Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Lek hamuje enzym wątrobowy CYP3A4. Co może się stać z drugim lekiem metabolizowanym głównie przez CYP3A4?
ANic, bo enzymy nie wpływają na inne leki
BJego stężenie w osoczu spada i przy zwykłej dawce może przestać działać
CJego stężenie w osoczu rośnie, zwiększając ryzyko działań niepożądanych
DJest szybciej wydalany przez nerki
2.FarmakologiaTrudny
A patient on adalimumab for rheumatoid arthritis has a fever and cough on the day of her next injection. What should the nurse advise?
AWithhold the injection and get the infection assessed first
BDouble the next dose to make up for the infection
CStop the drug permanently without telling the prescriber
DGive the injection, as it will help the fever
3.Obliczanie dawekŚredni
Dziecko o masie 18 kg ma zlecone 10 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 20 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
18 kg10 mg/kg20 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Pacjent ma 167 cm wzrostu i waży 84 kg. Zlecono 175 mg/m². Korzystając ze wzoru Mostellera BSA = √(wzrost (cm) × masa ciała (kg)/3600), wyznacz dawkę D w mg.
167 cm84 kg175 mg/m²
D = mg
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 240 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 12 mg/L, a okres półtrwania 3 h. Oblicz objętość dystrybucji Vd.
D = 240 mgC₀ = 12 mg/Lt½ = 3 h
Vd = L
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Okres półtrwania leku (gentamicin) u pacjenta wynosi 4 h. Cel to szczyt 7 mg/L i wartość dolna 1 mg/L. Zakładając szybkie dawki dożylne i eliminację pierwszego rzędu, jaki odstęp między dawkami τ pozwala, aby stężenie spadło od szczytu do wartości dolnej? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
t½ = 4 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: C · Jego stężenie w osoczu rośnie, zwiększając ryzyko działań niepożądanych
Dlaczego to jest odpowiedź
Inhibitory enzymów (np. klarytromycyna lub sok grejpfrutowy dla CYP3A4) spowalniają metabolizm, więc drugi lek się kumuluje. Induktory enzymów działają odwrotnie.
Odpowiedź
C · Jego stężenie w osoczu rośnie, zwiększając ryzyko działań niepożądanych
2.Farmakologia
Odpowiedź: A · Withhold the injection and get the infection assessed first
Dlaczego to jest odpowiedź
TNF inhibitors increase the risk of serious infections and can mask their signs. Doses are usually withheld during an active infection until it has been assessed and treated.
Odpowiedź
A · Withhold the injection and get the infection assessed first
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 9 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Dawka z masy ciała
D = 10·18 = 180 mg
Objętość
V = 180/20 = 9 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.
Odpowiedź
V = 9 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 345,4 mg
Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).
Powierzchnia ciała
BSA = √(167·84/3600) = √3,897 = 1,974 m²
Dawka
D = 175·1,974 = 345,4 mg
Odpowiedź
D = 345,4 mg
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: Vd = 20 L
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 240/12 = 20 L
Odpowiedź
Vd = 20 L
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 11,2 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości
k = 0,693/4 = 0,1733 h⁻¹
Odstęp między dawkami
τ = ln(7/1)/0,1733 = 1,946/0,1733 = 11,23 ≈ 11,2 h
Odpowiedź
τ = 11,2 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 8, 12, 24 lub 36 h, i ponownie sprawdza stężenia.