Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)0,8 s33,33

Kierowca jadący z prędkością 120 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 0,8 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 5,5 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 120 km/htr = 0,8 sa = −5,5 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 8 m/s30 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 8 m/s z krawędzi dachu na wysokości 30 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 8 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
9,5 kg1 kg

Ciężarki o masach 9,5 kg i 1 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a ciężarków.

m1 = 9,5 kgm2 = 1 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
8 kg4 kgTF = 130 Nμ = 0,15

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 130 N ciągnie przedni klocek o masie 4 kg; klocek o masie 8 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici łączącej.

m1 = 8 kgm2 = 4 kgF = 130 Nμ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?70°R = 150 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 70° do poziomu i upadła 150 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 70°R = 150 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 35 mv0​ = 17 m/s55°H = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 17 m/s pod kątem 55° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 35 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość H nad ziemią u podnóża klifu.

v₀ = 17 m/sθ = 55°h = 35 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Praca i energiaŚredni
30°d = 16 mμ = 0,1

Klocek o masie 5 kg zsuwa się na odcinku 16 m po zboczu nachylonym pod kątem 30° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,1. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 5 kgθ = 30°μ = 0,1d = 16 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
2 kg3 kgμ = 0,1d = 2,5 m

Klocek o masie 2 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,1). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 3 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 2,5 m.

m1 = 2 kgm2 = 3 kgμ = 0,1d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2,5 kg11 m/s0,5 kg

Wózek o masie 2,5 kg jadący z prędkością 11 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 0,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′2 drugiego wózka po zderzeniu.

m1 = 2,5 kgm2 = 0,5 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
800 kg17 m/s2000 kg21 m/sv′ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 800 kg jadący na wschód z prędkością 17 m/s zderza się z samochodem o masie 2000 kg jadącym na północ z prędkością 21 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz prędkość v′ wraku tuż po zderzeniu.

m1 = 800 kgv1 = 17 m/s (E)m2 = 2000 kgv2 = 21 m/s (N)
v′ = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 2,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 170 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 40 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 170 kPa, a prędkość 2,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 170 kPav1 = 2,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 290 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 3 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 50 mm i wznosi się o 3 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 290 kPa, a prędkość 2,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 = 290 kPav1 = 2,25 m/sΔz = 3 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
260 g (CH₄)P = 250 kPaT = 85 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 260 g (CH₄) przy 250 kPa i 85 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 260 gM = 16,04 g/molP = 250 kPaT = 85 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Ar, M = 39,95 g/molP = 850 kPaT = 10 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (Ar) przy 850 kPa i 10 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 39,95 g/molP = 850 kPaT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 400 °CTL​ = 20 °CEQH​QL​η = 23%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 400 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 23 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 400 °CTL = 20 °Cη = 23%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 450 °CT0​ = 20 °CTL​ = 0 °CERWQ̇H​ = 170 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 170 kW ciepła ze źródła o temperaturze 450 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze 0 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 450 °CT0 = 20 °CTL = 0 °CQ̇H = 170 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 18 cmf = 12 cm

Przedmiot stoi 18 cm przed cienką soczewką (typ: skupiająca) o ogniskowej 12 cm. Znajdź odległość obrazu di. Użyj konwencji znaków 1/f = 1/do + 1/di (f < 0 dla soczewki rozpraszającej, di < 0 dla obrazu pozornego).

do = 18 cmf = 12 cm
di = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θn1​ = 1,62n2​ = 1,59n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,62 i płaszcz o n₂ = 1,59. Znajdź jego aperturę numeryczną NA.

n1 = 1,62n2 = 1,59
NA =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 127,7 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 120/3,6 = 33,33 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 33,33·0,8 = 26,67 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 33,33²/(2·5,5) = 101 m

Suma

d = 26,67 + 101 = 127,7 m

Odpowiedź

d = 127,7 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 3,42 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−30 = 8·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 8·t − 30 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (8 + √(8² + 2·9,81·30))/9,81 = 3,42 s

Odpowiedź

t = 3,42 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 7,941 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (9,5 − 1)·9,81/(9,5 + 1) = 7,941 m/s²

Odpowiedź

a = 7,941 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 86,67 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (130 − 17,66)/12 = 9,362 m/s²

Sam tylny klocek

T = m1·(a + μ·g) = 8·(9,362 + 1,472) = 86,67 N

Odpowiedź

T = 86,67 N

Przy tym samym μ dla obu klocków tarcie się upraszcza: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 47,85 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·150/sin 140°) = 47,85 m/s

Odpowiedź

v0 = 47,85 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 44,88 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Pionowa prędkość początkowa

vy = 17·sin 55° = 13,93 m/s

Wzniesienie ponad klif

Δh = vy²/(2g) = 13,93²/(2·9,81) = 9,884 m

Wysokość nad ziemią

H = 35 + 9,884 = 44,88 m

Odpowiedź

H = 44,88 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 67,97 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 49,05·0,866 = 42,48 N
F = μN = 0,1·42,48 = 4,248 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 4,248·16 = 67,97 J

Odpowiedź

Wf = 67,97 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 5,241 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 29,43·2,5 = 73,58 J
μ·m₁g·d = 0,1·19,62·2,5 = 4,905 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 68,67 → v = √(2·68,67/5) = 5,241 m/s

Odpowiedź

v = 5,241 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = 18,33 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (2,5 − 0,5)/(2,5 + 0,5)·11 = 7,333 m/s
v′2 = 2·2,5/(2,5 + 0,5)·11 = 18,33 m/s

Odpowiedź

v′2 = 18,33 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′ = 15,77 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 800·17 = 13600 kg·m/s
py = 2000·21 = 42000 kg·m/s

Prędkość wraku

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 44147/2800 = 15,77 m/s

Odpowiedź

v′ = 15,77 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 40,47 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 1,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
zasuwad = 2 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·1,5 = 40,47 kN

Odpowiedź

F = 40,47 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 4,188 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 2,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·6 = 235,4 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·3³/12 = 4,5 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4 + 4,5/(4·6) = 4,188 m

Odpowiedź

ycp = 4,188 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 127 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,75·(75/40)² = 9,668 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,75² − 9,668²)/1000 = −42,95 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 170 + (−42,95) = 127 kPa

Odpowiedź

p2 = 127 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 222,6 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(100/50)² = 9 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 9²)/1000 = −37,97 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·3/1000 = 29,43 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 290 + (−37,97) − 29,43 = 222,6 kPa

Odpowiedź

p2 = 222,6 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 193,1 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 260/16,04 = 16,21 mol
T = 85 + 273,15 = 358,1 K

Objętość

V = nRT/P = 16,21·8,314·358,1/250 = 193,1 L

Odpowiedź

V = 193,1 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 14,42 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Gęstość

ρ = 850·39,95/(8,314·283,1) = 14,42 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 14,42 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 40,74 %

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 400 + 273,15 = 673,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 293,1/673,1 = 56,45 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 23/56,45 = 40,74 %

Odpowiedź

ηII = 40,74 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 1381 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
T0 = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 0 + 273,15 = 273,1 K

Praca silnika

η = 1 − 293,1/723,1 = 0,5946
Ẇ = 0,5946·170 = 101,1 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 273,1/(293,1 − 273,1) = 13,66
Q̇L = 13,66·101,1 = 1381 kW

Odpowiedź

Q̇L = 1381 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = 36 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/12 − 1/18
di = 36 cm
FF18 cmf = 12 cm

Diagram promieni

rzeczywisty, po drugiej stronie soczewki

Odpowiedź

di = 36 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: NA = 0,3103

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,59/1,62 = 0,9815 → θc = 78,96°

Apertura numeryczna

NA = √(1,62² − 1,59²) = 0,3103

Odpowiedź

NA = 0,3103

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers