznym?

  1. AMierzy poziom swoistych przeciwciał w próbce surowicy pacjenta
  2. BWytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
  3. CBarwi bakterie, aby były widoczne
  4. DPrzyspiesza wzrost bakterii na płytkach z agarem
6.MikrobiologiaTrudny

Młody dorosły z bólem gardła, gorączką i powiększonymi węzłami chłonnymi dostaje amoksycylinę, po czym pojawia się u niego rozległa wysypka. Które zakażenie jest najbardziej prawdopodobne?

  1. APaciorkowcowe zapalenie migdałków
  2. BOspa wietrzna
  3. CMononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr
  4. DOdra
7.FarmakologiaŚredni

A prescriber gives a verbal medication order in an emergency. What should the nurse do?

  1. AGive the drug without recording the order
  2. BRemember it and write it in the chart at the end of the shift
  3. CAsk another nurse to remember the order
  4. DWrite it down and read it back to the prescriber to confirm
8.FarmakologiaTrudny

A patient with heart failure on furosemide is also given metolazone, a thiazide-like diuretic. Which risk increases most?

  1. AHypoglycaemia and weight gain
  2. BHyperkalaemia and fluid overload
  3. CSevere hypertension, tachycardia and fluid retention
  4. DSevere hypokalaemia, hyponatraemia and dehydration
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 18 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,20PaCO₂mmHg354516HCO₃⁻mmol/L22266prawidłowe wyrównaniedodatkowa kwasica oddechowadodatkowa zasadowica oddechowa

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,20, PaCO₂ 16 mmHg (2,1 kPa), HCO₃⁻ 6 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.

pH 7,20PaCO₂ 16 mmHg (2,1 kPa)HCO₃⁻ 6 mmol/L
  1. 1prawidłowe wyrównanie
  2. 2dodatkowa kwasica oddechowa
  3. 3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz Odstęp QT na tym zapisie w odprowadzeniu II, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QT = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)bradykardia zatokowablok AV II stopnia typu IIblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
  2. 2bradykardia zatokowa
  3. 3blok AV II stopnia typu II
  4. 4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
osobylata12002,52380532200,5nowe przypadki123

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 123 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

200 × 2,5 lata380 × 5 lata220 × 0,5 lata123 nowe przypadki
IR = na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)PPV (%)1%PPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 74% i swoistość 99%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 1%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 74%Sp = 99%p = 1%
PPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Zastawka mitralna (dwudzielna)

Dlaczego to jest odpowiedź

Zastawka mitralna (dwudzielna) oddziela lewy przedsionek od lewej komory; po prawej stronie robi to zastawka trójdzielna.

Odpowiedź

B · Zastawka mitralna (dwudzielna)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Prawa tętnica wieńcowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Tętnica węzła zatokowego odchodzi od prawej tętnicy wieńcowej u ok. 60% ludzi, a u pozostałych od gałęzi okalającej.

Odpowiedź

A · Prawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Skurcz izowolumetryczny

Dlaczego to jest odpowiedź

Po zamknięciu zastawek przedsionkowo-komorowych komory kurczą się przy zamkniętych zastawkach półksiężycowatych. Ciśnienie rośnie bez zmiany objętości, aż otworzą się zastawki aortalna i pnia płucnego.

Odpowiedź

B · Skurcz izowolumetryczny
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Wyższa temperatura

Dlaczego to jest odpowiedź

Wyższa temperatura, CO₂, H⁺ (niższe pH) i 2,3-BPG zmniejszają powinowactwo hemoglobiny i przesuwają krzywą w prawo, oddając więcej tlenu aktywnym tkankom.

Odpowiedź

B · Wyższa temperatura
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć

Dlaczego to jest odpowiedź

Łańcuchowa reakcja polimerazy powiela sekwencję docelową miliony razy. Pozwala wykrywać patogeny trudne do wyhodowania; genom wirusów RNA najpierw przepisuje się na DNA (RT-PCR).

Odpowiedź

B · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Mononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr

Dlaczego to jest odpowiedź

Mononukleozę zakaźną wywołuje EBV. U wielu chorych, którzy w trakcie choroby dostają amoksycylinę, pojawia się wysypka. Antybiotyki nie pomagają, bo przyczyna jest wirusowa.

Odpowiedź

C · Mononukleoza zakaźna wywołana przez wirusa Epsteina–Barr
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Write it down and read it back to the prescriber to confirm

Dlaczego to jest odpowiedź

Reading back the drug, dose, route and frequency confirms the order and catches errors. Verbal orders are documented immediately and signed by the prescriber according to policy.

Odpowiedź

D · Write it down and read it back to the prescriber to confirm
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Severe hypokalaemia, hyponatraemia and dehydration

Dlaczego to jest odpowiedź

Combining a loop and a thiazide diuretic gives a strong synergistic diuresis. This can cause marked electrolyte loss and volume depletion, so weight, electrolytes and kidney function are monitored closely.

Odpowiedź

D · Severe hypokalaemia, hyponatraemia and dehydration
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 35 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·18 + 8 = 35 mmHg
zasięg: 33–37 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 35 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

1,5·6 + 8 = 17 → 15–19 mmHg

Porównaj

zmierzone: 16 mmHg → prawidłowe wyrównanie

Odpowiedź

prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QT = 0,38 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

9,5 małych kratek od początku zespołu QRS do końca załamka T

Zamień

QT = 9,5 × 0,04 s = 0,38 s

Odpowiedź

QT = 0,38 s

Przybliżona zasada: przy prawidłowej częstości QT powinien być krótszy niż połowa odstępu R–R (tu R–R = 0,72 s).

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV II stopnia typu II

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Pięć kroków

1. Częstość: 6 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 60 na minutę.
2. Rytm: załamki P są regularne; R–R jest regularny z wyjątkiem długiej przerwy, w której brakuje zespołu QRS.
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,84 s, 71 na minutę); po jednym z każdych 4 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: stały i wynosi 0,24 s w pobudzeniach przewiedzionych.
5. QRS: 0,12 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Interpretacja

blok AV II stopnia typu II

Odpowiedź

blok AV II stopnia typu II

Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IR = 49 na 1000 osobolat

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Osobolata

PY = 200·2,5 + 380·5 + 220·0,5 = 2510

Współczynnik zapadalności

IR = 123/2510·1000 = 49 na 1000 osobolat

Odpowiedź

IR = 49 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: PPV = 42,8 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)

Se·p = 0,74·0,01 = 0,0074
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,01·0,99 = 0,0099

Dodatnia wartość predykcyjna

PPV = 0,0074/(0,0074 + 0,0099) = 0,4277 ≈ 42,8%

Odpowiedź

PPV = 42,8%

Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences