Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = 2 m/s²s = 900 m

Samolot rusza z miejsca i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 2 m/s² wzdłuż pasa startowego. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 900 m.

v₀ = 0a = 2 m/s²s = 900 m
v = m/s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 18 m/s20 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 18 m/s z krawędzi dachu na wysokości 20 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 18 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 12 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 12 m/s i zatrzymuje się po 29 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 12 m/sd = 29 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 7 kg5,5 kgθ = 30°

Klocek o masie 7 kg na rampie nachylonej pod kątem 30° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 5,5 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 7 kgm2 = 5,5 kgθ = 30°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 24 m/sθ = ?R = 25 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 24 m/s i ma ona upaść 25 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 24 m/sR = 25 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 40 mv0​ = 28 m/s20°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 20° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 40 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 28 m/sθ = 20°h = 40 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
15°d = 13 mμ = 0,1

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 15° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 13 m wzdłuż zbocza.

θ = 15°μ = 0,1d = 13 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
k = 500 N/m35°μ = 0,253 kg

Sprężynę o sztywności 500 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 35° ściśnięto o 20 cm, opierając o nią klocek o masie 3 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,25. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 3 kgk = 500 N/mx = 20 cmθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
11 kg24 m/s8 kgv′2​ = ?

Pocisk o masie 19 kg lecący poziomo z prędkością 10 m/s rozpada się w wybuchu na dwa odłamki poruszające się wzdłuż tej samej prostej. Odłamek o masie 11 kg leci dalej do przodu z prędkością 24 m/s. Wyznacz prędkość v′2 odłamka o masie 8 kg (dodatnią w pierwotnym kierunku).

M = 19 kgu = 10 m/sm1 = 11 kgv′1 = 24 m/sm2 = 8 kg
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
26 m/s4 m/s

Piłka o masie 0,2 kg uderza w ścianę z prędkością 26 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 4 m/s. Kontakt trwa 20 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,2 kgvin = 26 m/svout = 4 m/sΔt = 20 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 200 mm, p1​ = ?d2​ = 150 mm, p2​ = 250 kPa

Woda płynie z natężeniem 28 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 200 mm do 150 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 250 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 28 L/sd1 = 200 mmd2 = 150 mmp2 = 250 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 200 mm, p1​ = 240 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 8 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 200 mm do 75 mm i wznosi się o 8 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 240 kPa, a prędkość 0,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 200 mmd2 = 75 mmp1 = 240 kPav1 = 0,75 m/sΔz = 8 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
260 g (Ar)V = 30 LT = 10 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 30 L zawiera 260 g (Ar) w temperaturze 10 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 260 gM = 39,95 g/molV = 30 LT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
O₂, M = 32 g/molP = 500 kPaT = 170 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 500 kPa i 170 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 32 g/molP = 500 kPaT = 170 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 800 °CTL​ = 25 °CEQH​QL​η = 43%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 800 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 43 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 800 °CTL = 25 °Cη = 43%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 350 °CTL​ = 15 °CEQH​ = 5000 kJQL​ = 3100 kJW = 1900 kJ

Silnik cieplny w każdym cyklu pobiera 5000 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 350 °C, wykonuje 1900 kJ pracy, a resztę oddaje do zbiornika o temperaturze 15 °C. Wyznacz całkowitą entropię generowaną Sgen w jednym cyklu.

TH = 350 °CTL = 15 °CQH = 5000 kJW = 1900 kJ
Sgen = kJ/K
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
Pβ = ?r = 8 m

Mały głośnik promieniuje moc akustyczną 0,02 W równo we wszystkich kierunkach. Znajdź poziom natężenia dźwięku β w odległości 8 m.

P = 0,02 Wr = 8 mI0 = 10⁻¹² W/m²
β = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 450 nmd = 0,1 mmL = 3 my = ?

Światło o długości fali 450 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,1 mm. Ekran jest oddalony o 3 m. Znajdź odległość y1 od środkowego jasnego prążka do jasnego prążka numer 1.

λ = 450 nmd = 0,1 mmL = 3 mm = 1
y1 = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: v = 60 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Prędkość po przebyciu drogi

v = √(2·a·s) = √(2·2·900) = 60 m/s

Odpowiedź

v = 60 m/s
(216 km/h)
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,563 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−20 = 18·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 18·t − 20 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (18 + √(18² + 2·9,81·20))/9,81 = 4,563 s

Odpowiedź

t = 4,563 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,2531

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 12²/(2·29) = 2,483 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 2,483/9,81 = 0,2531

Odpowiedź

μ = 0,2531
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 49,25 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 53,96 N
m₁·g·sin θ = 34,33 N
μ·m₁·g·cos θ = 8,92 N

Przyspieszenie układu

a = (53,96 − 34,33 − 8,92)/12,5 = 0,856 m/s²

Siła naciągu z wiszącego ciężarka

m2·g − T = m2·a → T = 5,5·(9,81 − 0,856) = 49,25 N

Odpowiedź

T = 49,25 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 12,6 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·25/24² = 0,4258

Kąt

2θ = 25,2° → θ = 12,6°

Odpowiedź

θ = 12,6°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 77,4°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 105,1 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 28·cos 20° = 26,31 m/s
vy = v0·sin θ = 28·sin 20° = 9,577 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 40 + 9,577·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,577 + √(91,71 + 784,8))/9,81 = 3,994 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 26,31·3,994 = 105,1 m

Odpowiedź

x = 105,1 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 6,433 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·13·(0,2588 − 0,1·0,9659)) = 6,433 m/s

Odpowiedź

v = 6,433 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 0,4365 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 20 cm = 0,2 m
½kx² = ½·500·0,2² = 10 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 3·9,81 = 29,43 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 10/(29,43·(0,5736 + 0,25·0,8192)) = 0,4365 m

Odpowiedź

d = 0,4365 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = −9,25 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Pęd przed

p = M·u = 19·10 = 190 kg·m/s

Pęd po

190 = 11·24 + 8·v′2
v′2 = (190 − 264)/8 = −9,25 m/s

Odpowiedź

v′2 = −9,25 m/s

Znak minus oznacza, że drugi odłamek leci do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 300 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,2·(4 + 26) = 6 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 6/0,02 = 300 N

Odpowiedź

Favg = 300 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 85,84 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·5 = 85,84 kN

Odpowiedź

F = 85,84 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 75,54 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·1,75·5 = 75,54 kN

Odpowiedź

F = 75,54 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 250,9 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,028/0,03142 = 0,8913 m/s
v2 = Q/A2 = 0,028/0,01767 = 1,584 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 250 + ½·1000·(1,584² − 0,8913²)/1000 = 250 + 0,8581 = 250,9 kPa

Odpowiedź

p1 = 250,9 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 147,6 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,75·(200/75)² = 5,333 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,75² − 5,333²)/1000 = −13,94 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·8/1000 = 78,48 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 240 + (−13,94) − 78,48 = 147,6 kPa

Odpowiedź

p2 = 147,6 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 510,7 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 260/39,95 = 6,508 mol
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 6,508·8,314·283,1/0,03 = 510,7 kPa

Odpowiedź

P = 510,7 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 4,343 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 170 + 273,15 = 443,1 K

Gęstość

ρ = 500·32/(8,314·443,1) = 4,343 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 4,343 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 59,54 %

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 800 + 273,15 = 1073 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 298,1/1073 = 72,22 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 43/72,22 = 59,54 %

Odpowiedź

ηII = 59,54 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Sgen = 2,735 kJ/K

Generacja entropii: w pełnym cyklu czynnik roboczy nie zmienia swojej entropii. Zbiornik gorący traci QH/TH, a zbiornik chłodny zyskuje QL/TL. Ich suma to entropia generowana, równa zeru dla obiegu odwracalnego i dodatnia dla każdego rzeczywistego.

Ciepło oddane

QL = QH − W = 5000 − 1900 = 3100 kJ

Temperatury bezwzględne

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Zmiany entropii zbiorników

ΔSH = −5000/623,1 = −8,024 kJ/K
ΔSL = 3100/288,1 = 10,76 kJ/K
Sgen = 10,76 − 8,024 = 2,735 kJ/K

Odpowiedź

Sgen = 2,735 kJ/K

Sgen > 0, więc silnik jest możliwy, ale nieodwracalny.

19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β = 73,96 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Natężenie

I = P/(4πr²) = 2,487 × 10⁻⁵ W/m²

Poziom

β = 10·log₁₀(2,487 × 10⁻⁵/10⁻¹²) = 73,96 dB

Odpowiedź

β = 73,96 dB
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: y1 = 13,5 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 450 × 10⁻⁹·3/(0,1 × 10⁻³) = 13,5 mm

Prążek numer 1

y1 = 1·13,5 = 13,5 mm

Odpowiedź

y1 = 13,5 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers