Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

A man taking tamsulosin is planning cataract surgery. What should the nurse advise?

  1. AStop the drug for one day and no further action is needed
  2. BTake a double dose on the day of surgery
  3. CThe drug has no link with eye surgery
  4. DTell the eye surgeon, as it can cause floppy iris syndrome
2.FarmakologiaTrudny

A patient with latent tuberculosis feels well and is not infectious. Why is treatment such as isoniazid still offered?

  1. ATo stop the patient spreading TB at the moment
  2. BTo prevent progression to active TB later
  3. CTo cure an active lung infection
  4. DTo produce a negative skin test quickly
3.Obliczanie dawekŚredni
22 kg5 mg/kg/dobę3× na dobęD = ? mg

Pacjent waży 22 kg. Zlecona dawka to 5 mg/kg na dobę, podzielona na 3 równe dawki. Ile miligramów D podaje się w jednej dawce?

22 kg5 mg/kg/dobę3× na dobę
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Zlecona dawka to 1180 mikrogramów. Ampułka zawiera 2 mg/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?

1180 mcg2 mg/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)1 h8 mg/L4 h2,8 mg/L

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (tobramycin) stężenie wynosi 8 mg/L po 1 h i 2,8 mg/L po 4 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.

C1 = 8 mg/L (1 h)C2 = 2,8 mg/L (4 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​26 hC = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 20 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 2 L/h, a okres półtrwania 9 h. Jakie jest stężenie C po 26 h?

R = 20 mg/hCL = 2 L/ht½ = 9 ht = 26 h
C = mg/L

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: D · Tell the eye surgeon, as it can cause floppy iris syndrome

Dlaczego to jest odpowiedź

Tamsulosin can cause intraoperative floppy iris syndrome, which complicates cataract surgery. The surgeon needs to know so that the technique can be adapted.

Odpowiedź

D · Tell the eye surgeon, as it can cause floppy iris syndrome
2.Farmakologia

Odpowiedź: B · To prevent progression to active TB later

Dlaczego to jest odpowiedź

People with latent TB carry dormant bacteria that can reactivate, especially if immunity weakens. Treatment reduces the risk of active disease, which would be infectious.

Odpowiedź

B · To prevent progression to active TB later
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 36,67 mg

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Łącznie na dobę

5·22 = 110 mg

Na dawkę

D = 110/3 = 36,67 mg

Odpowiedź

D = 36,67 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 0,59 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Te same jednostki

2 mg/mL = 2000 mcg/mL

Objętość

V = 1180/2000 = 0,59 mL

Odpowiedź

V = 0,59 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t½ = 1,981 h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(8/2,8)/3 = 1,05/3 = 0,3499 h⁻¹

Okres połowicznego rozpadu

t½ = 0,693/0,3499 = 1,981 h

Odpowiedź

t½ = 1,981 h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 8,65 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

Css = 20/2 = 10 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/9 = 0,07702 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 10·(1 − e−0,07702·26) = 8,65 mg/L

Odpowiedź

C = 8,65 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology