Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która kość czaszki zawiera otwór wielki?

  1. AKość klinowa
  2. BKość ciemieniowa
  3. CKość potyliczna
  4. DKość skroniowa
2.Anatomia człowiekaTrudny

Gdzie przewód piersiowy zwykle uchodzi z chłonką do krwi?

  1. AW miejscu połączenia lewej żyły podobojczykowej i lewej żyły szyjnej wewnętrznej
  2. BDo żyły głównej dolnej na wysokości nerek
  3. CBezpośrednio do prawego przedsionka
  4. DW miejscu połączenia prawej żyły podobojczykowej i prawej żyły szyjnej wewnętrznej
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które białko tworzy sieć stabilizującą skrzep krwi?

  1. AAlbumina
  2. BTrombina
  3. CKolagen
  4. DFibryna
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Klirens której substancji jest złotym standardem pomiaru przesączania kłębuszkowego?

  1. AMocznik
  2. BKreatynina
  3. CGlukoza
  4. DInulina
5.MikrobiologiaŚredni

Czym jest endotoksyna?

  1. ALipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych
  2. BToksyną białkową wydzielaną przez bakterie Gram-dodatnie do otaczającej tkanki
  3. CToksyną wytwarzaną wyłącznie wewnątrz komórek człowieka
  4. DToksyną wytwarzaną przez grzyby w wilgotnych budynkach
6.MikrobiologiaTrudny

Która toksyna bakteryjna wywołuje skurcze mięśni w tężcu?

  1. AEndotoksyna z błony zewnętrznej
  2. BTetanospazmina, blokująca uwalnianie neuroprzekaźników hamujących
  3. CToksyna cholery, aktywująca cyklazę adenylanową
  4. DToksyna botulinowa, blokująca uwalnianie acetylocholiny w połączeniu nerwowo-mięśniowym
7.FarmakologiaŚredni

Which rule applies when giving phenytoin intravenously?

  1. AGive it in the same line as other drugs without flushing
  2. BMix it with glucose 5% to prevent low blood sugar
  3. CMix or flush it only with normal saline and give it slowly
  4. DGive it as a rapid push to stop seizures faster
8.FarmakologiaTrudny

Rolnik narażony na pestycyd fosforoorganiczny ma wąskie źrenice, obfite ślinienie, pocenie się, wydzielinę w oskrzelach i bradykardię. Jaki jest mechanizm?

  1. ANadmierne uwalnianie noradrenaliny
  2. BBlokada receptorów muskarynowych
  3. CZahamowanie acetylocholinesterazy
  4. DBlokada receptorów GABA-A
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 12 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 12 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 135, Cl⁻ 107, HCO₃⁻ 15 mmol/L i albumina 25 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 135 mmol/LCl⁻ 107 mmol/LHCO₃⁻ 15 mmol/Lalbumina 25 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Fridericii QTc = QT/∛RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV, więc przedsionki i komory pracują z różną częstością. Zespoły QRS są regularne: znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę (metoda 1500, liczba całkowita).

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se75%Sp95%LR+ = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 75% i swoistość 95%. Oblicz dodatni iloraz wiarygodności LR+. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 75%Sp = 95%
LR+ =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)PPV (%)3%PPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 87% i swoistość 94%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 3%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 87%Sp = 94%p = 3%
PPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Kość potyliczna

Dlaczego to jest odpowiedź

Otwór wielki to duży otwór w kości potylicznej, przez który rdzeń przedłużony przechodzi w rdzeń kręgowy.

Odpowiedź

C · Kość potyliczna
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · W miejscu połączenia lewej żyły podobojczykowej i lewej żyły szyjnej wewnętrznej

Dlaczego to jest odpowiedź

Przewód piersiowy odprowadza chłonkę z obu kończyn dolnych, jamy brzusznej i lewej połowy górnej części ciała do lewego kąta żylnego. Przewód chłonny prawy odprowadza resztę do prawego kąta żylnego.

Odpowiedź

A · W miejscu połączenia lewej żyły podobojczykowej i lewej żyły szyjnej wewnętrznej
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Fibryna

Dlaczego to jest odpowiedź

Trombina przekształca rozpuszczalny fibrynogen w nierozpuszczalne włókna fibryny, które wiążą czop płytkowy i zatrzymują krwinki czerwone, tworząc stabilny skrzep.

Odpowiedź

D · Fibryna
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Inulina

Dlaczego to jest odpowiedź

Inulina jest swobodnie filtrowana i nie jest ani wchłaniana zwrotnie, ani wydzielana, więc jej klirens dokładnie równa się GFR. Kreatynina jest nieco wydzielana i lekko zawyża GFR.

Odpowiedź

D · Inulina
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Lipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych

Dlaczego to jest odpowiedź

Endotoksyna to lipid A lipopolisacharydu. Wywołuje silną odpowiedź immunologiczną z gorączką, a w dużych ilościach wstrząs septyczny.

Odpowiedź

A · Lipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Tetanospazmina, blokująca uwalnianie neuroprzekaźników hamujących

Dlaczego to jest odpowiedź

Tetanospazmina Clostridium tetani blokuje uwalnianie GABA i glicyny z neuronów hamujących, powodując porażenie spastyczne. Toksyna botulinowa powoduje natomiast porażenie wiotkie.

Odpowiedź

B · Tetanospazmina, blokująca uwalnianie neuroprzekaźników hamujących
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Mix or flush it only with normal saline and give it slowly

Dlaczego to jest odpowiedź

Phenytoin precipitates in glucose solutions, so only normal saline is used. Rapid infusion can cause hypotension and arrhythmias, so the rate is limited and the patient is monitored.

Odpowiedź

C · Mix or flush it only with normal saline and give it slowly
8.Farmakologia

Odpowiedź: C · Zahamowanie acetylocholinesterazy

Dlaczego to jest odpowiedź

Związki fosforoorganiczne hamują acetylocholinesterazę, więc acetylocholina gromadzi się przy receptorach muskarynowych i nikotynowych. Atropina blokuje objawy muskarynowe, a pralidoksym może reaktywować enzym, jeśli zostanie podany wcześnie.

Odpowiedź

C · Zahamowanie acetylocholinesterazy
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 26 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·12 + 8 = 26 mmHg
zasięg: 24–28 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 26 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 16,75 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 135 − (107 + 15) = 13

Korekta na albuminy

13 + 0,25·(40 − 25) = 16,75 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 16,75 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,366 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 8,5 × 0,04 = 0,34 s
RR = 20 × 0,04 = 0,80 s

Wzór Fridericii

QTc = 0,34/∛0,80 = 0,34/0,9283 = 0,366 s

Odpowiedź

QTc = 0,366 s

W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (366 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość komór = 39 bpm

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Częstość przedsionków

P–P = 19 małych kratek = 0,76 s → 1500 ÷ 19 = 78,95 ≈ 79 na minutę

Częstość komór

R–R = 38 małych kratek = 1,52 s → 1500 ÷ 38 = 39,47 ≈ 39 na minutę

Odpowiedź

częstość komór = 39 bpm

Odpowiedź

częstość komór = 39 bpm

Blok AV 2:1: co drugi załamek P nie jest przewodzony, więc częstość przedsionków jest dwa razy większa niż częstość komór.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR+ = 15

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Dodatni iloraz wiarygodności

LR+ = 0,75/(1 − 0,95) = 15

Odpowiedź

LR+ = 15
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: PPV = 31 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)

Se·p = 0,87·0,03 = 0,0261
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,06·0,97 = 0,0582

Dodatnia wartość predykcyjna

PPV = 0,0261/(0,0261 + 0,0582) = 0,3096 ≈ 31%

Odpowiedź

PPV = 31%

Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences