Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która struktura wytwarza większość płynu mózgowo-rdzeniowego?

  1. AOpona miękka
  2. BZiarnistości pajęczynówki
  3. CSzyszynka
  4. DSplot naczyniówkowy
2.Anatomia człowiekaTrudny

EKG wskazuje zawał w odprowadzeniach II, III i aVF (ściana dolna). Która tętnica wieńcowa jest najczęściej zamknięta?

  1. APierwsza gałąź przekątna
  2. BPień lewej tętnicy wieńcowej
  3. CPrawa tętnica wieńcowa
  4. DGałąź międzykomorowa przednia
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Czym jest anatomiczna przestrzeń martwa?

  1. APowietrzem pozostającym w płucach po pełnym wydechu (objętość zalegająca)
  2. BObjętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
  3. CPrzestrzenią między dwiema blaszkami opłucnej
  4. DPęcherzykami płucnymi, które całkowicie się zapadły
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Jakiego zestawu wyników można się spodziewać w pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy (chorobie Addisona)?

  1. ANiski sód, niski potas i niskie ACTH
  2. BNiski sód, wysoki potas i wysokie ACTH
  3. CWysoki sód, niski potas i niskie ACTH
  4. DWysoki sód, wysoki potas i wysokie ACTH
5.MikrobiologiaŚredni

Czym jest „rezerwuar” w łańcuchu zakażenia?

  1. ASposobem wnikania patogenu do nowego gospodarza
  2. BMiejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
  3. COsobą najbardziej narażoną na zakażenie
  4. DDrogą, którą patogen opuszcza organizm zakażonego gospodarza
6.MikrobiologiaTrudny

Po zjedzeniu domowych warzyw z puszki u pacjenta występuje podwójne widzenie, trudności w połykaniu i zstępujące porażenie wiotkie. Jaka jest najbardziej prawdopodobna przyczyna?

  1. AEndotoksyna bakterii Gram-ujemnych
  2. BWirusowe zakażenie neuronów ruchowych
  3. CToksyna tężcowa, która blokuje neuroprzekaźniki hamujące
  4. DToksyna botulinowa, która blokuje uwalnianie acetylocholiny
7.FarmakologiaŚredni

Which assessment is most important before giving a dose of IV morphine?

  1. ARespiratory rate and level of sedation
  2. BBlood glucose and temperature, checked before each dose
  3. CPupil size and hearing
  4. DBowel sounds and urine colour
8.FarmakologiaTrudny

Który lek przeciwpadaczkowy przyjmowany w ciąży niesie najwyższe dobrze znane ryzyko wad cewy nerwowej i zaburzeń rozwoju?

  1. ALewetyracetam
  2. BLamotrygina
  3. CGabapentyna
  4. DWalproinian sodu
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 10 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 10 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 134, Cl⁻ 98, HCO₃⁻ 20 mmol/L i albumina 16 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 134 mmol/LCl⁻ 98 mmol/LHCO₃⁻ 20 mmol/Lalbumina 16 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz Odstęp QT na tym zapisie w odprowadzeniu II, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QT = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV III stopnia (całkowity)blok AV II stopnia typu IIblok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV III stopnia (całkowity)
  2. 2blok AV II stopnia typu II
  3. 3blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
  4. 4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie116574690abkontrola187593780cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 690 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 780 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz ryzyko względne RR zdarzenia przy leczeniu. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

leczenie: 116/690kontrola: 187/780
RR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe15%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 15%. Test o czułości 98% i swoistości 90% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 15%Se = 98%Sp = 90%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Splot naczyniówkowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Splot naczyniówkowy w komorach wydziela większość płynu mózgowo-rdzeniowego. Płyn wchłania się do krwi żylnej przez ziarnistości pajęczynówki.

Odpowiedź

D · Splot naczyniówkowy
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Prawa tętnica wieńcowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Ścianę dolną zaopatruje zwykle prawa tętnica wieńcowa przez gałąź międzykomorową tylną (prawostronny typ krążenia), więc zawały ściany dolnej to najczęściej zamknięcia RCA.

Odpowiedź

C · Prawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Objętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Anatomiczna przestrzeń martwa (około 150 ml) to powietrze w nosie, tchawicy i oskrzelach. Jest przemieszczane przy każdym oddechu, ale nigdy nie dociera do pęcherzyków.

Odpowiedź

B · Objętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Niski sód, wysoki potas i wysokie ACTH

Dlaczego to jest odpowiedź

Brak aldosteronu powoduje utratę sodu i zatrzymywanie potasu. Niski kortyzol znosi ujemne sprzężenie zwrotne, więc ACTH rośnie i może powodować przebarwienia skóry.

Odpowiedź

B · Niski sód, wysoki potas i wysokie ACTH
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża

Dlaczego to jest odpowiedź

Łańcuch zakażenia łączy czynnik zakaźny, rezerwuar, wrota wyjścia, drogę przenoszenia, wrota wejścia i wrażliwego gospodarza. Przerwanie któregokolwiek ogniwa zatrzymuje transmisję.

Odpowiedź

B · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Toksyna botulinowa, która blokuje uwalnianie acetylocholiny

Dlaczego to jest odpowiedź

Clostridium botulinum może rosnąć w źle zapuszkowanej żywności o niskiej kwasowości i wytwarzać toksynę botulinową. Toksyna blokuje uwalnianie acetylocholiny w zakończeniach nerwowych, wywołując zstępujące porażenie wiotkie.

Odpowiedź

D · Toksyna botulinowa, która blokuje uwalnianie acetylocholiny
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Respiratory rate and level of sedation

Dlaczego to jest odpowiedź

Opioids can cause respiratory depression, which is usually preceded by increasing sedation. Both are checked before and after each dose.

Odpowiedź

A · Respiratory rate and level of sedation
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Walproinian sodu

Dlaczego to jest odpowiedź

Walproinian jest silnie teratogenny, powoduje wady cewy nerwowej i inne wady rozwojowe oraz wpływa na rozwój neurologiczny. Należy go unikać w ciąży, chyba że żadna alternatywa nie działa.

Odpowiedź

D · Walproinian sodu
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 23 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg
zasięg: 21–25 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 23 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 22 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 134 − (98 + 20) = 16

Korekta na albuminy

16 + 0,25·(40 − 16) = 22 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 22 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QT = 0,46 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

11,5 małych kratek od początku zespołu QRS do końca załamka T

Zamień

QT = 11,5 × 0,04 s = 0,46 s

Odpowiedź

QT = 0,46 s

Przybliżona zasada: przy prawidłowej częstości QT powinien być krótszy niż połowa odstępu R–R (tu R–R = 1,08 s).

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Pięć kroków

1. Częstość: 5 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 50 na minutę.
2. Rytm: regularnie nieregularny, zespoły QRS występują w grupach oddzielonych przerwą (grupowanie pobudzeń).
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,88 s, 68 na minutę); po jednym z każdych 3 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: wydłuża się o 0,16 → 0,30 s, po czym jeden załamek P nie zostaje przewiedziony.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)

Odpowiedź

blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: RR = 0,7

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 116/690 = 0,1681
CER = 187/780 = 0,2397

Ryzyko względne

RR = 0,1681/0,2397 = 0,7012 ≈ 0,7

Odpowiedź

RR = 0,7
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 63,4 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,98/(1 − 0,9) = 9,8

Szanse przedtestowe

0,15/(1 − 0,15) = 0,1765

Szanse potestowe

0,1765·9,8 = 1,729

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 1,729/(1 + 1,729) = 0,6336 ≈ 63,4%

Odpowiedź

p′ = 63,4%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences