Zapisz daną wielkość z jednostką i jednostkę, którą chcesz otrzymać.
Wybierz odpowiednik: 1000 między kg, g, mg i mcg lub L i mL; 1 kg = 2,2 lb; 1 łyżeczka = 5 mL, 1 łyżka stołowa = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 szklanka = 240 mL.
Zapisz to jako ułamek tak, aby niechciana jednostka się skróciła; dla szybkości użyj jednego ułamka na każdą zmieniającą się jednostkę.
Sprawdź kierunek: mniejsza jednostka daje większą liczbę.
Zaokrąglaj tylko ostateczną odpowiedź, z dokładnością podaną w pytaniu.
Obliczanie dawek
Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg
Metoda
Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.
Szybkość wlewów dożylnych
Szybkość pompy
mL/h = volume (mL)/time (h)
Szybkość kapania
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
Czas wlewu
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)
Metoda
Prędkość pompy w mL/h: objętość podzielona przez czas w godzinach.
Prędkość kroplówki w kroplach/min: objętość × współczynnik kroplenia podzielone przez czas w minutach.
Pozostały czas: pozostała objętość podzielona przez prędkość.
Zaokrąglaj tak, jak wymaga zadanie lub sprzęt.
Płyny dożylne i bilans płynów
Holliday–Segar na godzinę
4 mL/kg (pierwsze 10 kg) + 2 mL/kg (kolejne 10 kg) + 1 mL/kg (każdy kg powyżej 20)
Holliday–Segar na dobę
100 / 50 / 20 mL/kg dla tych samych przedziałów
Bilans płynów
przyjęte − wydalone
Kostki lodu
liczą się jako połowa swojej objętości
Diureza
mL/kg/h = mL / (kg × h)
Czas wlewu
czas (h) = pozostała objętość (mL) / prędkość (mL/h)
1.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostekŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Temperatura pacjenta wynosi 35,9 °C. Przelicz ją na stopnie Fahrenheita T wzorem °F = °C × 9/5 + 32. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
35,9 °C
T = °F
2.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostekTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew rozpoczyna się o 19:10 i kończy o 08:20 następnego ranka (zegar 24-godzinny). Ile minut t trwał?
19:1008:20
t = min
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 22 kg. Zlecona dawka to 7,5 mg/kg na dobę, podzielona na 4 równe dawki. Ile miligramów D podaje się w jednej dawce?
22 kg7,5 mg/kg/dobę4× na dobę
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Musisz przygotować 1000 mL roztworu 1% (w/v) z roztworu podstawowego 50% (w/v). Jakiej objętości roztworu podstawowego V₁ potrzebujesz?
C₁ = 50%C₂ = 1%V₂ = 1000 mL
V₁ = mL
5.Szybkość wlewów dożylnychŚredni
Podaj 250 mL w ciągu 3 godzin zestawem o współczynniku 20 gtt/mL. Wyznacz szybkość kapania R w kroplach na minutę. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.
250 mL3 h20 gtt/mL
R = gtt/min
6.Szybkość wlewów dożylnychTrudny
Zlecono 1500 mL w ciągu 10 godzin. Po 7 godzinach stwierdzasz, że w worku pozostało jeszcze 560 mL, a wlew nadal musi zakończyć się na czas. O ile procent Δ trzeba zwiększyć pierwotną szybkość pompy?
1500 mL / 10 hpo 7 h: 560 mL
Δ = %
7.Płyny dożylne i bilans płynówŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Karta pokazuje płyny przyjęte i wydalone przez pacjenta podczas jednej 8-godzinnej zmiany. Pacjent waży 88 kg. Wyznacz średnią diurezę U w mL/kg/h. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
88 kg8 hmocz: 250 mLmocz: 325 mLmocz: 250 mL
U = mL/kg/h
8.Płyny dożylne i bilans płynówTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek 500 mL jest podawany przez pompę z prędkością 80 mL/h. O 18:30 przetoczono już 50 mL. Ile godzin t zostało do opróżnienia worka? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
500 mL50 mL przetoczono80 mL/h
t = h
9.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew 100 jednostek insuliny krótkodziałającej w 250 mL płynie z prędkością 15 mL/h. Ile jednostek na godzinę D otrzymuje pacjent?
100 szt./250 mL15 mL/h
D = szt./h
10.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew dobutamine zawierający 250 mg w 250 mL płynie z prędkością 14 mL/h. Pacjent waży 90 kg. Jaką dawkę D w mcg/kg/min otrzymuje pacjent? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
250 mg/250 mL14 mL/h90 kg
D = mcg/kg/min
11.Obliczenia farmaceutyczneŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Fiolka penicyliny G zawiera 5 000 000 jednostek. Jej etykieta ćwiczeniowa podaje trzy moce (patrz tabela). Dodajesz 18,2 mL rozpuszczalnika. Zlecona dawka to 2 400 000 jednostek. Jaką objętość V nabierasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
18,2 mL → 250 000 szt./mL2 400 000 szt.
V = mL
12.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Musisz przygotować 900 mL 45% roztworu ethanol z 90% roztworu podstawowego i wody oczyszczonej. Ile mL V wody potrzebujesz? Zaokrąglij do pełnych mL.
90%0%45%900 mL
V = mL
3Roztwory
1.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Odpowiedź: T = 96,6 °F
Temperatura: °C = (°F − 32) × 5/9 oraz °F = °C × 9/5 + 32. Przy przeliczaniu z °F odejmij 32 przed mnożeniem, a przy przeliczaniu z °C dodaj 32 po pomnożeniu. Szybkie sprawdzenie: 37 °C to 98,6 °F, a każdy 1 °C to 1,8 °F.
Pomnóż przez 9/5
35,9·9/5 = 64,62
Dodaj 32
T = 64,62 + 32 = 96,62 ≈ 96,6 °F
Odpowiedź
T = 96,6 °F
2.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Odpowiedź: t = 790 min
Zegar 24-godzinny: od godziny 13:00 dodaj 12 do godziny (3:45 po południu = 15:45). Od północy do 0:59 to 00:00–00:59, a 12:00–12:59 pozostaje 12:00–12:59. Przy powrocie odejmij 12 od godzin 13–23; godziny 00 stają się 12 (po północy). Czas przechodzący przez północ licz w dwóch częściach: do 24:00 (00:00), a potem od 00:00.
Przed północą
19:10 → 24:00 = 290 min
Po północy
00:00 → 08:20 = 500 min
Suma
t = 290 + 500 = 790 min
Odpowiedź
t = 790 min
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 41,25 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Łącznie na dobę
7,5·22 = 165 mg
Na dawkę
D = 165/4 = 41,25 mg
Odpowiedź
D = 41,25 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V₁ = 20 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Objętość roztworu podstawowego
V₁ = 1·1000/50 = 20 mL
Odpowiedź
V₁ = 20 mL
5.Szybkość wlewów dożylnych
Odpowiedź: R = 28 gtt/min
Szybkość wlewu: pompę ustawia się w mL/h = objętość/czas w godzinach. Wlew grawitacyjny liczy się w kroplach na minutę: gtt/min = objętość (mL) × współczynnik kroplowy (gtt/mL)/czas (min). Współczynnik kroplowy jest podany na opakowaniu zestawu: zestawy makrokroplowe dają 10, 15 lub 20 gtt/mL (zestawy do krwi w USA często 10 gtt/mL, w Wielkiej Brytanii 15), a mikrokroplowe 60 gtt/mL. Zawsze używaj współczynnika kroplowego podanego w zadaniu lub na opakowaniu.
Czas w minutach
3·60 = 180 min
Szybkość kapania
R = 250·20/180 = 27,78 ≈ 28 gtt/min
Odpowiedź
R = 28 gtt/min
Przy łóżku zaokrąglasz do najbliższej pełnej kropli: 28 gtt/min.
6.Szybkość wlewów dożylnych
Odpowiedź: Δ = 24,44 %
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Pierwotna szybkość
1500/10 = 150 mL/h
Nowa szybkość
R = 560/3 = 186,7 mL/h
Zmiana procentowa
Δ = (186,7 − 150)/150·100% = 24,44%
Odpowiedź
Δ = 24,44%
W wielu szpitalach taka korekta do 25 % jest dozwolona bez nowego zlecenia; sprawdź lokalne procedury.
7.Płyny dożylne i bilans płynów
Odpowiedź: U = 1,17 mL/kg/h
Płyny przyjęte i wydalone: do przyjętych wlicza się wszystko, co wchodzi (płyny doustne, wlewy dożylne, leki dożylne i przepłukania, żywienie przez zgłębnik); kostki lodu liczą się jako połowa swojej objętości. Do wydalonych wlicza się mocz, drenaże, wymiociny i inne straty. Bilans = suma przyjętych − suma wydalonych; bilans ujemny oznacza stratę netto. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Suma moczu
250 + 325 + 250 = 825 mL
Na kilogram na godzinę
U = 825/(88·8) = 1,172 ≈ 1,17 mL/kg/h
Odpowiedź
U = 1,17 mL/kg/h
8.Płyny dożylne i bilans płynów
Odpowiedź: t = 5,6 h
Czas wlewu: czas (h) = objętość do przetoczenia (mL)/prędkość (mL/h); użyj objętości pozostałej w worku, a nie pojemności worka. Przetoczona objętość = prędkość × czas. Godziny dziesiętne zamieniaj na godziny i minuty, mnożąc część ułamkową × 60 (0,5 h = 30 min, a nie 50 min). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Pozostała objętość
500 − 50 = 450 mL
Czas
t = 450/80 = 5,625 ≈ 5,6 h
Odpowiedź
t = 5,6 h
To około 5 h 38 min, więc worek skończy się około 00:08.
9.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: D = 6 szt./h
Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie
100/250 = 0,4 szt./mL
Jednostki na godzinę
D = 15·0,4 = 6 szt./h
Odpowiedź
D = 6 szt./h
10.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: D = 2,6 mcg/kg/min
Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Mikrogramy na minutę
14·1000 = 14000 mcg/h
14000/60 = 233,3 mcg/min
Na kilogram
D = 233,3/90 = 2,593 ≈ 2,6 mcg/kg/min
Odpowiedź
D = 2,6 mcg/kg/min
11.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 9,6 mL
Rekonstytucja: proszek zajmuje miejsce, więc objętość końcowa to rozpuszczalnik plus objętość proszku. Stężenie = lek w fiolce/objętość końcowa, a objętość do podania = dawka/stężenie. Na etykiecie z kilkoma mocami użyj stężenia odpowiadającego ilości rozpuszczalnika, którą rzeczywiście dodano. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie z etykiety
18,2 mL → 250 000 szt./mL
Objętość do podania
V = 2 400 000/250 000 = 9,6 mL
Odpowiedź
V = 9,6 mL
12.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 450 mL
Metoda krzyżowa (aligacja): aby zmieszać wyższe stężenie H i niższe stężenie L do stężenia docelowego T, weź (T − L) części H i (H − T) części L. Części się krzyżują: każdy składnik dostaje odległość stężenia docelowego od drugiego składnika. Woda lub czysta baza liczy się jako 0%. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Części w metodzie krzyżowej
90%: 45 − 0 = 45 części
0%: 90 − 45 = 45 części
razem: 90 części
Woda
V = 900·45/90 = 450 mL
Odpowiedź
V = 450 mL
Sprawdzenie: 450 mL roztworu 90% zawiera 405 mL leku, co stanowi 45% z 900 mL. Zakłada się tu, że objętości po prostu się sumują; w praktyce etanol uzupełnia się do objętości.