Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Która tętnica zaopatruje większość przedniej ściany lewej komory i przednią część przegrody międzykomorowej?
APrawa tętnica wieńcowa
BGałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
CGałąź międzykomorowa tylna
DGałąź okalająca
2.Anatomia człowiekaTrudny
Po urazie w okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej pacjent ma drętwienie palca małego i osłabione odwodzenie palców. Który nerw jest uszkodzony?
ANerw promieniowy
BNerw mięśniowo-skórny
CNerw łokciowy
DNerw pośrodkowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Mechanizm Franka-Starlinga opisuje, że:
Aprzedsionki kurczą się po komorach
Bobjętość wyrzutowa rośnie, gdy rośnie wypełnienie komór
Ckurczliwość spada, gdy rośnie temperatura
Dtętno rośnie, gdy ciśnienie tętnicze nagle spada
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Gazometria tętnicza pacjenta pokazuje pH 7,30, PaCO₂ 7,8 kPa (59 mmHg) i prawidłowe wodorowęglany. Jakie zaburzenie jest najbardziej prawdopodobne?
AOstra kwasica oddechowa
BKwasica metaboliczna
CWyrównana zasadowica metaboliczna
DZasadowica oddechowa
5.MikrobiologiaŚredni
Dlaczego wysokie wyszczepienie chroni także niemowlęta zbyt małe, by je zaszczepić?
ASzczepionki zabijają patogen w środowisku
BMniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
CNiemowlęta są naturalnie odporne na wszystkie choroby, którym zapobiegają szczepienia
DZaszczepione osoby przekazują przeciwciała wszystkim, których spotykają
6.MikrobiologiaTrudny
Dlaczego na grypę można chorować wiele razy, a na odrę zwykle tylko raz?
AWirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe
BWirus odry nie ma antygenów powierzchniowych
CGrypa atakuje i niszczy komórki pamięci powstałe po zakażeniu
DOdrę wywołuje bakteria
7.FarmakologiaŚredni
Which adverse effect of doxorubicin requires monitoring of heart function?
APericarditis caused by infection
BSevere hypertension during the infusion itself
CCumulative heart muscle damage leading to heart failure
DRapid rise in cholesterol
8.FarmakologiaTrudny
A patient with Parkinson's disease has nausea. Why should metoclopramide be avoided?
AIt inhibits the absorption of all oral drugs
BIt blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
CIt increases dopamine levels in the brain too much and causes psychosis
DIt causes severe diarrhoea in Parkinson's disease
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 10 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 10 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,32, PaCO₂ 66 mmHg (8,8 kPa), HCO₃⁻ 33 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.
pH 7,32PaCO₂ 66 mmHg (8,8 kPa)HCO₃⁻ 33 mmol/L
1ostry
2przewlekły
3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1tachykardia zatokowa
2prawidłowy rytm zatokowy
3bradykardia zatokowa
4częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1migotanie komór
2częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
3częstoskurcz komorowy
4torsade de pointes
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 310 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 260 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz zmniejszenie ryzyka względnego RRR w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
leczenie: 54/310kontrola: 91/260
RRR = %
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 74% i swoistość 80%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 0,5%. Oblicz ujemną wartość predykcyjną NPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Se = 74%Sp = 80%p = 0,5%
NPV = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
Dlaczego to jest odpowiedź
Gałąź międzykomorowa przednia (LAD) zaopatruje przednią ścianę lewej komory i przednie dwie trzecie przegrody. Jej zamknięcie powoduje zawał ściany przedniej.
Odpowiedź
B · Gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Nerw łokciowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw łokciowy przechodzi za nadkłykciem przyśrodkowym. Unerwia większość mięśni własnych ręki, w tym mięśnie międzykostne, oraz skórę palca małego.
Odpowiedź
C · Nerw łokciowy
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · objętość wyrzutowa rośnie, gdy rośnie wypełnienie komór
Dlaczego to jest odpowiedź
Większa objętość końcoworozkurczowa rozciąga mięsień sercowy, co zwiększa siłę skurczu i objętość wyrzutową, dopasowując rzut do powrotu żylnego.
Odpowiedź
B · objętość wyrzutowa rośnie, gdy rośnie wypełnienie komór
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Ostra kwasica oddechowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Niskie pH z wysokim CO₂ wskazuje na kwasicę oddechową. Wodorowęglany jeszcze nie wzrosły, więc nerki nie wyrównały zaburzenia: jest ostre.
Odpowiedź
A · Ostra kwasica oddechowa
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
Dlaczego to jest odpowiedź
Gdy odpornych jest wystarczająco wiele osób, łańcuchy transmisji się przerywają, a patogen rzadko dociera do osób wrażliwych, takich jak małe niemowlęta czy pacjenci z immunosupresją.
Odpowiedź
B · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Wirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe
Dlaczego to jest odpowiedź
Hemaglutynina i neuraminidaza wirusa grypy zmieniają się przez dryf (drobne mutacje) i skok (reasortację), więc stare przeciwciała mogą nie rozpoznawać nowych szczepów. Wirus odry jest antygenowo stabilny.
Odpowiedź
A · Wirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe
7.Farmakologia
Odpowiedź: C · Cumulative heart muscle damage leading to heart failure
Dlaczego to jest odpowiedź
Anthracyclines such as doxorubicin can damage heart muscle, and the risk increases with cumulative dose. Heart function is assessed before and during treatment; the drug can also turn urine red.
Odpowiedź
C · Cumulative heart muscle damage leading to heart failure
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
Dlaczego to jest odpowiedź
Metoclopramide crosses the blood–brain barrier and antagonises D2 receptors. In Parkinson's disease this worsens rigidity and bradykinesia, so antiemetics that do not block central dopamine receptors are preferred.
Odpowiedź
B · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 23 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg
zasięg: 21–25 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 23 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: przewlekły
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane HCO₃⁻
ostry: 24 + 1·2,6 = 26,6 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·2,6 = 33,1 mmol/L
Porównaj
zmierzone: 33 mmol/L → przewlekły
Odpowiedź
przewlekły
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: tachykardia zatokowa
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 13 małych kratek, 1500 ÷ 13 ≈ 115 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,52 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,14 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
tachykardia zatokowa
Odpowiedź
tachykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstoskurcz komorowy
Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,16 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
częstoskurcz komorowy
Odpowiedź
częstoskurcz komorowy
W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: RRR = 50,2 %
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 54/310 = 0,1742
CER = 91/260 = 0,35
Zmniejszenie ryzyka względnego
ARR = 0,35 − 0,1742 = 0,1758
RRR = 0,1758/0,35 = 0,5023 ≈ 50,2%
Odpowiedź
RRR = 50,2%
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NPV = 99,8 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.