Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Which blood test is commonly used to monitor a continuous infusion of unfractionated heparin?

  1. AHaemoglobin A1c
  2. BActivated partial thromboplastin time (aPTT)
  3. CINR (international normalised ratio, prothrombin time)
  4. DSerum potassium
2.FarmakologiaTrudny

A patient on heparin for 7 days has a platelet count that has fallen by more than half, and a new leg vein thrombosis. What is the most likely cause and the key action?

  1. AVitamin K deficiency; give vitamin K and continue heparin
  2. BHeparin-induced thrombocytopenia; stop all heparin
  3. CNormal dilution of platelets; continue and recheck in a week
  4. DWarfarin skin necrosis; switch from heparin to warfarin at once
3.Obliczanie dawekŚredni
024681010 mL

Dziecko o masie 17 kg ma zlecone 5 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

17 kg5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Zlecona dawka to 1400 mikrogramów. Ampułka zawiera 2 mg/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?

1400 mcg2 mg/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110100t (h)C (mg/L)1 h25 mg/L13 h9,9 mg/L

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (vancomycin) stężenie wynosi 25 mg/L po 1 h i 9,9 mg/L po 13 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz stałą szybkości eliminacji k.

C1 = 25 mg/L (1 h)C2 = 9,9 mg/L (13 h)
k = h⁻¹
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Vd = 0,25 L/kg0,5 → 7 mg/LD = ? mg51 kg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 51 kg przyjmujący regularne dawki leku (tobramycin) jest w stanie stacjonarnym. Cel to szczyt 7 mg/L i wartość dolna 0,5 mg/L, a objętość dystrybucji wynosi 0,25 L/kg. Zakładając szybkie dawki dożylne, jaka dawka D podnosi stężenie od wartości dolnej do szczytu?

51 kgVd = 0,25 L/kgCpeak = 7 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
D = mg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: B · Activated partial thromboplastin time (aPTT)

Dlaczego to jest odpowiedź

Unfractionated heparin is often monitored with the aPTT, and the infusion rate is adjusted according to a protocol. Low-molecular-weight heparins usually do not need routine aPTT checks.

Odpowiedź

B · Activated partial thromboplastin time (aPTT)
2.Farmakologia

Odpowiedź: B · Heparin-induced thrombocytopenia; stop all heparin

Dlaczego to jest odpowiedź

Heparin-induced thrombocytopenia (HIT) is caused by antibodies against heparin–platelet factor 4 complexes. It usually starts 5–10 days after heparin begins and causes thrombosis, so all heparin is stopped and a non-heparin anticoagulant is used.

Odpowiedź

B · Heparin-induced thrombocytopenia; stop all heparin
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 3,4 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Dawka z masy ciała

D = 5·17 = 85 mg

Objętość

V = 85/25 = 3,4 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.

Odpowiedź

V = 3,4 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 0,7 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Te same jednostki

2 mg/mL = 2000 mcg/mL

Objętość

V = 1400/2000 = 0,7 mL

Odpowiedź

V = 0,7 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: k = 0,0772 h⁻¹

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(25/9,9)/12 = 0,9263/12 = 0,0772 h⁻¹

Odpowiedź

k = 0,0772 h⁻¹
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 82,88 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 0,25·51 = 12,75 L

Dawka

D = 12,75·(7 − 0,5) = 82,88 mg

Odpowiedź

D = 82,88 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology