Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

W jaki sposób metformina głównie obniża glikemię?

  1. AZmniejsza wytwarzanie glukozy przez wątrobę
  2. BBlokuje wchłanianie glukozy w nerce
  3. CPobudza wydzielanie insuliny z trzustki
  4. DZastępuje brakującą insulinę
2.FarmakologiaTrudny

U pacjenta po pierwszej dawce amoksycyliny wystąpiła reakcja anafilaktyczna. Jak klasyfikuje się to działanie niepożądane w powszechnym systemie A/B?

  1. ATyp A, bo zależy od dawki i jest przewidywalne na podstawie farmakologii leku
  2. BTyp B, bo jest nieprzewidywalne i niezwiązane z normalnym działaniem leku
  3. CTyp B, bo występuje tylko po długotrwałym stosowaniu
  4. DTyp A, bo dawka była za duża
3.Obliczanie dawekŚredni
024681010 mL

Dziecko o masie 32 kg ma zlecone 7,5 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

32 kg7,5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
25%roztwór podstawowyV₁ = ? mL

Musisz przygotować 1000 mL roztworu 1% (w/v) z roztworu podstawowego 25% (w/v). Jakiej objętości roztworu podstawowego V₁ potrzebujesz?

C₁ = 25%C₂ = 1%V₂ = 1000 mL
V₁ = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
VCss​ = 10 mg/LR = ? mg/hCL = 0,05 L/kg/h94 kg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 94 kg otrzymuje wlew teofiliny. Klirens wynosi 0,05 L/kg/h. Jaka szybkość wlewu R w mg/h daje stężenie w stanie stacjonarnym 10 mg/L?

94 kgCL = 0,05 L/kg/hCss = 10 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​11 hC = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 42 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 3,5 L/h, a okres półtrwania 8 h. Jakie jest stężenie C po 11 h?

R = 42 mg/hCL = 3,5 L/ht½ = 8 ht = 11 h
C = mg/L

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: A · Zmniejsza wytwarzanie glukozy przez wątrobę

Dlaczego to jest odpowiedź

Metformina głównie zmniejsza glukoneogenezę wątrobową i poprawia wrażliwość na insulinę. Ponieważ nie pobudza wydzielania insuliny, stosowana w monoterapii rzadko powoduje hipoglikemię.

Odpowiedź

A · Zmniejsza wytwarzanie glukozy przez wątrobę
2.Farmakologia

Odpowiedź: B · Typ B, bo jest nieprzewidywalne i niezwiązane z normalnym działaniem leku

Dlaczego to jest odpowiedź

Reakcje typu A (augmented) są przewidywalne na podstawie farmakologii leku i zależą od dawki. Reakcje typu B (bizarre), takie jak alergia o podłożu immunologicznym, nie zależą od dawki i trudno je przewidzieć.

Odpowiedź

B · Typ B, bo jest nieprzewidywalne i niezwiązane z normalnym działaniem leku
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 9,6 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Dawka z masy ciała

D = 7,5·32 = 240 mg

Objętość

V = 240/25 = 9,6 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.

Odpowiedź

V = 9,6 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V₁ = 40 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Objętość roztworu podstawowego

V₁ = 1·1000/25 = 40 mL

Odpowiedź

V₁ = 40 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: R = 47 mg/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,05·94 = 4,7 L/h

Szybkość wlewu

R = 4,7·10 = 47 mg/h

Odpowiedź

R = 47 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 7,373 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

Css = 42/3,5 = 12 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 12·(1 − e−0,08664·11) = 7,373 mg/L

Odpowiedź

C = 7,373 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology