Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Pacjentom przyjmującym metronidazol zwykle zaleca się unikanie:

  1. AŚwiatła słonecznego
  2. BAlkoholu
  3. CProduktów mlecznych
  4. DSoku grejpfrutowego
2.FarmakologiaTrudny

Why is gentamicin often given once daily instead of in several small doses?

  1. AIt is absorbed slowly from the muscle over 24 hours
  2. BIt has a very long half-life of several days
  3. CIts killing depends on high peak levels, with a post-antibiotic effect
  4. DIts killing depends only on the time the level stays above the MIC
3.Obliczanie dawekŚredni
80 kg2 mg/kgD = ? mg

Pacjent waży 80 kg i ma zleconą jednorazową dawkę 2 mg/kg. Wyznacz dawkę D w mg.

80 kg2 mg/kg
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
25k szt.500 mL? mL/h1500 szt./h

Wlew zawiera 25000 jednostek leku w 500 mL. Zlecono 1500 jednostek na godzinę. Na jaką szybkość R ustawisz pompę, w mL/h?

25000 szt./500 mL1500 szt./h
R = mL/h
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Vd = 0,7 L/kgC = 20 mg/LLD = ? mg99 kg · S = 0,92 · F = 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 99 kg ma otrzymać dożylną dawkę nasycającą leku (phenytoin sodium), aby osiągnąć stężenie substancji czynnej (phenytoin) 20 mg/L. Objętość dystrybucji wynosi 0,7 L/kg, a współczynnik soli S = 0,92. Oblicz dawkę nasycającą LD leku (phenytoin sodium) w mg.

99 kgVd = 0,7 L/kgC = 20 mg/LS = 0,92
LD = mg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​18 hC = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (vancomycin) biegnie z prędkością 60 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 3 L/h, a okres półtrwania 8 h. Jakie jest stężenie C po 18 h?

R = 60 mg/hCL = 3 L/ht½ = 8 ht = 18 h
C = mg/L

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: B · Alkoholu

Dlaczego to jest odpowiedź

Metronidazol z alkoholem może wywołać reakcję disulfiramopodobną z zaczerwienieniem, nudnościami i kołataniem serca. Alkoholu unika się w czasie leczenia i przez krótki czas po nim.

Odpowiedź

B · Alkoholu
2.Farmakologia

Odpowiedź: C · Its killing depends on high peak levels, with a post-antibiotic effect

Dlaczego to jest odpowiedź

Aminoglycosides show concentration-dependent killing and a post-antibiotic effect. Once-daily dosing gives high peaks and a low trough, which may also reduce kidney and ear toxicity.

Odpowiedź

C · Its killing depends on high peak levels, with a post-antibiotic effect
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 160 mg

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Dawka

2·80 = 160 mg

Odpowiedź

D = 160 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: R = 30 mL/h

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Stężenie

25000/500 = 50 szt./mL

Szybkość pompy

R = 1500/50 = 30 mL/h

Odpowiedź

R = 30 mL/h
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: LD = 1507 mg

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 0,7·99 = 69,3 L

Potrzebna ilość substancji czynnej

Vd·C = 69,3·20 = 1386 mg

Dawka nasycająca

LD = 1386/(0,92·1) = 1507 mg

Odpowiedź

LD = 1507 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 15,8 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

Css = 60/3 = 20 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 20·(1 − e−0,08664·18) = 15,8 mg/L

Odpowiedź

C = 15,8 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology