Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
A patient with a fentanyl patch is given home-care advice. Which instruction is correct?
ACut the patch in half if the pain is mild
BAvoid heating pads, hot baths and saunas over or near the patch
CThrow used patches loose into the household bin with the packaging
DApply each new patch over the same skin area
2.FarmakologiaTrudny
Starsza kobieta, która dwa tygodnie temu zaczęła przyjmować SSRI, jest teraz splątana, a stężenie sodu w osoczu jest niskie. Jaki jest najbardziej prawdopodobny mechanizm?
AWywołane przez SSRI nieadekwatne wydzielanie ADH powodujące zatrzymanie wody
BUtrata sodu z powodu ciężkiej biegunki wywołanej przez SSRI
CBezpośrednie uszkodzenie nadnerczy
DZwiększone wydzielanie aldosteronu
3.Obliczanie dawekŚredni
Dziecko o masie 12 kg ma zlecone 20 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
12 kg20 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Zlecona dawka to 0,29 mg. Ampułka zawiera 500 mikrogramów na mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?
0,29 mg500 mcg/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 150 mg leku (gentamicin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 7 mg/L, a okres półtrwania 3,5 h. Oblicz objętość dystrybucji Vd.
D = 150 mgC₀ = 7 mg/Lt½ = 3,5 h
Vd = L
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 40 lat (płeć: kobieta) waży 92 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 1,3 mg/dL (115 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykły schemat leku (tobramycin) to 120 mg co 8 h przy klirensie kreatyniny 100 mL/min. Przy zachowaniu dawki odstęp wydłuża się proporcjonalnie do spadku klirensu. Oblicz nowy odstęp między dawkami τ. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Odpowiedź: B · Avoid heating pads, hot baths and saunas over or near the patch
Dlaczego to jest odpowiedź
Heat increases fentanyl absorption and can cause overdose. Sites are rotated, patches are never cut, and used patches are folded sticky sides together and disposed of safely, away from children and pets.
Odpowiedź
B · Avoid heating pads, hot baths and saunas over or near the patch
2.Farmakologia
Odpowiedź: A · Wywołane przez SSRI nieadekwatne wydzielanie ADH powodujące zatrzymanie wody
Dlaczego to jest odpowiedź
SSRI mogą wywołać zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH), zwłaszcza u osób starszych. Zatrzymanie wody rozcieńcza sód w osoczu, powodując hiponatremię i splątanie.
Odpowiedź
A · Wywołane przez SSRI nieadekwatne wydzielanie ADH powodujące zatrzymanie wody
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 9,6 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Dawka z masy ciała
D = 20·12 = 240 mg
Objętość
V = 240/25 = 9,6 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.
Odpowiedź
V = 9,6 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 0,58 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Te same jednostki
0,29 mg = 290 mcg
Objętość
V = 290/500 = 0,58 mL
Odpowiedź
V = 0,58 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: Vd = 21,43 L
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 150/7 = 21,43 L
Odpowiedź
Vd = 21,43 L
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 9,6 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 40)·92/(72·1,3)·0,85 = 83,55 mL/min
Nowy odstęp
τ = 8·100/83,55 = 9,575 ≈ 9,6 h
Odpowiedź
τ = 9,6 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 12, 24, 36 lub 48 h.