Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
W jaki sposób heparyna wywołuje działanie przeciwkrzepliwe?
ANasila działanie antytrombiny, która inaktywuje trombinę i czynnik Xa
BBlokuje zależną od witaminy K syntezę czynników krzepnięcia w wątrobie
CRozkłada fibrynę w istniejących skrzeplinach
DNieodwracalnie hamuje płytkową COX-1
2.FarmakologiaTrudny
Before starting rituximab, patients are tested for hepatitis B. Why?
ARituximab can reactivate hepatitis B and cause liver failure
BRituximab is a vaccine against hepatitis B
CRituximab is made from the hepatitis B virus
DHepatitis B infection makes rituximab completely ineffective
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 80 kg i ma zleconą jednorazową dawkę 7,5 mg/kg. Wyznacz dawkę D w mg.
80 kg7,5 mg/kg
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Zlecona dawka to 435 mikrogramów. Ampułka zawiera 0,5 mg/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?
435 mcg0,5 mg/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (vancomycin) stężenie wynosi 35 mg/L po 1 h i 7,2 mg/L po 17 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.
C1 = 35 mg/L (1 h)C2 = 7,2 mg/L (17 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 68 kg ma stężenie (theophylline) równe 4 mg/L; docelowe wynosi 10 mg/L. Lek jest podawany dożylnie jako aminophylline (S = 0,8), a objętość dystrybucji wynosi 0,5 L/kg. Jaka dodatkowa dawka nasycająca LD podnosi stężenie do wartości docelowej?
68 kgVd = 0,5 L/kgC = 4 → 10 mg/LS = 0,8
LD = mg
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: A · Nasila działanie antytrombiny, która inaktywuje trombinę i czynnik Xa
Dlaczego to jest odpowiedź
Heparyna wiąże antytrombinę i znacznie przyspiesza inaktywację przez nią trombiny i czynnika Xa. Heparyny drobnocząsteczkowe działają głównie na czynnik Xa.
Odpowiedź
A · Nasila działanie antytrombiny, która inaktywuje trombinę i czynnik Xa
2.Farmakologia
Odpowiedź: A · Rituximab can reactivate hepatitis B and cause liver failure
Dlaczego to jest odpowiedź
Rituximab destroys CD20-positive B cells, weakening control of latent hepatitis B. Reactivation can cause fulminant hepatitis, so carriers receive monitoring or antiviral prophylaxis.
Odpowiedź
A · Rituximab can reactivate hepatitis B and cause liver failure
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 600 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka
7,5·80 = 600 mg
Odpowiedź
D = 600 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 0,87 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Te same jednostki
0,5 mg/mL = 500 mcg/mL
Objętość
V = 435/500 = 0,87 mL
Odpowiedź
V = 0,87 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: t½ = 7,014 h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości eliminacji
k = ln(35/7,2)/16 = 1,581/16 = 0,09883 h⁻¹
Okres połowicznego rozpadu
t½ = 0,693/0,09883 = 7,014 h
Odpowiedź
t½ = 7,014 h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 255 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,5·68 = 34 L
Potrzebny wzrost
10 − 4 = 6 mg/L
Dawka nasycająca
LD = 34·6/(0,8·1) = 255 mg
Odpowiedź
LD = 255 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.