Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.
Szybkość wlewów dożylnych
Szybkość pompy
mL/h = volume (mL)/time (h)
Szybkość kapania
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
Czas wlewu
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)
Metoda
Prędkość pompy w mL/h: objętość podzielona przez czas w godzinach.
Prędkość kroplówki w kroplach/min: objętość × współczynnik kroplenia podzielone przez czas w minutach.
Pozostały czas: pozostała objętość podzielona przez prędkość.
Zaokrąglaj tak, jak wymaga zadanie lub sprzęt.
Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Dawka dobowa
mg/dobę = mg/kg/dobę × masa ciała (kg)
Liczba dawek na dobę
liczba = 24 h / odstęp między dawkami (h)
Funty na kilogramy
kg = lb / 2,2
Stężenie wlewu
jednostki/mL = jednostki w worku / objętość worka
Szybkość pompy
mL/h = dawka na godzinę / stężenie
Wlew miareczkowany
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Dawka z prędkości pompy
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Jednostki
1 mg = 1000 mcg
2Zadania do ćwiczenia
1.Obliczenia farmaceutyczneŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Fiolka penicyliny G zawiera 5 000 000 jednostek. Jej etykieta ćwiczeniowa podaje trzy moce (patrz tabela). Dodajesz 18,2 mL rozpuszczalnika. Zlecona dawka to 400 000 jednostek. Jaką objętość V nabierasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
18,2 mL → 250 000 szt./mL400 000 szt.
V = mL
2.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
Fiolka zawiera 500 mg proszku. Dodajesz 4,4 mL rozcieńczalnika, a proszek dodaje 0,6 mL objętości. Zlecona dawka to 130 mg. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
500 mg4,4 mL + 0,6 mL130 mg
V = mL
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 22 kg. Zlecona dawka to 2 mg/kg na dobę, podzielona na 4 równe dawki. Ile miligramów D podaje się w jednej dawce?
22 kg2 mg/kg/dobę4× na dobę
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Musisz przygotować 1000 mL roztworu 5% (w/v) z roztworu podstawowego 50% (w/v). Ile wody W trzeba dodać do roztworu podstawowego?
C₁ = 50%C₂ = 5%V₂ = 1000 mL
W = mL
5.Szybkość wlewów dożylnychŚredni
Zlecono 1000 mL w ciągu 8 godzin. Po 3 godzinach stwierdzasz, że w worku pozostało jeszcze 710 mL, a wlew nadal musi zakończyć się na czas. Na jaką szybkość R w mL/h trzeba przestawić pompę?
1000 mL / 8 hpo 3 h: 710 mL
R = mL/h
6.Szybkość wlewów dożylnychTrudny
Wlew kapie z szybkością 30 gtt/min przez zestaw 15 gtt/mL. W worku zostało 400 mL. Za ile godzin t worek będzie pusty? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
30 gtt/min15 gtt/mL400 mL
t = h
7.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera 25 000 jednostek heparyny w 500 mL. Zlecenie to 14 jednostek/kg/h dla pacjenta o masie ciała 93 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
25 000 szt./500 mL14 szt./kg/h93 kg
R = mL/h
8.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew dopamine zawierający 800 mg w 500 mL płynie z prędkością 11 mL/h. Pacjent waży 89 kg. Jaką dawkę D w mcg/kg/min otrzymuje pacjent? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
800 mg/500 mL11 mL/h89 kg
D = mcg/kg/min
3Roztwory
1.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 1,6 mL
Rekonstytucja: proszek zajmuje miejsce, więc objętość końcowa to rozpuszczalnik plus objętość proszku. Stężenie = lek w fiolce/objętość końcowa, a objętość do podania = dawka/stężenie. Na etykiecie z kilkoma mocami użyj stężenia odpowiadającego ilości rozpuszczalnika, którą rzeczywiście dodano. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie z etykiety
18,2 mL → 250 000 szt./mL
Objętość do podania
V = 400 000/250 000 = 1,6 mL
Odpowiedź
V = 1,6 mL
2.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 1,3 mL
Od stężenia do objętości: najpierw zamień stężenie na mg na mL. Procent m/v to gramy na 100 mL, więc x% = 10x mg/mL. Stężenie stosunkowe 1:n to 1 g w n mL. Po rekonstytucji stężenie to dawka proszku podzielona przez objętość końcową (rozcieńczalnik + objętość proszku). Wtedy objętość = dawka/stężenie.
Objętość końcowa i stężenie
4,4 + 0,6 = 5 mL
C = 500/5 = 100 mg/mL
Objętość
V = 130/100 = 1,3 mL
Odpowiedź
V = 1,3 mL
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 11 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Łącznie na dobę
2·22 = 44 mg
Na dawkę
D = 44/4 = 11 mg
Odpowiedź
D = 11 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: W = 900 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Objętość roztworu podstawowego
V₁ = 5·1000/50 = 100 mL
Woda do dodania
W = 1000 − 100 = 900 mL
Odpowiedź
W = 900 mL
5.Szybkość wlewów dożylnych
Odpowiedź: R = 142 mL/h
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Pierwotna szybkość
1000/8 = 125 mL/h
Nowa szybkość
R = 710/5 = 142 mL/h
Odpowiedź
R = 142 mL/h
W wielu szpitalach taka korekta do 25 % jest dozwolona bez nowego zlecenia; sprawdź lokalne procedury.
6.Szybkość wlewów dożylnych
Odpowiedź: t = 3,3 h
Szybkość wlewu: pompę ustawia się w mL/h = objętość/czas w godzinach. Wlew grawitacyjny liczy się w kroplach na minutę: gtt/min = objętość (mL) × współczynnik kroplowy (gtt/mL)/czas (min). Współczynnik kroplowy jest podany na opakowaniu zestawu: zestawy makrokroplowe dają 10, 15 lub 20 gtt/mL (zestawy do krwi w USA często 10 gtt/mL, w Wielkiej Brytanii 15), a mikrokroplowe 60 gtt/mL. Zawsze używaj współczynnika kroplowego podanego w zadaniu lub na opakowaniu.
Szybkość w mL/h
30·60/15 = 120 mL/h
Pozostały czas
t = 400/120 = 3,333 ≈ 3,3 h
Odpowiedź
t = 3,3 h
7.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: R = 26 mL/h
Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Jednostki na godzinę
14·93 = 1 302 szt./h
Stężenie
25 000/500 = 50 szt./mL
Szybkość pompy
R = 1302/50 = 26,04 ≈ 26 mL/h
Odpowiedź
R = 26 mL/h
8.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: D = 3,3 mcg/kg/min
Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.