Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)0,6 s33,33

Kierowca jadący z prędkością 120 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 0,6 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 4 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 120 km/htr = 0,6 sa = −4 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
t (s)v (m/s)9 s

Tramwaj rusza z miejsca i przyspiesza z przyspieszeniem 2 m/s² przez 9 s, potem jedzie ze stałą prędkością przez 30 s, a na koniec hamuje z opóźnieniem 3,5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz całkowity czas jazdy t.

a1 = 2 m/s²t1 = 9 st2 = 30 sa3 = −3,5 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 20°30 kgF = ?

Skrzynka o masie 30 kg jest pchana ze stałą prędkością w górę rampy nachylonej pod kątem 20° do poziomu siłą równoległą do rampy. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę pchającą F.

m = 30 kgθ = 20°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
F = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 8 kg1,5 kgμ = 0,1

Klocek o masie 8 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 1,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 8 kgm2 = 1,5 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?45°R = 100 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 45° do poziomu i upadła 100 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 45°R = 100 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
19 mv0​ = 35 m/s45°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 35 m/s pod kątem 45° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 19 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 35 m/sθ = 45°hroof = 19 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
30 km/h

Samochód jadący z prędkością 30 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,7. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 30 km/hμ = 0,7g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 4 mL = 1,5 mμ = 0,15k = 1000 N/m

Klocek o masie 5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 4 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 1,5 m (μ = 0,15), a potem trafia na sprężynę (k = 1000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 5 kgh = 4 mL = 1,5 mμ = 0,15k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1300 kg24 m/s900 kg

Samochód o masie 1300 kg jadący z prędkością 24 m/s uderza w stojący samochód o masie 900 kg i oba się sczepiają. Jaki procent ΔK/K początkowej energii kinetycznej zostaje utracony?

m1 = 1300 kgv1 = 24 m/sm2 = 900 kgv2 = 0
ΔK/K = %
10.Pęd i zderzeniaTrudny
27 m/s8 m/s

Piłka o masie 0,6 kg uderza w ścianę z prędkością 27 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 8 m/s. Kontakt trwa 40 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,6 kgvin = 27 m/svout = 8 m/sΔt = 40 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 3 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 2 mb = 1,5 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 37 kPapunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w rurociągu wodnym wskazuje różnicę 37 kPa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Wyznacz prędkość wody v przy końcówce.

p0 − p = 37 kPaρ = 1000 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 300 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 4 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 40 mm i wznosi się o 4 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 300 kPa, a prędkość 1,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 40 mmp1 = 300 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 4 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
60 g (N₂)V = 50 LT = 65 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 50 L zawiera 60 g (N₂) w temperaturze 65 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 60 gM = 28,01 g/molV = 50 LT = 65 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CO₂, M = 44,01 g/molP = 1000 kPaT = 110 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CO₂) przy 1000 kPa i 110 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 44,01 g/molP = 1000 kPaT = 110 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 400 °CTL​ = ?EQH​ = 3700 kJQL​ = 1501 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 3700 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 400 °C i oddaje 1501 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 400 °CQH = 3700 kJQL = 1501 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 450 °CT0​ = 20 °CTL​ = -10 °CERWQ̇H​ = 140 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 140 kW ciepła ze źródła o temperaturze 450 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -10 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 450 °CT0 = 20 °CTL = -10 °CQ̇H = 140 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 1,5 mn = 2

Układ: Rura otwarta na obu końcach, długość 1,5 m, prędkość dźwięku 343 m/s. Znajdź częstotliwość f2 dla: harmoniczna numer 2.

v = 343 m/sn = 2L = 1,5 m
f2 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θn1​ = 1,52n2​ = 1,49n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,52 i płaszcz o n₂ = 1,49. Znajdź jego aperturę numeryczną NA.

n1 = 1,52n2 = 1,49
NA =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 158,9 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 120/3,6 = 33,33 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 33,33·0,6 = 20 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 33,33²/(2·4) = 138,9 m

Suma

d = 20 + 138,9 = 158,9 m

Odpowiedź

d = 158,9 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 44,14 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Prędkość maksymalna

v = a1·t1 = 2·9 = 18 m/s

Czas hamowania

t3 = v/a3 = 18/3,5 = 5,143 s

Czas całkowity

t = 9 + 30 + 5,143 = 44,14 s

Odpowiedź

t = 44,14 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: F = 183,6 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż równi

Stała prędkość: siły się równoważą.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Siła pchająca

F = 100,7 + 82,97 = 183,6 N

Odpowiedź

F = 183,6 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 0,7228 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (14,71 − 7,848)/9,5 = 0,7228 m/s²

Odpowiedź

a = 0,7228 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 31,32 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·100/sin 90°) = 31,32 m/s

Odpowiedź

v0 = 31,32 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 101,5 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 24,75 m/s, vy = 24,75 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

19 = 24,75·t − 4,905·t²
t = (24,75 + √(24,75² − 2·9,81·19))/9,81 = 4,101 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 24,75·4,101 = 101,5 m

Odpowiedź

x = 101,5 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 5,056 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 30/3,6 = 8,333 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 8,333²/(2·0,7·9,81) = 5,056 m

Odpowiedź

d = 5,056 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 60,85 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 49,05·(4 − 0,15·1,5) = 185,2 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 185,2 → x = √(2·185,2/1000) = 0,6085 m = 60,85 cm

Odpowiedź

x = 60,85 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK/K = 40,91 %

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1300·24/2200 = 14,18 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·1300·24² = 374400 J
Kafter = ½·2200·14,18² = 221236 J

Utracony ułamek

ΔK/K = 153164/374400 = 40,91 %

Odpowiedź

ΔK/K = 40,91 %

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 21 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,6·(8 + 27) = 21 N·s

Odpowiedź

J = 21 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 147,2 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 3/2 = 2,5 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 1 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·6 = 147,2 kN

Odpowiedź

F = 147,2 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 148,3 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 2/2 = 4 m
A = H·b = 2·1,5 = 3 m²
zasuwad = 3 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·4·3 = 148,3 kN

Odpowiedź

F = 148,3 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 8,602 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·37000/1000) = 8,602 m/s

Odpowiedź

v = 8,602 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 217,9 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(100/40)² = 9,375 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 9,375²)/1000 = −42,82 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·4/1000 = 39,24 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 300 + (−42,82) − 39,24 = 217,9 kPa

Odpowiedź

p2 = 217,9 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 120,4 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 60/28,01 = 2,142 mol
T = 65 + 273,15 = 338,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 2,142·8,314·338,1/0,05 = 120,4 kPa

Odpowiedź

P = 120,4 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 13,82 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 110 + 273,15 = 383,1 K

Gęstość

ρ = 1000·44,01/(8,314·383,1) = 13,82 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 13,82 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = −0,06942 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 400 + 273,15 = 673,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 673,1·1501/3700 = 273,1 K = −0,06942 °C

Odpowiedź

TL = −0,06942 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 730,2 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
T0 = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Praca silnika

η = 1 − 293,1/723,1 = 0,5946
Ẇ = 0,5946·140 = 83,25 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 263,1/(293,1 − 263,1) = 8,772
Q̇L = 8,772·83,25 = 730,2 kW

Odpowiedź

Q̇L = 730,2 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f2 = 228,7 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 2L/n = 2·1,5/2 = 1,5 m

Częstotliwość

f = v/λ = 343/1,5 = 228,7 Hz

Odpowiedź

f2 = 228,7 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: NA = 0,3005

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,49/1,52 = 0,9803 → θc = 78,6°

Apertura numeryczna

NA = √(1,52² − 1,49²) = 0,3005

Odpowiedź

NA = 0,3005

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers