Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Który nerw czaszkowy unerwia mięsień prosty boczny oka?

  1. ANerw wzrokowy (II)
  2. BNerw okoruchowy (III)
  3. CNerw odwodzący (VI)
  4. DNerw bloczkowy (IV)
2.Anatomia człowiekaTrudny

W jakiej kolejności leżą główne struktury trójkąta udowego od strony bocznej do przyśrodkowej?

  1. ATętnica udowa, nerw udowy, żyła udowa
  2. BNerw udowy, tętnica udowa, żyła udowa
  3. CŻyła udowa, tętnica udowa, nerw udowy
  4. DNerw udowy, żyła udowa, tętnica udowa
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który hormon zwiększa wchłanianie zwrotne wody w kanalikach zbiorczych nerki?

  1. APrzedsionkowy peptyd natriuretyczny
  2. BParathormon
  3. CHormon antydiuretyczny (ADH)
  4. DAldosteron
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego osoba z niedoborem laktazy ma biegunkę i wzdęcia po wypiciu mleka?

  1. ALaktoza wchłania się zbyt szybko i podnosi glikemię
  2. BBiałko mleka wywołuje reakcję alergiczną
  3. CNiestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
  4. DLaktoza bezpośrednio uszkadza kosmki
5.MikrobiologiaŚredni

Czym jest endotoksyna?

  1. AToksyną wytwarzaną przez grzyby w wilgotnych budynkach
  2. BLipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych
  3. CToksyną wytwarzaną wyłącznie wewnątrz komórek człowieka
  4. DToksyną białkową wydzielaną przez bakterie Gram-dodatnie do otaczającej tkanki
6.MikrobiologiaTrudny

Jaki proces może wytworzyć zupełnie nowy podtyp wirusa grypy A, wywołujący pandemię?

  1. ADryf antygenowy w wyniku stopniowego gromadzenia mutacji punktowych
  2. BTransformacja wolnym DNA
  3. CSkok antygenowy w wyniku reasortacji segmentów genomu
  4. DKonwersja lizogeniczna przez bakteriofaga
7.FarmakologiaŚredni

Typowe (klasyczne) leki przeciwpsychotyczne, takie jak haloperydol, działają głównie przez blokowanie:

  1. AReceptorów dopaminowych D2
  2. BAcetylocholinesterazy
  3. CWychwytu zwrotnego serotoniny
  4. DReceptorów GABA-A
8.FarmakologiaTrudny

Lek ma okres półtrwania 6 godzin. Jego stężenie w osoczu wynosi 80 mg/L. Zakładając eliminację pierwszego rzędu i brak kolejnych dawek, ile wyniesie stężenie po 18 godzinach?

  1. A40 mg/L
  2. B26,7 mg/L
  3. C20 mg/L
  4. D10 mg/L
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,29PaCO₂mmHg354532HCO₃⁻mmol/L222615niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,29, PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa) oraz HCO₃⁻ 15 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica metaboliczna. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,29PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa)HCO₃⁻ 15 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 24% tlenu pokazuje PaO₂ 87 mmHg (11,6 kPa) oraz PaCO₂ 34 mmHg (4,5 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 24%PaO₂ 87 mmHg (11,6 kPa)PaCO₂ 34 mmHg (4,5 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVprawidłowy rytm zatokowymigotanie przedsionkówrytm węzłowybradykardia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1prawidłowy rytm zatokowy
  2. 2migotanie przedsionków
  3. 3rytm węzłowy
  4. 4bradykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV z nieregularnym rytmem komór. Użyj metody 6-sekundowej, aby znaleźć częstość komór w uderzeniach na minutę.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni71290abnienarażeni49400cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 120 pacjentów z chorobą (przypadki) i 690 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 71b = 290c = 49d = 400
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)PPV (%)1%PPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 73% i swoistość 87%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 1%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 73%Sp = 87%p = 1%
PPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw odwodzący (VI)

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw odwodzący (VI) unerwia mięsień prosty boczny. Jego uszkodzenie uniemożliwia ruch oka na zewnątrz i powoduje poziome podwójne widzenie.

Odpowiedź

C · Nerw odwodzący (VI)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Nerw udowy, tętnica udowa, żyła udowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Od strony bocznej do przyśrodkowej: nerw, tętnica, żyła, potem pusta przestrzeń i naczynia chłonne (NAVEL). Dlatego tętno tętnicy udowej wyczuwa się między nerwem a żyłą.

Odpowiedź

B · Nerw udowy, tętnica udowa, żyła udowa
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Hormon antydiuretyczny (ADH)

Dlaczego to jest odpowiedź

ADH (wazopresyna) z tylnego płata przysadki wbudowuje akwaporyny-2, dzięki czemu kanalik zbiorczy przepuszcza wodę i mocz się zagęszcza.

Odpowiedź

C · Hormon antydiuretyczny (ADH)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Niestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy

Dlaczego to jest odpowiedź

Niewchłonięta laktoza działa osmotycznie, wciągając wodę do światła jelita. Bakterie okrężnicy ją fermentują, wytwarzając gazy i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe.

Odpowiedź

C · Niestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Lipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych

Dlaczego to jest odpowiedź

Endotoksyna to lipid A lipopolisacharydu. Wywołuje silną odpowiedź immunologiczną z gorączką, a w dużych ilościach wstrząs septyczny.

Odpowiedź

B · Lipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Skok antygenowy w wyniku reasortacji segmentów genomu

Dlaczego to jest odpowiedź

Gdy dwa różne wirusy grypy A zakażą tę samą komórkę, ich segmenty mogą się wymieszać, dając nowe kombinacje hemaglutyniny lub neuraminidazy. Niewiele osób jest na nie odpornych, więc może dojść do pandemii. Dryf powoduje mniejsze, coroczne zmiany.

Odpowiedź

C · Skok antygenowy w wyniku reasortacji segmentów genomu
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Receptorów dopaminowych D2

Dlaczego to jest odpowiedź

Haloperydol blokuje receptory D2 w szlaku mezolimbicznym, zmniejszając objawy wytwórcze. Blokowanie D2 w innych szlakach powoduje objawy pozapiramidowe i wzrost prolaktyny.

Odpowiedź

A · Receptorów dopaminowych D2
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · 10 mg/L

Dlaczego to jest odpowiedź

18 godzin to trzy okresy półtrwania. Stężenie zmniejsza się o połowę trzy razy: 80 → 40 → 20 → 10 mg/L.

Odpowiedź

D · 10 mg/L
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: częściowo wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,29: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 32 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 15 mmol/L: niski (22–26)

Wyrównanie

częściowo wyrównane

Odpowiedź

częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 41,62 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,24·713 − 34/0,8 = 171,1 − 42,5 = 128,6 mmHg

Gradient

A–a = 128,6 − 87 = 41,62 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 41,62 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm węzłowy

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 36 małych kratek, 1500 ÷ 36 ≈ 42 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,44 s.
3. Załamki P: odwrócone, tuż przed każdym zespołem QRS.
4. Odstęp PR: 0,08 s, krótszy niż 0,12 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

rytm węzłowy

Odpowiedź

rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość komór = 40 bpm

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Częstość przedsionków

P–P = 24 małych kratek = 0,96 s → 1500 ÷ 24 = 62,5 ≈ 63 na minutę

Częstość komór

4 zespołów QRS w 6 s × 10 = 40 na minutę

Odpowiedź

częstość komór = 40 bpm

Odpowiedź

częstość komór = 40 bpm

Blok AV II stopnia typu II: 3 załamków P na każde 2 zespołów QRS, ze stałym PR.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 2

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 71/49 = 1,449
kontrole: 290/400 = 0,725

Iloraz szans

OR = (71·400)/(290·49) = 1,999 ≈ 2

Odpowiedź

OR = 2

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: PPV = 5,4 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)

Se·p = 0,73·0,01 = 0,0073
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,13·0,99 = 0,1287

Dodatnia wartość predykcyjna

PPV = 0,0073/(0,0073 + 0,1287) = 0,05368 ≈ 5,4%

Odpowiedź

PPV = 5,4%

Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences