Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Why is a spacer recommended with a metered-dose inhaler?
AIt doubles the dose of drug released by each puff of the inhaler
BIt removes the need to shake the inhaler
CMore drug reaches the lungs and less stays in the mouth
DIt turns the inhaler into a nebuliser
2.FarmakologiaTrudny
A patient is switched from oral to intravenous morphine. Why is the IV dose lower than the oral dose?
AThe oral route causes tolerance faster than the IV route
BIV morphine is a stronger chemical form of the drug
CIV morphine is excreted much more slowly by the kidney than oral morphine
DOral morphine has a large first-pass effect, so less reaches the blood
3.Obliczanie dawekŚredni
Dziecko o masie 25 kg ma zlecone 5 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
25 kg5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Wlew zawiera 25000 jednostek leku w 500 mL. Zlecono 1500 jednostek na godzinę. Na jaką szybkość R ustawisz pompę, w mL/h?
25000 szt./500 mL1500 szt./h
R = mL/h
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 190 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 9 mg/L, a okres półtrwania 2 h. Oblicz klirens CL w L/h.
D = 190 mgC₀ = 9 mg/Lt½ = 2 h
CL = L/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 62 kg ma stężenie (phenytoin) równe 12 mg/L; docelowe wynosi 20 mg/L. Lek jest podawany dożylnie jako phenytoin sodium (S = 0,92), a objętość dystrybucji wynosi 0,7 L/kg. Jaka dodatkowa dawka nasycająca LD podnosi stężenie do wartości docelowej?
62 kgVd = 0,7 L/kgC = 12 → 20 mg/LS = 0,92
LD = mg
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: C · More drug reaches the lungs and less stays in the mouth
Dlaczego to jest odpowiedź
A spacer holds the aerosol so it can be inhaled slowly, without precise coordination. This improves lung delivery and reduces mouth side effects such as thrush from inhaled steroids.
Odpowiedź
C · More drug reaches the lungs and less stays in the mouth
2.Farmakologia
Odpowiedź: D · Oral morphine has a large first-pass effect, so less reaches the blood
Dlaczego to jest odpowiedź
Much of an oral morphine dose is metabolised by the liver before reaching the systemic circulation. Equianalgesic tables are used, so the IV dose is a fraction of the oral dose.
Odpowiedź
D · Oral morphine has a large first-pass effect, so less reaches the blood
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 5 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Dawka z masy ciała
D = 5·25 = 125 mg
Objętość
V = 125/25 = 5 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.
Odpowiedź
V = 5 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: R = 30 mL/h
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Stężenie
25000/500 = 50 szt./mL
Szybkość pompy
R = 1500/50 = 30 mL/h
Odpowiedź
R = 30 mL/h
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: CL = 7,317 L/h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 190/9 = 21,11 L
Stała szybkości
k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹
Klirens
CL = 0,3466·21,11 = 7,317 L/h
Odpowiedź
CL = 7,317 L/h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 377,4 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,7·62 = 43,4 L
Potrzebny wzrost
20 − 12 = 8 mg/L
Dawka nasycająca
LD = 43,4·8/(0,92·1) = 377,4 mg
Odpowiedź
LD = 377,4 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.