Podstawy pielęgniarstwa i praktyka kliniczna: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 18 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Skale oceny klinicznej

Skala śpiączki Glasgow (GCS)
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
Apgar
5 objawów × 0–2 = 0–10; 7–10 uspokajający, 4–6 umiarkowanie nieprawidłowy, 0–3 niski
Skala Braden
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 ryzyko
Skala ryzyka upadku Morse’a
upadki 25, diagnoza 15, pomoc 15/30, wkłucie dożylne 20, chód 10/20, stan psychiczny 15
Ryzyko według NEWS2
0–4 niskie; pojedyncze 3 niskie–średnie; 5–6 średnie; ≥ 7 wysokie
Średnie ciśnienie tętnicze (MAP)
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Ciśnienie tętna i wskaźnik wstrząsu
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Wskaźnik masy ciała
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Metoda

  1. Znajdź arkusz punktacji używany w pytaniu i jego zakres (GCS 3–15, Apgar 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Oceń każdą pozycję osobno, dopasowując opis do jej poziomu.
  3. Dodaj punkty z pozycji i sprawdź, czy suma mieści się w zakresie.
  4. Zastosuj punkty odcięcia: w NEWS2 szukaj także każdego pojedynczego parametru dającego 3 punkty.
  5. Dla wartości pochodnych użyj MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP i BMI = kg/m².

Obliczenia żywienia dojelitowego i pozajelitowego

Objętość dobowa
mL = kcal / (kcal/mL)
Żywienie ciągłe
mL/h = objętość dobowa / godziny karmienia
Karmienie bolusowe
mL na karmienie = objętość dobowa / liczba karmień
Dostarczona energia i białko
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Wolna woda
mL = objętość preparatu × frakcja wody
Idealna masa ciała (Devine)
mężczyźni 50 + 2,3 × (in − 60); kobiety 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Wskaźnik masy ciała
BMI = kg/m²
Żywienie pozajelitowe
glukoza 3,4 kcal/g, aminokwasy 4 kcal/g, emulsja tłuszczowa 20% 2,0 kcal/mL, 10% 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g białka / 6,25
Szybkość wlewu glukozy
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Metoda

  1. Zapisz, o co pytają: prędkość pompy, objętość, kilokalorie, gramy białka lub wody.
  2. Zamień energię na objętość wzorem mL = kcal/(kcal/mL), a objętość na białko wzorem litry × g/L.
  3. Dla prędkości dziel przez rzeczywistą liczbę godzin podawania, a dla bolusa przez liczbę karmień.
  4. Dla zapotrzebowania pomnóż kcal/kg lub g/kg przez masę wskazaną w zasadzie; należną masę ciała znajdź wzorem Devine’a: 50 lub 45,5 + 2,3 × (cale − 60).
  5. Dla PN oblicz gramy jako % × mL/100, a następnie użyj 3,4 kcal/g dla glukozy, 4 kcal/g dla aminokwasów i podanych kcal/mL dla tłuszczu.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Ustalanie priorytetów i delegowanie

Metoda

  1. Zapytaj, co najszybciej zaszkodzi pacjentowi, jeśli nic się nie zrobi.
  2. Zastosuj ABC (C-A-B w zatrzymaniu krążenia), a następnie hierarchię Maslowa: potrzeby fizjologiczne przed bezpieczeństwem, bezpieczeństwo przed potrzebami psychologicznymi.
  3. Porównaj opcje: ostre przed przewlekłym, niestabilne przed stabilnym, nieoczekiwane przed oczekiwanym, ogólnoustrojowe przed miejscowym, i porównaj każdy objaw ze stanem wyjściowym pacjenta.
  4. Oceń, zanim zadziałasz, chyba że to stan nagły; wtedy wybierz krok, od którego zależą pozostałe.
  5. Przy delegowaniu sprawdź pięć zasad: zadanie, okoliczności, osoba, polecenia i nadzór. Ocena, edukacja i ewaluacja pozostają przy pielęgniarce (RN).

Kontrola zakażeń i bezpieczeństwo pacjenta

Metoda

  1. Zacznij od standardowych środków ostrożności u każdego pacjenta: higiena rąk, środki ochrony indywidualnej odpowiednie do spodziewanej ekspozycji, bezpieczne postępowanie z ostrymi narzędziami.
  2. Dodaj środki ostrożności zależnie od drogi szerzenia: kontaktowe (fartuch, rękawiczki), kropelkowe (maseczka chirurgiczna), powietrzne (N95, pokój z ujemnym ciśnieniem).
  3. Utrzymuj sterylne przedmioty sterylnymi: jeśli masz wątpliwości, nie są sterylne; wymień, nigdy nie wycieraj.
  4. Zapobiegaj szkodom w otoczeniu: środki zapobiegania upadkom, przymus bezpośredni tylko w ostateczności, RACE i PASS w pożarze.
  5. Sprawdź zasady podawania leków, dwa identyfikatory i dodatkowe zabezpieczenia dla leków wysokiego ryzyka; zgłaszaj błędy i zdarzenia niemal błędne (near miss).

Wartości laboratoryjne i elektrolity

Metoda

  1. Porównaj wartość z zakresem referencyjnym laboratorium, a następnie ze stanem wyjściowym i trendem pacjenta.
  2. Sprawdź próbkę: hemoliza, opóźnienie lub krew pobrana w pobliżu wlewu dożylnego mogą dać fałszywe wyniki.
  3. Powiąż wartość z typowymi objawami oraz z lekami i stanami, które ją powodują.
  4. Szukaj interakcji: niski potas lub magnez zwiększa toksyczność digoksyny; odwodnienie zwiększa stężenie litu.
  5. Działaj dla pacjenta: oceń, wstrzymaj lek, jeśli stężenie jest niebezpieczne, powtórz na głos wartości krytyczne i poinformuj osobę zlecającą.

2Zadania do ćwiczenia

1.Podstawy pielęgniarstwaŚredni

Why is an IV giving set primed before connecting it to the patient?

  1. ATo remove air from the line
  2. BTo check the speed of the pump
  3. CTo warm the fluid to body temperature
  4. DTo test whether the patient is allergic to the fluid
2.Podstawy pielęgniarstwaTrudny

The wife of a man with terminal cancer cries often and says she is already grieving for him. What is this called?

  1. ADisenfranchised grief
  2. BDelayed grief
  3. CComplicated grief
  4. DAnticipatory grief
3.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni

A patient without diabetes is started on high-dose prednisolone. Why might capillary blood glucose be monitored?

  1. ASteroids make glucose meters inaccurate
  2. BSteroids destroy the pancreas
  3. CSteroids always cause hypoglycaemia
  4. DSteroids can raise the blood glucose
4.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny

A patient has a painful, punched-out ulcer on the toes, with a cold, pale foot and weak foot pulses. Which type of ulcer is most likely?

  1. AA venous ulcer
  2. BA pressure ulcer from bed rest
  3. CA burn
  4. DAn arterial ulcer
5.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
6.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 44 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.

HCO₃⁻ 44 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
7.Skale oceny klinicznejŚredni
161105SBPDBPmmHgHR 75/min · SI = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma tętno 75/min i ciśnienie tętnicze 161/105 mmHg. Oblicz wskaźnik wstrząsu SI = HR/SBP. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

HR 75/minBP 161/105 mmHg
SI =
8.Skale oceny klinicznejTrudny
103?SBPDBPmmHgMAP = 65

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Zespół dąży do średniego ciśnienia tętniczego wynoszącego co najmniej 65 mmHg. Ciśnienie skurczowe pacjenta wynosi 103 mmHg. Używając MAP = (SBP + 2·DBP)/3, jakie jest najniższe ciśnienie rozkurczowe DBP, które nadal daje MAP równe 65 mmHg?

MAP 65 mmHgSBP 103 mmHg
DBP = mmHg
9.Obliczenia żywienia dojelitowego i pozajelitowegoŚredni
63 g/L1,2 g/kg/dobę60 mL/h88 kg18 h/dobęΔP = ? g

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 88 kg potrzebuje 1,2 g białka na kg na dobę. Żywienie przez sondę zawiera 63 g białka na litr i biegnie z prędkością 60 mL/h przez 18 godzin na dobę. Ile gramów dodatkowego białka ΔP na dobę nadal jest potrzebne? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

88 kg1,2 g/kg/dobę63 g/L60 mL/h · 18 h
ΔP = g/dobę
10.Obliczenia żywienia dojelitowego i pozajelitowegoTrudny
24 hglukoza 15%1800 mLaminokwasy 4%1800 mLtłuszcze 10%500 mL · 1,1 kcal/mLN = białko/6,25NPC : N = ? : 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W ciągu 24 godzin pacjent otrzymuje 1800 mL żywienia pozajelitowego o stężeniach końcowych 15% glukozy i 4% aminokwasów oraz 500 mL 10% emulsji tłuszczowej (1,1 kcal/mL). Oblicz stosunek kilokalorii niebiałkowych do azotu NPC : N (liczba x w x : 1). Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.

1800 mLglukoza 15%aminokwasy 4%tłuszcze 500 mL · 1,1 kcal/mL
NPC : N =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVtorsade de pointesczęstoskurcz komorowytachykardia zatokowamigotanie przedsionków

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1torsade de pointes
  2. 2częstoskurcz komorowy
  3. 3tachykardia zatokowa
  4. 4migotanie przedsionków
13.Ustalanie priorytetów i delegowanieŚredni

A swimmer is found unresponsive after diving into shallow water. Which method should the nurse use to open the airway?

  1. ATurning the head to the side to drain water
  2. BJaw thrust, keeping the head and neck in line
  3. CRaising the chin while bending the neck forward
  4. DHead-tilt, chin-lift with full neck extension
14.Ustalanie priorytetów i delegowanieTrudny

A patient receiving comfort-focused end-of-life care is distressed by breathlessness. Which approach is most appropriate?

  1. ALeave the patient alone so they can rest
  2. BStart a series of aggressive tests to find the exact cause of the breathlessness
  3. CWithhold all opioids because they may slow breathing
  4. DGive prescribed opioids and use positioning and a fan to relieve breathlessness
15.Kontrola zakażeń i bezpieczeństwo pacjentaŚredni

Które stwierdzenie dotyczące stosowania unieruchomienia fizycznego jest prawidłowe?

  1. AUnieruchomienie kontroluje się raz, na koniec każdej zmiany
  2. BStałe zlecenia unieruchomienia „w razie potrzeby” są dobrą praktyką
  3. CNajpierw stosuje się alternatywy, a potrzebne jest zlecenie ograniczone w czasie
  4. DUnieruchomienie można stosować zawsze, gdy brakuje personelu pielęgniarskiego
16.Kontrola zakażeń i bezpieczeństwo pacjentaTrudny

A patient after heart surgery has temporary epicardial pacing wires. Why do staff take special care with electrical safety?

  1. APacing wires can only carry current coming from the pacemaker box itself
  2. BSmall currents can travel along the wires straight to the heart and cause arrhythmias
  3. CThe wires make the patient immune to electric shock
  4. DElectrical safety only matters for patients who have permanent implanted pacemakers
17.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni

Która wartość laboratoryjna najlepiej odzwierciedla przyczynę splątania u pacjenta z ciężką chorobą wątroby i drżeniem trzepoczącym?

  1. ANiska lipaza w surowicy
  2. BWyłącznie niskie stężenie potasu w surowicy
  3. CPodwyższona troponina
  4. DPodwyższone stężenie amoniaku w surowicy
18.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny

A patient with a heart murmur and fever has three sets of blood cultures, taken hours apart, all growing the same Streptococcus species. What does this suggest?

  1. AA urinary tract infection that has spread to the skin
  2. BContamination of all three samples during collection
  3. CPersistent bacteremia, as in infective endocarditis
  4. DA normal finding in patients with heart murmurs

3Roztwory

1.Podstawy pielęgniarstwa

Odpowiedź: A · To remove air from the line

Dlaczego to jest odpowiedź

Priming fills the line with fluid and removes air, which could otherwise enter the vein and cause an air embolism.

Odpowiedź

A · To remove air from the line
2.Podstawy pielęgniarstwa

Odpowiedź: D · Anticipatory grief

Dlaczego to jest odpowiedź

Anticipatory grief happens before an expected death. It is a normal reaction, and nurses can support it by listening and involving the family in care.

Odpowiedź

D · Anticipatory grief
3.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: D · Steroids can raise the blood glucose

Dlaczego to jest odpowiedź

Glucocorticoids increase glucose production and insulin resistance, causing steroid-induced hyperglycaemia. Glucose monitoring identifies patients who need treatment.

Odpowiedź

D · Steroids can raise the blood glucose
4.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: D · An arterial ulcer

Dlaczego to jest odpowiedź

Arterial ulcers are usually on the feet or toes, painful and punched-out, with signs of poor perfusion. Venous ulcers are usually around the ankle, shallow and associated with swelling and skin staining.

Odpowiedź

D · An arterial ulcer
5.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 26,2 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|62 − 40| = 22 mmHg → 2,2 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·2,2 = 26,2 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 26,2 mmol/L
6.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 51,8 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

0,7·44 + 21 = 51,8 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 51,8 mmHg

Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.

7.Skale oceny klinicznej

Odpowiedź: SI = 0,47

Wartości ciśnienia tętniczego: ciśnienie tętna PP = SBP − DBP. Średnie ciśnienie tętnicze MAP ≈ (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3 to szacunek oparty na tym, że przy prawidłowej częstości akcji serca serce spędza około dwóch trzecich każdego cyklu w rozkurczu (mniej dokładny przy szybkiej akcji serca); MAP co najmniej około 65 mmHg to częsty cel dla perfuzji narządów. Wskaźnik wstrząsu SI = częstość akcji serca/SBP wynosi prawidłowo około 0,5–0,7; wartość powyżej około 1 jest sygnałem ostrzegawczym wstrząsu.

Wskaźnik wstrząsu

SI = 75/161 = 0,4658 ≈ 0,47

Odpowiedź

SI = 0,47

W zakresie zwykłych 0,5–0,7 lub poniżej.

8.Skale oceny klinicznej

Odpowiedź: DBP = 46 mmHg

Wartości ciśnienia tętniczego: ciśnienie tętna PP = SBP − DBP. Średnie ciśnienie tętnicze MAP ≈ (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3 to szacunek oparty na tym, że przy prawidłowej częstości akcji serca serce spędza około dwóch trzecich każdego cyklu w rozkurczu (mniej dokładny przy szybkiej akcji serca); MAP co najmniej około 65 mmHg to częsty cel dla perfuzji narządów. Wskaźnik wstrząsu SI = częstość akcji serca/SBP wynosi prawidłowo około 0,5–0,7; wartość powyżej około 1 jest sygnałem ostrzegawczym wstrząsu.

Przekształć wzór

DBP = (3·MAP − SBP)/2

Podstaw

DBP = (3·65 − 103)/2 = 92/2 = 46 mmHg

Odpowiedź

DBP = 46 mmHg
9.Obliczenia żywienia dojelitowego i pozajelitowego

Odpowiedź: ΔP = 37,6 g/dobę

Zapotrzebowanie i wolna woda: zapotrzebowanie energetyczne często szacuje się jako kcal/kg/dobę × masa ciała, a zapotrzebowanie na białko jako g/kg/dobę × masa ciała. Preparat jest tylko częściowo wodą, więc jego wolna woda = objętość × frakcja wody; przepłukania wodą uzupełniają resztę dobowego celu płynowego. Należna masa ciała (Devine): IBW = 50 kg + 2,3 kg na każdy cal powyżej 5 stóp (60 in) dla mężczyzn oraz 45,5 kg + 2,3 kg na cal powyżej 60 in dla kobiet; 1 in = 2,54 cm. Wzór jest przeznaczony dla dorosłych o wzroście co najmniej 152,4 cm (5 ft). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Potrzebne białko

1,2·88 = 105,6 g/dobę

Białko z żywienia

60·18 = 1080 mL = 1,08 L
1,08·63 = 68,04 g/dobę

Niedobór

ΔP = 105,6 − 68,04 = 37,56 ≈ 37,6 g/dobę

Odpowiedź

ΔP = 37,6 g/dobę
10.Obliczenia żywienia dojelitowego i pozajelitowego

Odpowiedź: NPC : N = 127

Żywienie pozajelitowe: glukoza dostarcza 3,4 kcal/g, aminokwasy 4 kcal/g, a emulsja tłuszczowa podaną liczbę kcal/mL (2 kcal/mL dla 20%, 1,1 kcal/mL dla 10%). Gramy = % × mL/100. Kcal pozabiałkowe (NPC) = kcal z glukozy + tłuszczu; azot = białko/6,25. Szybkość infuzji glukozy (GIR) w mg/kg/min = mg glukozy/(kg × minuty). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Gramy glukozy i aminokwasów

glukoza: 15·1800/100 = 270 g
aminokwasy: 4·1800/100 = 72 g

Kilokalorie z poszczególnych składników

glukoza: 270·3,4 = 918 kcal
aminokwasy: 72·4 = 288 kcal
tłuszcze: 500·1,1 = 550 kcal

Kilokalorie niebiałkowe i azot

NPC = 918 + 550 = 1468 kcal
N = 72/6,25 = 11,52 g

Stosunek

NPC : N = 1468/11,52 = 127,4 ≈ 127 : 1

Odpowiedź

NPC : N = 127

Stosunki około 150 : 1 są typowe dla stabilnych pacjentów; niższe stosunki oznaczają względnie więcej białka.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,38 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 8,5 × 0,04 = 0,34 s
RR = 20 × 0,04 = 0,80 s

Wzór Bazetta

QTc = 0,34/√0,80 = 0,34/0,8944 = 0,38 s

Odpowiedź

QTc = 0,38 s

W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (380 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstoskurcz komorowy

Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,16 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Interpretacja

częstoskurcz komorowy

Odpowiedź

częstoskurcz komorowy

W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Ustalanie priorytetów i delegowanie

Odpowiedź: B · Jaw thrust, keeping the head and neck in line

Dlaczego to jest odpowiedź

A diving injury may damage the cervical spine. A jaw thrust opens the airway with little neck movement; if it fails, the airway still takes priority.

Odpowiedź

B · Jaw thrust, keeping the head and neck in line
14.Ustalanie priorytetów i delegowanie

Odpowiedź: D · Give prescribed opioids and use positioning and a fan to relieve breathlessness

Dlaczego to jest odpowiedź

In palliative care, opioids are used to relieve breathlessness, along with positioning, a fan and calm reassurance. The aim is comfort, not more investigations.

Odpowiedź

D · Give prescribed opioids and use positioning and a fan to relieve breathlessness
15.Kontrola zakażeń i bezpieczeństwo pacjenta

Odpowiedź: C · Najpierw stosuje się alternatywy, a potrzebne jest zlecenie ograniczone w czasie

Dlaczego to jest odpowiedź

Unieruchomienie stosuje się tylko wtedy, gdy inne środki zawiodły, a pacjent lub inne osoby są zagrożone. Potrzebne jest zlecenie ograniczone w czasie i regularnie weryfikowane, zlecenia „w razie potrzeby” są niedozwolone, a pacjenta często się obserwuje.

Odpowiedź

C · Najpierw stosuje się alternatywy, a potrzebne jest zlecenie ograniczone w czasie
16.Kontrola zakażeń i bezpieczeństwo pacjenta

Odpowiedź: B · Small currents can travel along the wires straight to the heart and cause arrhythmias

Dlaczego to jest odpowiedź

Wires that lead directly to the heart allow tiny currents (microshock) to reach the myocardium and cause ventricular fibrillation. Staff wear gloves when handling them, cover exposed ends and use properly grounded equipment.

Odpowiedź

B · Small currents can travel along the wires straight to the heart and cause arrhythmias
17.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: D · Podwyższone stężenie amoniaku w surowicy

Dlaczego to jest odpowiedź

Niewydolna wątroba nie potrafi przekształcić amoniaku w mocznik, więc amoniak się gromadzi i przyczynia się do encefalopatii wątrobowej. Laktuloza jest powszechnie stosowana, aby zmniejszyć wchłanianie amoniaku z jelita.Sprawdzono w: Ammonia Levels · MedlinePlus (NIH) (2026); Loss of brain function - liver disease · MedlinePlus (NIH) (2025)

Odpowiedź

D · Podwyższone stężenie amoniaku w surowicy
18.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: C · Persistent bacteremia, as in infective endocarditis

Dlaczego to jest odpowiedź

Several positive cultures with the same organism, taken at different times, show continuous bacteremia, typical of infective endocarditis. Echocardiography is done and prolonged IV antibiotics are started. Contamination usually affects only one bottle.Sprawdzono w: Blood culture · MedlinePlus (NIH) (2025)

Odpowiedź

C · Persistent bacteremia, as in infective endocarditis

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals