Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która tętnica zaopatruje większość przedniej ściany lewej komory i przednią część przegrody międzykomorowej?

  1. APrawa tętnica wieńcowa
  2. BGałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
  3. CGałąź międzykomorowa tylna
  4. DGałąź okalająca
2.Anatomia człowiekaTrudny

Po urazie w okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej pacjent ma drętwienie palca małego i osłabione odwodzenie palców. Który nerw jest uszkodzony?

  1. ANerw promieniowy
  2. BNerw mięśniowo-skórny
  3. CNerw łokciowy
  4. DNerw pośrodkowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Mechanizm Franka-Starlinga opisuje, że:

  1. Aprzedsionki kurczą się po komorach
  2. Bobjętość wyrzutowa rośnie, gdy rośnie wypełnienie komór
  3. Ckurczliwość spada, gdy rośnie temperatura
  4. Dtętno rośnie, gdy ciśnienie tętnicze nagle spada
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Gazometria tętnicza pacjenta pokazuje pH 7,30, PaCO₂ 7,8 kPa (59 mmHg) i prawidłowe wodorowęglany. Jakie zaburzenie jest najbardziej prawdopodobne?

  1. AOstra kwasica oddechowa
  2. BKwasica metaboliczna
  3. CWyrównana zasadowica metaboliczna
  4. DZasadowica oddechowa
5.MikrobiologiaŚredni

Dlaczego wysokie wyszczepienie chroni także niemowlęta zbyt małe, by je zaszczepić?

  1. ASzczepionki zabijają patogen w środowisku
  2. BMniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
  3. CNiemowlęta są naturalnie odporne na wszystkie choroby, którym zapobiegają szczepienia
  4. DZaszczepione osoby przekazują przeciwciała wszystkim, których spotykają
6.MikrobiologiaTrudny

Dlaczego na grypę można chorować wiele razy, a na odrę zwykle tylko raz?

  1. AWirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe
  2. BWirus odry nie ma antygenów powierzchniowych
  3. CGrypa atakuje i niszczy komórki pamięci powstałe po zakażeniu
  4. DOdrę wywołuje bakteria
7.FarmakologiaŚredni

Which adverse effect of doxorubicin requires monitoring of heart function?

  1. APericarditis caused by infection
  2. BSevere hypertension during the infusion itself
  3. CCumulative heart muscle damage leading to heart failure
  4. DRapid rise in cholesterol
8.FarmakologiaTrudny

A patient with Parkinson's disease has nausea. Why should metoclopramide be avoided?

  1. AIt inhibits the absorption of all oral drugs
  2. BIt blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
  3. CIt increases dopamine levels in the brain too much and causes psychosis
  4. DIt causes severe diarrhoea in Parkinson's disease
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 10 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 10 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,32PaCO₂mmHg354566HCO₃⁻mmol/L222633ostryprzewlekłyostra na tle przewlekłej

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,32, PaCO₂ 66 mmHg (8,8 kPa), HCO₃⁻ 33 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.

pH 7,32PaCO₂ 66 mmHg (8,8 kPa)HCO₃⁻ 33 mmol/L
  1. 1ostry
  2. 2przewlekły
  3. 3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVtachykardia zatokowaprawidłowy rytm zatokowybradykardia zatokowaczęstoskurcz nadkomorowy (SVT)

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1tachykardia zatokowa
  2. 2prawidłowy rytm zatokowy
  3. 3bradykardia zatokowa
  4. 4częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVmigotanie komórczęstoskurcz nadkomorowy (SVT)częstoskurcz komorowytorsade de pointes

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1migotanie komór
  2. 2częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
  3. 3częstoskurcz komorowy
  4. 4torsade de pointes
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie54256310abkontrola91169260cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 310 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 260 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz zmniejszenie ryzyka względnego RRR w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

leczenie: 54/310kontrola: 91/260
RRR = %
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)NPV (%)0,5%NPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 74% i swoistość 80%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 0,5%. Oblicz ujemną wartość predykcyjną NPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 74%Sp = 80%p = 0,5%
NPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Gałąź międzykomorowa przednia (LAD) zaopatruje przednią ścianę lewej komory i przednie dwie trzecie przegrody. Jej zamknięcie powoduje zawał ściany przedniej.

Odpowiedź

B · Gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw łokciowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw łokciowy przechodzi za nadkłykciem przyśrodkowym. Unerwia większość mięśni własnych ręki, w tym mięśnie międzykostne, oraz skórę palca małego.

Odpowiedź

C · Nerw łokciowy
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · objętość wyrzutowa rośnie, gdy rośnie wypełnienie komór

Dlaczego to jest odpowiedź

Większa objętość końcoworozkurczowa rozciąga mięsień sercowy, co zwiększa siłę skurczu i objętość wyrzutową, dopasowując rzut do powrotu żylnego.

Odpowiedź

B · objętość wyrzutowa rośnie, gdy rośnie wypełnienie komór
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Ostra kwasica oddechowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Niskie pH z wysokim CO₂ wskazuje na kwasicę oddechową. Wodorowęglany jeszcze nie wzrosły, więc nerki nie wyrównały zaburzenia: jest ostre.

Odpowiedź

A · Ostra kwasica oddechowa
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej

Dlaczego to jest odpowiedź

Gdy odpornych jest wystarczająco wiele osób, łańcuchy transmisji się przerywają, a patogen rzadko dociera do osób wrażliwych, takich jak małe niemowlęta czy pacjenci z immunosupresją.

Odpowiedź

B · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Wirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe

Dlaczego to jest odpowiedź

Hemaglutynina i neuraminidaza wirusa grypy zmieniają się przez dryf (drobne mutacje) i skok (reasortację), więc stare przeciwciała mogą nie rozpoznawać nowych szczepów. Wirus odry jest antygenowo stabilny.

Odpowiedź

A · Wirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Cumulative heart muscle damage leading to heart failure

Dlaczego to jest odpowiedź

Anthracyclines such as doxorubicin can damage heart muscle, and the risk increases with cumulative dose. Heart function is assessed before and during treatment; the drug can also turn urine red.

Odpowiedź

C · Cumulative heart muscle damage leading to heart failure
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism

Dlaczego to jest odpowiedź

Metoclopramide crosses the blood–brain barrier and antagonises D2 receptors. In Parkinson's disease this worsens rigidity and bradykinesia, so antiemetics that do not block central dopamine receptors are preferred.

Odpowiedź

B · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 23 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg
zasięg: 21–25 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 23 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: przewlekły

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane HCO₃⁻

ostry: 24 + 1·2,6 = 26,6 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·2,6 = 33,1 mmol/L

Porównaj

zmierzone: 33 mmol/L → przewlekły

Odpowiedź

przewlekły
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: tachykardia zatokowa

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 13 małych kratek, 1500 ÷ 13 ≈ 115 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,52 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,14 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

tachykardia zatokowa

Odpowiedź

tachykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstoskurcz komorowy

Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,16 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Interpretacja

częstoskurcz komorowy

Odpowiedź

częstoskurcz komorowy

W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: RRR = 50,2 %

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 54/310 = 0,1742
CER = 91/260 = 0,35

Zmniejszenie ryzyka względnego

ARR = 0,35 − 0,1742 = 0,1758
RRR = 0,1758/0,35 = 0,5023 ≈ 50,2%

Odpowiedź

RRR = 50,2%
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NPV = 99,8 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie ujemne (na osobę)

Sp·(1 − p) = 0,8·0,995 = 0,796
(1 − Se)·p = 0,26·0,005 = 0,0013

Ujemna wartość predykcyjna

NPV = 0,796/(0,796 + 0,0013) = 0,9984 ≈ 99,8%

Odpowiedź

NPV = 99,8%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences