Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Gdzie u dorosłego zwykle kończy się rdzeń kręgowy?

  1. AMniej więcej na wysokości T10
  2. BNa wysokości kości krzyżowej
  3. CNa kości ogonowej
  4. DMniej więcej na wysokości kręgów L1–L2
2.Anatomia człowiekaTrudny

Dlaczego biegun bliższy kości łódeczkowatej jest zagrożony martwicą jałową po złamaniu w talii?

  1. ANaczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
  2. BJej jedyna tętnica przechodzi przez kość księżycowatą
  3. COdprowadza z niej krew jedna żyła, która łatwo zakrzepia
  4. DNie ma ona żadnego ukrwienia
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Dlaczego mięśnia sercowego nie można wprowadzić w skurcz tężcowy jak mięśnia szkieletowego?

  1. AJego długi okres refrakcji trwa prawie tak długo jak skurcz
  2. BNie ma wapnia w siateczce sarkoplazmatycznej
  3. CNie jest poprzecznie prążkowany
  4. DJest sterowany wyłącznie przez hormony
4.Fizjologia człowiekaTrudny

W klasycznym doświadczeniu Ottona Loewiego płyn z żabiego serca pobudzanego przez nerw błędny zwolnił drugie serce. Co to wykazało?

  1. ANerwy przekazują sygnały do narządów docelowych, uwalniając substancję chemiczną
  2. BImpulsy nerwowe rozchodzą się przez płyn bezpośrednio jako prąd elektryczny
  3. CNerw błędny przyspiesza pracę serca
  4. DSerce bije bez jakiegokolwiek unerwienia
5.MikrobiologiaŚredni

Czym jest okres wylęgania?

  1. ACzasem, po którym zaczyna działać antybiotyk
  2. BCzasem między zakażeniem a pierwszymi objawami
  3. CCzasem potrzebnym hodowli w laboratorium
  4. DCzasem, w którym pacjent zaraża innych
6.MikrobiologiaTrudny

W doświadczeniu Griffitha z 1928 roku myszy padały po wstrzyknięciu zabitych termicznie gładkich (S) pneumokoków zmieszanych z żywymi szorstkimi (R) pneumokokami. Co to wykazało?

  1. ASzorstkie pneumokoki są zawsze bardziej zjadliwe niż gładkie
  2. BOgrzewanie nie zabija pneumokoków
  3. CWirusy przenoszą geny między bakteriami
  4. D„Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
7.FarmakologiaŚredni

Typowe (klasyczne) leki przeciwpsychotyczne, takie jak haloperydol, działają głównie przez blokowanie:

  1. AReceptorów dopaminowych D2
  2. BAcetylocholinesterazy
  3. CReceptorów GABA-A
  4. DWychwytu zwrotnego serotoniny
8.FarmakologiaTrudny

A patient with an epidural infusion of local anaesthetic becomes hypotensive. What is the most likely mechanism?

  1. AThe drug increases urine output and causes dehydration
  2. BBlockade of sympathetic nerves causes vasodilation
  3. CThe local anaesthetic causes a severe allergic reaction
  4. DThe epidural catheter has caused heavy bleeding
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 12 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 12 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 140, Cl⁻ 100 oraz HCO₃⁻ 11 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.

Na⁺ 140 mmol/LCl⁻ 100 mmol/LHCO₃⁻ 11 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV, więc przedsionki i komory pracują z różną częstością. Zmierz odstęp P–P i znajdź częstość przedsionków w uderzeniach na minutę (metoda 1500, liczba całkowita).

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość przedsionków = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni262232abnienarażeni118168cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 380 pacjentów z chorobą (przypadki) i 400 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 262b = 232c = 118d = 168
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe10%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 10%. Test o czułości 66% i swoistości 96% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 10%Se = 66%Sp = 96%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Mniej więcej na wysokości kręgów L1–L2

Dlaczego to jest odpowiedź

U dorosłych rdzeń kończy się stożkiem rdzeniowym w okolicy L1–L2. Niżej leży ogon koński, dlatego nakłucie wykonuje się na poziomie L3–L4 lub L4–L5.

Odpowiedź

D · Mniej więcej na wysokości kręgów L1–L2
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Naczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego

Dlaczego to jest odpowiedź

Gałęzie tętnicy promieniowej wnikają do kości łódeczkowatej głównie dystalnie, a krew płynie wstecznie. Złamanie przez talię może odciąć biegun bliższy i spowodować martwicę jałową.

Odpowiedź

A · Naczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Jego długi okres refrakcji trwa prawie tak długo jak skurcz

Dlaczego to jest odpowiedź

Faza plateau potencjału czynnościowego serca daje długi okres refrakcji, więc mięsień rozkurcza się, zanim może zostać ponownie pobudzony. Pozwala to sercu się ponownie napełnić.

Odpowiedź

A · Jego długi okres refrakcji trwa prawie tak długo jak skurcz
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Nerwy przekazują sygnały do narządów docelowych, uwalniając substancję chemiczną

Dlaczego to jest odpowiedź

Płyn zawierał „Vagusstoff”, później zidentyfikowany jako acetylocholina. Był to pierwszy jasny dowód chemicznej neurotransmisji.

Odpowiedź

A · Nerwy przekazują sygnały do narządów docelowych, uwalniając substancję chemiczną
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Czasem między zakażeniem a pierwszymi objawami

Dlaczego to jest odpowiedź

Okres wylęgania trwa od ekspozycji do pojawienia się objawów. Czasem zakażenie może być przenoszone już w tym okresie.

Odpowiedź

B · Czasem między zakażeniem a pierwszymi objawami
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe

Dlaczego to jest odpowiedź

Coś z martwego szczepu S zmieniło żywe bakterie R w zjadliwe bakterie S tworzące otoczkę. Avery, MacLeod i McCarty wykazali później, że tym czynnikiem transformującym jest DNA.

Odpowiedź

D · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Receptorów dopaminowych D2

Dlaczego to jest odpowiedź

Haloperydol blokuje receptory D2 w szlaku mezolimbicznym, zmniejszając objawy wytwórcze. Blokowanie D2 w innych szlakach powoduje objawy pozapiramidowe i wzrost prolaktyny.

Odpowiedź

A · Receptorów dopaminowych D2
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Blockade of sympathetic nerves causes vasodilation

Dlaczego to jest odpowiedź

Epidural local anaesthetics block sympathetic fibres as well as sensory nerves. This dilates blood vessels and lowers blood pressure, so fluids, position changes or vasopressors may be needed.

Odpowiedź

B · Blockade of sympathetic nerves causes vasodilation
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 26 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·12 + 8 = 26 mmHg
zasięg: 24–28 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 26 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: wskaźnik delta = 1,308

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 140 − (100 + 11) = 29

Wskaźnik delta

(29 − 12)/(24 − 11) = 17/13 = 1,308

Odpowiedź

wskaźnik delta = 1,308

Między 1 a 2: czysta kwasica z dużą luką anionową.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,469 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 11 × 0,04 = 0,44 s
RR = 22 × 0,04 = 0,88 s

Wzór Bazetta

QTc = 0,44/√0,88 = 0,44/0,9381 = 0,469 s

Odpowiedź

QTc = 0,469 s

Powyżej zwykłych granic zarówno dla mężczyzn (około 0,45 s), jak i kobiet (około 0,46 s): wydłużony. (469 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość przedsionków = 68 bpm

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Częstość przedsionków

P–P = 22 małych kratek = 0,88 s → 1500 ÷ 22 = 68,18 ≈ 68 na minutę

Częstość komór

R–R = 44 małych kratek = 1,76 s → 1500 ÷ 44 = 34,09 ≈ 34 na minutę

Odpowiedź

częstość przedsionków = 68 bpm

Odpowiedź

częstość przedsionków = 68 bpm

Blok AV 2:1: co drugi załamek P nie jest przewodzony, więc częstość przedsionków jest dwa razy większa niż częstość komór.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 1,61

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 262/118 = 2,22
kontrole: 232/168 = 1,381

Iloraz szans

OR = (262·168)/(232·118) = 1,608 ≈ 1,61

Odpowiedź

OR = 1,61

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 64,7 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,66/(1 − 0,96) = 16,5

Szanse przedtestowe

0,1/(1 − 0,1) = 0,1111

Szanse potestowe

0,1111·16,5 = 1,833

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 1,833/(1 + 1,833) = 0,6471 ≈ 64,7%

Odpowiedź

p′ = 64,7%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences