Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

An IV site is cool, swollen and pale, and the infusion is running slowly. What should the nurse do?

  1. AApply a tight bandage over the site
  2. BFlush the cannula forcefully with saline
  3. CIncrease the infusion rate to push through and clear the blockage
  4. DStop the infusion, remove the cannula and elevate the limb
2.FarmakologiaTrudny

A baby born to a mother on methadone becomes irritable on day 2, with a high-pitched cry, tremors, sneezing and poor feeding. What is the most likely cause?

  1. ANeonatal hypoglycaemia from maternal diabetes
  2. BVitamin K deficiency bleeding
  3. CNormal newborn behaviour
  4. DNeonatal opioid withdrawal syndrome
3.Obliczanie dawekŚredni
90 kg15 mg/kg/dobę2× na dobęD = ? mg

Pacjent waży 90 kg. Zlecona dawka to 15 mg/kg na dobę, podzielona na 2 równe dawki. Ile miligramów D podaje się w jednej dawce?

90 kg15 mg/kg/dobę2× na dobę
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
48 kg155 cmBSA = √(h·w/3600)135 mg/m²D = ? mg

Pacjent ma 155 cm wzrostu i waży 48 kg. Zlecono 135 mg/m². Korzystając ze wzoru Mostellera BSA = √(wzrost (cm) × masa ciała (kg)/3600), wyznacz dawkę D w mg.

155 cm48 kg135 mg/m²
D = mg
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)C₀ = 7 mg/Lt½ = 2,5 hC₀/2

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 160 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 7 mg/L, a okres półtrwania 2,5 h. Oblicz klirens CL w L/h.

D = 160 mgC₀ = 7 mg/Lt½ = 2,5 h
CL = L/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​t = ?50%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) rozpoczęto bez dawki nasycającej. Okres półtrwania u tego pacjenta wynosi 6 h. Po jakim czasie t osiąga się 50% stężenia w stanie stacjonarnym?

t½ = 6 h50% Css
t = h

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: D · Stop the infusion, remove the cannula and elevate the limb

Dlaczego to jest odpowiedź

These signs suggest infiltration. The infusion is stopped and the cannula removed, the limb is elevated, and a new cannula is placed elsewhere; vesicant drugs need the extravasation protocol.

Odpowiedź

D · Stop the infusion, remove the cannula and elevate the limb
2.Farmakologia

Odpowiedź: D · Neonatal opioid withdrawal syndrome

Dlaczego to jest odpowiedź

After birth the baby no longer receives opioid from the mother and develops withdrawal. Assessment uses a scoring tool, with non-drug care first and opioid treatment if signs are severe.

Odpowiedź

D · Neonatal opioid withdrawal syndrome
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 675 mg

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Łącznie na dobę

15·90 = 1350 mg

Na dawkę

D = 1350/2 = 675 mg

Odpowiedź

D = 675 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 194,1 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Powierzchnia ciała

BSA = √(155·48/3600) = √2,067 = 1,438 m²

Dawka

D = 135·1,438 = 194,1 mg

Odpowiedź

D = 194,1 mg
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: CL = 6,337 L/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 160/7 = 22,86 L

Stała szybkości

k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹

Klirens

CL = 0,2773·22,86 = 6,337 L/h

Odpowiedź

CL = 6,337 L/h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t = 6 h

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Czas do osiągnięcia podanego ułamka stanu stacjonarnego

t = −ln(1 − 0,5)/0,1155 = 0,6931/0,1155 = 6 h

Odpowiedź

t = 6 h

To jest 1 okresów półtrwania.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology