Zapisz daną wielkość z jednostką i jednostkę, którą chcesz otrzymać.
Wybierz odpowiednik: 1000 między kg, g, mg i mcg lub L i mL; 1 kg = 2,2 lb; 1 łyżeczka = 5 mL, 1 łyżka stołowa = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 szklanka = 240 mL.
Zapisz to jako ułamek tak, aby niechciana jednostka się skróciła; dla szybkości użyj jednego ułamka na każdą zmieniającą się jednostkę.
Sprawdź kierunek: mniejsza jednostka daje większą liczbę.
Zaokrąglaj tylko ostateczną odpowiedź, z dokładnością podaną w pytaniu.
Obliczanie dawek
Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg
Metoda
Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.
Szybkość wlewów dożylnych
Szybkość pompy
mL/h = volume (mL)/time (h)
Szybkość kapania
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
Czas wlewu
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)
Metoda
Prędkość pompy w mL/h: objętość podzielona przez czas w godzinach.
Prędkość kroplówki w kroplach/min: objętość × współczynnik kroplenia podzielone przez czas w minutach.
Pozostały czas: pozostała objętość podzielona przez prędkość.
Zaokrąglaj tak, jak wymaga zadanie lub sprzęt.
Płyny dożylne i bilans płynów
Holliday–Segar na godzinę
4 mL/kg (pierwsze 10 kg) + 2 mL/kg (kolejne 10 kg) + 1 mL/kg (każdy kg powyżej 20)
Holliday–Segar na dobę
100 / 50 / 20 mL/kg dla tych samych przedziałów
Bilans płynów
przyjęte − wydalone
Kostki lodu
liczą się jako połowa swojej objętości
Diureza
mL/kg/h = mL / (kg × h)
Czas wlewu
czas (h) = pozostała objętość (mL) / prędkość (mL/h)
1.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostekŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Obliczenie szybkości kapania daje 218,964 kropli/min. Zasada w tym ćwiczeniu mówi, że szybkość kapania zaokrągla się do pełnej kropli. Jaką wartość x zapisujesz?
218,964 gtt/min
x = gtt/min
2.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostekTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Recepta brzmi: 1 tsp zawiesiny doustnej cztery razy na dobę przez 5 dni. Używając 1 tsp = 5 mL, ile mL V potrzeba na cały cykl leczenia?
1 tspcztery razy na dobę5 dni1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Obliczanie dawekŚredni
Dziecko o masie 27 kg ma zlecone 10 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 50 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
27 kg10 mg/kg50 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Dziecku o masie ciała 18 kg zlecono 5 mg/kg na dawkę zawiesiny doustnej, która zawiera 200 mg w 5 mL. Jaką objętość V podasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
18 kg5 mg/kg200 mg/5 mL
V = mL
5.Szybkość wlewów dożylnychŚredni
Wlew kapie z szybkością 50 gtt/min przez zestaw o 15 gtt/mL. Ile mililitrów V otrzyma pacjent w ciągu 6 godzin?
50 gtt/min15 gtt/mL6 h
V = mL
6.Szybkość wlewów dożylnychTrudny
Wlew 50 mg w 250 mL płynie z szybkością 20 mL/h. Ile mikrogramów na minutę D otrzymuje pacjent?
50 mg/250 mL20 mL/h
D = mcg/min
7.Płyny dożylne i bilans płynówŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Karta pokazuje płyny przyjęte i wydalone przez pacjenta podczas jednej 8-godzinnej zmiany. Wlew dożylny płynął z podaną prędkością przez całą zmianę. Wyznacz bilans płynów B = przyjęte − wydalone w mL (wynik ujemny oznacza stratę netto). Licz kostki lodu jako połowę ich objętości.
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew 1000 mL rozpoczyna się o 16:00 z prędkością 100 mL/h. Po 4 godzinach prędkość zmienia się na 200 mL/h i nie jest już zmieniana. Po ilu godzinach t od rozpoczęcia worek będzie pusty? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
1000 mL100 mL/h · 4 h200 mL/h
t = h
9.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera 25 000 jednostek heparyny w 250 mL. Zlecenie to 20 jednostek/kg/h dla pacjenta o masie ciała 91 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
25 000 szt./250 mL20 szt./kg/h91 kg
R = mL/h
10.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew dopamine zawierający 800 mg w 500 mL płynie z prędkością 6 mL/h. Pacjent waży 62 kg. Jaką dawkę D w mcg/kg/min otrzymuje pacjent? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
800 mg/500 mL6 mL/h62 kg
D = mcg/kg/min
11.Obliczenia farmaceutyczneŚredni
Roztwór ma stężenie stosunkowe 1:10 000. Potrzebujesz 0,74 mg. Pobierz objętość do strzykawki 10 mL: jaka to objętość V?
1:10 0000,74 mg
V = mL
12.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
Fiolka zawiera 500 mg proszku. Dodajesz 9,8 mL rozcieńczalnika, a proszek dodaje 0,2 mL objętości. Zlecona dawka to 180 mg. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
500 mg9,8 mL + 0,2 mL180 mg
V = mL
3Roztwory
1.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Odpowiedź: x = 219 gtt/min
Zaokrąglanie: spójrz na cyfrę tuż za miejscem, do którego zaokrąglasz: 5 lub więcej zaokrągla w górę, 4 lub mniej zostawia cyfrę bez zmian. Zaokrąglaj tylko ostateczną odpowiedź, nigdy kroków pośrednich. Typowe zasady egzaminacyjne: objętości 1 mL lub większe do części dziesiątych, objętości poniżej 1 mL do części setnych, szybkość kapania do pełnych kropli, a masy do jednego miejsca po przecinku; zawsze stosuj zasadę podaną w pytaniu.
Cyfra na miejscu: jedynki
218.964 → 8
Decyduje tylko następna cyfra
218.964 → 9
9 to 5 lub więcej, więc zaokrąglij 8 w górę.
Dalsze cyfry (64) się nie liczą: zaokrąglaj raz, nigdy krok po kroku.
Zaokrąglij
x = 219 gtt/min
Odpowiedź
x = 219 gtt/min
2.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Odpowiedź: V = 100 mL
Analiza wymiarowa: zapisz daną wielkość, a następnie mnóż przez czynniki przeliczeniowe zapisane jako ułamki (np. 60 min/1 h lub 1 mg/1000 mcg), tak aby każda niechciana jednostka pojawiła się raz w liczniku i raz w mianowniku i się skróciła. Gdy zostanie tylko szukana jednostka, oblicz wynik. Używaj odpowiedników podanych w pytaniu i zaokrąglaj tylko ostateczną odpowiedź.
Objętość na dawkę
1 tsp = 1·5 = 5 mL
Cała kuracja
V = 5 mL × 4/dobę × 5 = 100 mL
Odpowiedź
V = 100 mL
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 5,4 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Dawka z masy ciała
D = 10·27 = 270 mg
Objętość
V = 270/50 = 5,4 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.
Odpowiedź
V = 5,4 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 2,3 mL
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka z masy ciała
5·18 = 90 mg
Objętość
V = (90/200)·5 = 2,25 ≈ 2,3 mL
Odpowiedź
V = 2,3 mL
5.Szybkość wlewów dożylnych
Odpowiedź: V = 1200 mL
Szybkość wlewu: pompę ustawia się w mL/h = objętość/czas w godzinach. Wlew grawitacyjny liczy się w kroplach na minutę: gtt/min = objętość (mL) × współczynnik kroplowy (gtt/mL)/czas (min). Współczynnik kroplowy jest podany na opakowaniu zestawu: zestawy makrokroplowe dają 10, 15 lub 20 gtt/mL (zestawy do krwi w USA często 10 gtt/mL, w Wielkiej Brytanii 15), a mikrokroplowe 60 gtt/mL. Zawsze używaj współczynnika kroplowego podanego w zadaniu lub na opakowaniu.
Szybkość w mL/h
50·60/15 = 200 mL/h
Objętość
V = 200·6 = 1200 mL
Odpowiedź
V = 1200 mL
6.Szybkość wlewów dożylnych
Odpowiedź: D = 66,67 mcg/min
Wlewy dawkowane: stężenie = ilość leku w worku/objętość worka. Szybkość pompy (mL/h) = dawka na godzinę/stężenie, a dawka na godzinę = mL/h × stężenie. Dawki na minutę przelicz na godzinę (× 60) i używaj tych samych jednostek masy (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).
Stężenie
50000 mcg/250 mL = 200 mcg/mL
Dawka na godzinę
20·200 = 4000 mcg/h
Dawka na minutę
D = 4000/60 = 66,67 mcg/min
Odpowiedź
D = 66,67 mcg/min
7.Płyny dożylne i bilans płynów
Odpowiedź: B = 590 mL
Płyny przyjęte i wydalone: do przyjętych wlicza się wszystko, co wchodzi (płyny doustne, wlewy dożylne, leki dożylne i przepłukania, żywienie przez zgłębnik); kostki lodu liczą się jako połowa swojej objętości. Do wydalonych wlicza się mocz, drenaże, wymiociny i inne straty. Bilans = suma przyjętych − suma wydalonych; bilans ujemny oznacza stratę netto. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Suma przyjętych
doustnie: 250 + 150 = 400 mL
kostki lodu: 200/2 = 100 mL
Wlew dożylny: 75·8 = 600 mL
antybiotyk dożylnie: 2·50 = 100 mL
suma przyjętych = 1200 mL
Suma wydalonych
150 + 200 + 200 + 60 = 610 mL
Bilans
B = 1200 − 610 = 590 mL
Odpowiedź
B = 590 mL
Dodatni: przyjęto więcej płynów, niż zostało wydalone.
8.Płyny dożylne i bilans płynów
Odpowiedź: t = 7 h
Czas wlewu: czas (h) = objętość do przetoczenia (mL)/prędkość (mL/h); użyj objętości pozostałej w worku, a nie pojemności worka. Przetoczona objętość = prędkość × czas. Godziny dziesiętne zamieniaj na godziny i minuty, mnożąc część ułamkową × 60 (0,5 h = 30 min, a nie 50 min). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Pierwsza część
100·4 = 400 mL
1000 − 400 = 600 mL pozostało
Druga część
600/200 = 3 h
Czas całkowity
t = 4 + 3 = 7 h
Odpowiedź
t = 7 h
To około 7 h 00 min, więc worek skończy się około 23:00.
9.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: R = 18,2 mL/h
Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Jednostki na godzinę
20·91 = 1 820 szt./h
Stężenie
25 000/250 = 100 szt./mL
Szybkość pompy
R = 1820/100 = 18,2 mL/h
Odpowiedź
R = 18,2 mL/h
10.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: D = 2,6 mcg/kg/min
Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie
800 000/500 = 1600 mcg/mL
Mikrogramy na minutę
6·1600 = 9600 mcg/h
9600/60 = 160 mcg/min
Na kilogram
D = 160/62 = 2,581 ≈ 2,6 mcg/kg/min
Odpowiedź
D = 2,6 mcg/kg/min
11.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 7,4 mL
Od stężenia do objętości: najpierw zamień stężenie na mg na mL. Procent m/v to gramy na 100 mL, więc x% = 10x mg/mL. Stężenie stosunkowe 1:n to 1 g w n mL. Po rekonstytucji stężenie to dawka proszku podzielona przez objętość końcową (rozcieńczalnik + objętość proszku). Wtedy objętość = dawka/stężenie.
Stężenie w mg/mL
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Objętość
V = 0,74/0,1 = 7,4 mL
Odpowiedź
V = 7,4 mL
12.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 3,6 mL
Od stężenia do objętości: najpierw zamień stężenie na mg na mL. Procent m/v to gramy na 100 mL, więc x% = 10x mg/mL. Stężenie stosunkowe 1:n to 1 g w n mL. Po rekonstytucji stężenie to dawka proszku podzielona przez objętość końcową (rozcieńczalnik + objętość proszku). Wtedy objętość = dawka/stężenie.