Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?25

Samochód jadący z prędkością 90 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 3 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 90 km/ha = −3 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 13 m/s25 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 13 m/s z krawędzi dachu na wysokości 25 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 13 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 40°a = ?m = 10 kg

Klocek o masie 10 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 40° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 10 kgθ = 40°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 3,5 kg8,5 kgθ = 35°

Klocek o masie 3,5 kg na rampie nachylonej pod kątem 35° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 8,5 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 3,5 kgm2 = 8,5 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
19 my = ?v0​ = 22 m/s35°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 22 m/s pod kątem 35° do poziomu w stronę muru odległego o 19 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 22 m/sθ = 35°x = 19 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 60 mv0​ = 34 m/s50°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 50° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 60 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 34 m/sθ = 50°h = 60 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
110 km/h

Samochód jadący z prędkością 110 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,6. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 110 km/hμ = 0,6g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 3,5 mL = 1,5 mμ = 0,3k = 4000 N/m

Klocek o masie 4 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 3,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 1,5 m (μ = 0,3), a potem trafia na sprężynę (k = 4000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz prędkość v klocka, gdy dociera do sprężyny.

m = 4 kgh = 3,5 mL = 1,5 mμ = 0,3k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kgv = ?5 gh = 24 cm

Pocisk o masie 5 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 1,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 24 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 5 gM = 1,5 kgh = 24 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
17 m/s6 m/s

Piłka o masie 0,5 kg uderza w ścianę z prędkością 17 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 6 m/s. Kontakt trwa 10 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,5 kgvin = 17 m/svout = 6 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 2 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 1,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 24 kPapunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w rurociągu wodnym wskazuje różnicę 24 kPa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Wyznacz prędkość wody v przy końcówce.

p0 − p = 24 kPaρ = 1000 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 75 mm, p1​ = 320 kPad2​ = 25 mm, p2​ = ?Δz = 7 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 75 mm do 25 mm i wznosi się o 7 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 320 kPa, a prędkość 1,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 75 mmd2 = 25 mmp1 = 320 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 7 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
230 g (CO₂)P = 750 kPaT = 65 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 230 g (CO₂) przy 750 kPa i 65 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 230 gM = 44,01 g/molP = 750 kPaT = 65 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (CO₂) przechodzi od 100 kPa, 10 L, 15 °C do 200 kPa i 100 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 100 kPaV1 = 10 LT1 = 15 °CP2 = 200 kPaT2 = 100 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 600 °CTL​ = ?EQH​ = 4500 kJQL​ = 1459 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 4500 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 600 °C i oddaje 1459 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 600 °CQH = 4500 kJQL = 1459 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 25 °CTL​ = -20 °CRQ̇H​Q̇L​ = 0,5 kWẆ

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej -20 °C w kuchni o temperaturze 25 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 0,5 kW. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 25 °CTL = -20 °CQ̇L = 0,5 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
S34 m/sOf = 400 Hz

Źródło o częstotliwości 400 Hz porusza się z prędkością 34 m/s w stronę nieruchomego obserwatora. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 400 Hzv = 343 m/svs = 34 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 633 nma = 0,15 mmL = 1 m

Światło o długości fali 633 nm przechodzi przez pojedynczą szczelinę o szerokości 0,15 mm. Znajdź szerokość w środkowego jasnego maksimum na ekranie w odległości 1 m (między pierwszymi ciemnymi prążkami po obu stronach).

λ = 633 nma = 0,15 mmL = 1 m
w = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 8,333 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 90/3,6 = 25 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 25/3 = 8,333 s

Odpowiedź

t = 8,333 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 3,943 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−25 = 13·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 13·t − 25 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (13 + √(13² + 2·9,81·25))/9,81 = 3,943 s

Odpowiedź

t = 3,943 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,051 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 40° − 0,3·cos 40°) = 9,81·(0,6428 − 0,2298) = 4,051 m/s²

Odpowiedź

a = 4,051 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,956 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 83,39 N
m₁·g·sin θ = 19,69 N
μ·m₁·g·cos θ = 4,219 N

Przyspieszenie układu

a = (83,39 − 19,69 − 4,219)/12 = 4,956 m/s²

Odpowiedź

a = 4,956 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 7,852 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Czas dotarcia do muru

vx = 22·cos 35° = 18,02 m/s
t = x/vx = 19/18,02 = 1,054 s

Wysokość w tej chwili

y = 12,62·1,054 − ½·9,81·1,054² = 7,852 m

Odpowiedź

y = 7,852 m

Przy murze piłka jeszcze się wznosi.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 7,046 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 34·cos 50° = 21,85 m/s
vy = v0·sin θ = 34·sin 50° = 26,05 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 60 + 26,05·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (26,05 + √(678,4 + 1177))/9,81 = 7,046 s

Odpowiedź

t = 7,046 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 79,31 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 110/3,6 = 30,56 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 30,56²/(2·0,6·9,81) = 79,31 m

Odpowiedź

d = 79,31 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 7,736 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 39,24·(3,5 − 0,3·1,5) = 119,7 J

Prędkość przy sprężynie

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·3,05) = 7,736 m/s

Odpowiedź

v = 7,736 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 653,2 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,24) = 2,17 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,005 + 1,5)·2,17/0,005 = 653,2 m/s

Odpowiedź

v = 653,2 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 11,5 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,5·(6 + 17) = 11,5 N·s

Odpowiedź

J = 11,5 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 147,2 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2/2 = 5 m
A = H·b = 2·1,5 = 3 m²
zasuwad = 4 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5·3 = 147,2 kN

Odpowiedź

F = 147,2 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 49,66 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 1,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 1,5·1,5 = 2,25 m²
zasuwad = 1,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·2,25 = 49,66 kN

Odpowiedź

F = 49,66 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 6,928 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·24000/1000) = 6,928 m/s

Odpowiedź

v = 6,928 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 161,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(75/25)² = 13,5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 13,5²)/1000 = −90 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·7/1000 = 68,67 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 320 + (−90) − 68,67 = 161,3 kPa

Odpowiedź

p2 = 161,3 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 19,59 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 230/44,01 = 5,226 mol
T = 65 + 273,15 = 338,1 K

Objętość

V = nRT/P = 5,226·8,314·338,1/750 = 19,59 L

Odpowiedź

V = 19,59 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 6,475 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 288,1 K, T2 = 373,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(100/200)·(373,1/288,1) = 6,475 L

Odpowiedź

V2 = 6,475 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 9,945 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 600 + 273,15 = 873,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 873,1·1459/4500 = 283,1 K = 9,945 °C

Odpowiedź

TL = 9,945 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 5,626

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 253,1/(298,1 − 253,1) = 5,626

Odpowiedź

COPmax = 5,626
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 444 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 400·(343 + 0)/(343 − 34)
f′ = 444 Hz

Odpowiedź

f′ = 444 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: w = 8,44 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Pierwszy ciemny prążek

y₁ = λL/a = 633 × 10⁻⁹·1/(0,15 × 10⁻³) = 4,22 mm

Szerokość maksimum środkowego

w = 2y₁ = 8,44 mm

Odpowiedź

w = 8,44 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers