Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Typowe (klasyczne) leki przeciwpsychotyczne, takie jak haloperydol, działają głównie przez blokowanie:
AReceptorów dopaminowych D2
BReceptorów GABA-A
CWychwytu zwrotnego serotoniny
DAcetylocholinesterazy
2.FarmakologiaTrudny
An older patient with coronary artery disease is starting levothyroxine for hypothyroidism. Why is a low starting dose used?
AOlder patients absorb levothyroxine much better, so small doses are all they need
BLevothyroxine causes severe hypoglycaemia in older patients
CHigh starting doses cause permanent hypothyroidism
DFast replacement raises cardiac oxygen demand and can cause angina
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 22 kg i ma zleconą jednorazową dawkę 15 mg/kg. Wyznacz dawkę D w mg.
22 kg15 mg/kg
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Zlecona dawka to 1400 jednostek leku dostępnego jako 10000 jednostek/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?
1400 units10000 units/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 73 kg ma otrzymać dożylną dawkę nasycającą leku (phenytoin sodium), aby osiągnąć stężenie substancji czynnej (phenytoin) 15 mg/L. Objętość dystrybucji wynosi 0,7 L/kg, a współczynnik soli S = 0,92. Oblicz dawkę nasycającą LD leku (phenytoin sodium) w mg.
73 kgVd = 0,7 L/kgC = 15 mg/LS = 0,92
LD = mg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 77 lat (płeć: mężczyzna) waży 72 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 1,6 mg/dL (141 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykła dawka leku (digoxin) wynosi 250 mcg przy klirensie kreatyniny 100 mL/min, a ułamek fe = 0,7 leku jest wydalany w postaci niezmienionej przez nerki. Używając współczynnika dawki Dettliego Q = 1 − fe·(1 − CrCl/prawidłowy CrCl), oblicz skorygowaną dawkę D. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.
Haloperydol blokuje receptory D2 w szlaku mezolimbicznym, zmniejszając objawy wytwórcze. Blokowanie D2 w innych szlakach powoduje objawy pozapiramidowe i wzrost prolaktyny.
Odpowiedź
A · Receptorów dopaminowych D2
2.Farmakologia
Odpowiedź: D · Fast replacement raises cardiac oxygen demand and can cause angina
Dlaczego to jest odpowiedź
Thyroid hormone increases metabolic rate, heart rate and contractility. In older people and those with heart disease, the dose is started low and increased slowly to avoid ischaemia and arrhythmias.
Odpowiedź
D · Fast replacement raises cardiac oxygen demand and can cause angina
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 330 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka
15·22 = 330 mg
Odpowiedź
D = 330 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 0,14 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Objętość
V = 1400/10000 = 0,14 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 1 mL każda mała kreska to 0,01 mL.
Odpowiedź
V = 0,14 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 833,2 mg
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,7·73 = 51,1 L
Potrzebna ilość substancji czynnej
Vd·C = 51,1·15 = 766,5 mg
Dawka nasycająca
LD = 766,5/(0,92·1) = 833,2 mg
Odpowiedź
LD = 833,2 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 144 mcg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 77)·72/(72·1,6) = 39,38 mL/min
Współczynnik dawki (Dettli)
Q = 1 − 0,7·(1 − 39,38/100) = 0,5756
Skorygowana dawka
D = 0,5756·250 = 143,9 ≈ 144 mcg
Odpowiedź
D = 144 mcg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości i porównuje z charakterystyką produktu.