Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)0,5 s13,89

Kierowca jadący z prędkością 50 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 0,5 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 6 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 50 km/htr = 0,5 sa = −6 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
t (s)v (m/s)7 s

Tramwaj rusza z miejsca i przyspiesza z przyspieszeniem 2,5 m/s² przez 7 s, potem jedzie ze stałą prędkością przez 30 s, a na koniec hamuje z opóźnieniem 4 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz całkowitą drogę s między dwoma przystankami.

a1 = 2,5 m/s²t1 = 7 st2 = 30 sa3 = −4 m/s²
s = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 25°a = ?m = 8 kg

Klocek o masie 8 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 25° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 8 kgθ = 25°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 3 kg5,5 kgθ = 25°

Klocek o masie 3 kg na rampie nachylonej pod kątem 25° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 5,5 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 3 kgm2 = 5,5 kgθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 34 m/sθ = ?R = 85 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 34 m/s i ma ona upaść 85 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 34 m/sR = 85 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 30 mv0​ = 28 m/s35°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 30 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 28 m/sθ = 35°h = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
25°d = 3 mμ = 0,25

Klocek o masie 5 kg zsuwa się na odcinku 3 m po zboczu nachylonym pod kątem 25° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,25. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 5 kgθ = 25°μ = 0,25d = 3 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
h = 3 mL = 2 mμ = 0,2k = 5000 N/m

Klocek o masie 2 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 3 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 2 m (μ = 0,2), a potem trafia na sprężynę (k = 5000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 2 kgh = 3 mL = 2 mμ = 0,2k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3,5 kg6 m/s1,5 kg

Wózek o masie 3,5 kg jadący z prędkością 6 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 1,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 3,5 kgm2 = 1,5 kgv1 = 6 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1800 kgv1​ = ?2000 kg

Samochód o masie 1800 kg uderza w zaparkowany samochód o masie 2000 kg. Wraki sczepiają się i suną 9,5 m, zanim się zatrzymają. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,6. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v1 pierwszego samochodu tuż przed zderzeniem.

m1 = 1800 kgm2 = 2000 kgd = 9,5 mμ = 0,6g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 2 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 150 mm, p1​ = ?d2​ = 100 mm, p2​ = 290 kPa

Woda płynie z natężeniem 19 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 150 mm do 100 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 290 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 19 L/sd1 = 150 mmd2 = 100 mmp2 = 290 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 75 mm, p1​ = 120 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 1 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 75 mm do 50 mm i wznosi się o 1 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 120 kPa, a prędkość 2,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 120 kPav1 = 2,75 m/sΔz = 1 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
180 g (He)V = 50 LT = 85 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 50 L zawiera 180 g (He) w temperaturze 85 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 180 gM = 4,003 g/molV = 50 LT = 85 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
He, M = 4,003 g/molP = 1000 kPaT = 40 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (He) przy 1000 kPa i 40 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 4,003 g/molP = 1000 kPaT = 40 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 225 °CTL​ = ?EQH​ = 3900 kJQL​ = 2295 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 3900 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 225 °C i oddaje 2295 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 225 °CQH = 3900 kJQL = 2295 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 30 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​Q̇L​ = 0,5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 2 °C w kuchni o temperaturze 30 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 0,5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 30 °CTL = 2 °CQ̇L = 0,5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FF3 cmdo​ = 40 cmf = −30 cm

Przedmiot o wysokości 3 cm stoi 40 cm przed cienką soczewką (typ: rozpraszająca) o ogniskowej 30 cm. Znajdź wysokość obrazu hi (ujemną dla obrazu odwróconego).

ho = 3 cmdo = 40 cmf = −30 cm
hi = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 450 nmd = 0,4 mmL = 3 m

Światło o długości fali 450 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,4 mm. Ekran jest oddalony o 3 m. Znajdź odstęp Δy między sąsiednimi jasnymi prążkami.

λ = 450 nmd = 0,4 mmL = 3 m
Δy = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 23,02 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 50/3,6 = 13,89 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 13,89·0,5 = 6,944 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 13,89²/(2·6) = 16,08 m

Suma

d = 6,944 + 16,08 = 23,02 m

Odpowiedź

d = 23,02 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: s = 624,5 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Prędkość maksymalna

v = a1·t1 = 2,5·7 = 17,5 m/s

Droga w każdej fazie

s1 = ½·2,5·7² = 61,25 m
s2 = 17,5·30 = 525 m
s3 = 17,5²/(2·4) = 38,28 m

Droga całkowita

s = 61,25 + 525 + 38,28 = 624,5 m

Odpowiedź

s = 624,5 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,368 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 25° − 0,2·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,1813) = 2,368 m/s²

Odpowiedź

a = 2,368 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 29,68 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 53,96 N
m₁·g·sin θ = 12,44 N
μ·m₁·g·cos θ = 4,001 N

Przyspieszenie układu

a = (53,96 − 12,44 − 4,001)/8,5 = 4,414 m/s²

Siła naciągu z wiszącego ciężarka

m2·g − T = m2·a → T = 5,5·(9,81 − 4,414) = 29,68 N

Odpowiedź

T = 29,68 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 23,08 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·85/34² = 0,7213

Kąt

2θ = 46,16° → θ = 23,08°

Odpowiedź

θ = 23,08°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 66,92°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 4,603 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 28·cos 35° = 22,94 m/s
vy = v0·sin θ = 28·sin 35° = 16,06 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 30 + 16,06·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (16,06 + √(257,9 + 588,6))/9,81 = 4,603 s

Odpowiedź

t = 4,603 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 33,34 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 49,05·0,9063 = 44,45 N
F = μN = 0,25·44,45 = 11,11 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 11,11·3 = 33,34 J

Odpowiedź

Wf = 33,34 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 14,28 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 19,62·(3 − 0,2·2) = 51,01 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 51,01 → x = √(2·51,01/5000) = 0,1428 m = 14,28 cm

Odpowiedź

x = 14,28 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = 2,4 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (3,5 − 1,5)/(3,5 + 1,5)·6 = 2,4 m/s
v′2 = 2·3,5/(3,5 + 1,5)·6 = 8,4 m/s

Odpowiedź

v′1 = 2,4 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v1 = 22,33 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Prędkość po zderzeniu

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,6·9,81·9,5) = 10,58 m/s

Pęd w zderzeniu

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 3800·10,58/1800 = 22,33 m/s

Odpowiedź

v1 = 22,33 m/s
(80,37 km/h)
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 128,8 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
zasuwad = 4 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,25·2,5 = 128,8 kN

Odpowiedź

F = 128,8 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 3,41 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 2,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
zasuwad = 2 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3,25·2,5 = 81,7 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1·2,5³/12 = 1,302 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,25 + 1,302/(3,25·2,5) = 3,41 m

Odpowiedź

ycp = 3,41 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 292,3 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,019/0,01767 = 1,075 m/s
v2 = Q/A2 = 0,019/0,007854 = 2,419 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 290 + ½·1000·(2,419² − 1,075²)/1000 = 290 + 2,348 = 292,3 kPa

Odpowiedź

p1 = 292,3 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 94,83 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,75·(75/50)² = 6,188 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,75² − 6,188²)/1000 = −15,36 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·1/1000 = 9,81 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 120 + (−15,36) − 9,81 = 94,83 kPa

Odpowiedź

p2 = 94,83 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 2678 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 180/4,003 = 44,97 mol
T = 85 + 273,15 = 358,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 44,97·8,314·358,1/0,05 = 2678 kPa

Odpowiedź

P = 2678 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 1,538 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 40 + 273,15 = 313,1 K

Gęstość

ρ = 1000·4,003/(8,314·313,1) = 1,538 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 1,538 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 19,99 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 225 + 273,15 = 498,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 498,1·2295/3900 = 293,1 K = 19,99 °C

Odpowiedź

TL = 19,99 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,05088 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 275,1/(303,1 − 275,1) = 9,827

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 0,5/9,827 = 0,05088 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,05088 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: hi = 1,286 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−30) − 1/40
di = −17,14 cm
FF40 cmf = −30 cm

Powiększenie i wysokość

m = −(−17,14)/40 = 0,4286
hi = 0,4286·3 = 1,286 cm

Odpowiedź

hi = 1,286 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: Δy = 3,375 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 450 × 10⁻⁹·3/(0,4 × 10⁻³) = 3,375 mm

Odpowiedź

Δy = 3,375 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers