Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
A woman taking tamoxifen should report which symptom promptly?
AMild hot flushes, especially at night, in the first months
BUnusual vaginal bleeding or a painful swollen leg
CMild tiredness in the afternoon
DSlightly dry skin
2.FarmakologiaTrudny
Przy przedawkowaniu kwasu acetylosalicylowego można alkalizować mocz wodorowęglanem sodu. Dlaczego zwiększa to wydalanie salicylanów?
AWodorowęglan wiąże salicylan i go inaktywuje
BWodorowęglan przyspiesza metabolizm salicylanu w wątrobie do form nieczynnych
CWięcej salicylanu ulega jonizacji w kanaliku, więc mniej jest wchłaniane zwrotnie
DZasadowy mocz zwiększa przesączanie kłębuszkowe
3.Obliczanie dawekŚredni
Potrzebna jest dawka 100 mg z roztworu 10% (w/v). Jaka objętość V zawiera tę dawkę?
100 mg10% w/v
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Pacjent waży 28,6 lb. Zlecono 5 mg/kg jednorazowo, a roztwór podstawowy zawiera 40 mg w 1 mL. Przyjmując 1 kg = 2,2 lb, jaką objętość V podasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
28,6 lb5 mg/kg40 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 52 kg ma otrzymać dożylną dawkę nasycającą leku (aminophylline), aby osiągnąć stężenie substancji czynnej (theophylline) 15 mg/L. Objętość dystrybucji wynosi 0,5 L/kg, a współczynnik soli S = 0,8. Oblicz dawkę nasycającą LD leku (aminophylline) w mg.
52 kgVd = 0,5 L/kgC = 15 mg/LS = 0,8
LD = mg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 80 lat (płeć: mężczyzna) waży 51 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 1,3 mg/dL (115 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykła dawka leku (levetiracetam) wynosi 1000 mg co 12 h przy klirensie kreatyniny 100 mL/min. Przy zachowaniu odstępu dawkę zmniejsza się proporcjonalnie do klirensu kreatyniny. Oblicz skorygowaną dawkę D. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.
Odpowiedź: B · Unusual vaginal bleeding or a painful swollen leg
Dlaczego to jest odpowiedź
Tamoxifen has oestrogen-like effects on the uterus and clotting, increasing the risk of endometrial cancer and venous thromboembolism. Hot flushes are common and expected.
Odpowiedź
B · Unusual vaginal bleeding or a painful swollen leg
2.Farmakologia
Odpowiedź: C · Więcej salicylanu ulega jonizacji w kanaliku, więc mniej jest wchłaniane zwrotnie
Dlaczego to jest odpowiedź
Salicylan jest słabym kwasem. W zasadowym moczu większa jego część występuje w postaci zjonizowanej, która zostaje „uwięziona” w kanaliku i wydalona. Nazywa się to pułapką jonową.
Odpowiedź
C · Więcej salicylanu ulega jonizacji w kanaliku, więc mniej jest wchłaniane zwrotnie
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 1 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Stężenie
10% = 100 mg/mL
Objętość
V = 100/100 = 1 mL
Odpowiedź
V = 1 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 1,6 mL
Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.
Masa ciała w kg
28,6/2,2 = 13 kg
Dawka
5·13 = 65 mg
Objętość
V = (65/40)·1 = 1,625 ≈ 1,6 mL
Odpowiedź
V = 1,6 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 487,5 mg
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,5·52 = 26 L
Potrzebna ilość substancji czynnej
Vd·C = 26·15 = 390 mg
Dawka nasycająca
LD = 390/(0,8·1) = 487,5 mg
Odpowiedź
LD = 487,5 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 327 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 80)·51/(72·1,3) = 32,69 mL/min
Skorygowana dawka
D = 1000·32,69/100 = 326,9 ≈ 327 mg
Odpowiedź
D = 327 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości i porównuje z charakterystyką produktu.