Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,4 s15

Kierowca jadący z prędkością 54 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 1,4 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 7 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 54 km/htr = 1,4 sa = −7 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 19 m/s15 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 19 m/s z krawędzi dachu na wysokości 15 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 19 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 7,5 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 7,5 m/s i zatrzymuje się po 29 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 7,5 m/sd = 29 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 6 kg2,5 kgbez tarcia

Klocek o masie 6 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 2,5 kg. Stół jest gładki (bez tarcia). Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 6 kgm2 = 2,5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 26 m/s35°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 26 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 5 mv0​ = 19 m/s35°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 5 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 19 m/sθ = 35°h = 5 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
30 km/h

Samochód jadący z prędkością 30 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,4. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 30 km/hμ = 0,4g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 5 mL = 2,5 mμ = 0,15k = 1000 N/m

Klocek o masie 0,5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 2,5 m (μ = 0,15), a potem trafia na sprężynę (k = 1000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 0,5 kgh = 5 mL = 2,5 mμ = 0,15k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kg8 m/s3 kg

Wózek o masie 1,5 kg jadący z prędkością 8 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 3 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 1,5 kgm2 = 3 kgv1 = 8 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
26 m/s7 m/s

Piłka o masie 0,3 kg uderza w ścianę z prędkością 26 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 7 m/s. Kontakt trwa 25 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,3 kgvin = 26 m/svout = 7 m/sΔt = 25 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 3 mb = 1 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 26 kPapunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w rurociągu wodnym wskazuje różnicę 26 kPa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Wyznacz prędkość wody v przy końcówce.

p0 − p = 26 kPaρ = 1000 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
H = ?d1​ = 75 mmp1​ = 140 kPad2​ = 20 mm

Dysza fontanny jest skierowana pionowo w górę. Tuż pod dyszą rura zasilająca ma średnicę 75 mm i nadciśnienie 140 kPa. Średnica wylotu dyszy wynosi 20 mm, a różnica wysokości na długości dyszy jest pomijalna. Pomijając straty i opór powietrza, wyznacz wysokość H, na jaką strumień wznosi się nad dyszę. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d1 = 75 mmp1 = 140 kPa (nadciśnienie)d2 = 20 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
460 g (O₂)V = 5 LT = 55 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 5 L zawiera 460 g (O₂) w temperaturze 55 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 460 gM = 32 g/molV = 5 LT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (O₂) przechodzi od 150 kPa, 20 L, 30 °C do 150 kPa i 70 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 150 kPaV1 = 20 LT1 = 30 °CP2 = 150 kPaT2 = 70 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 450 °CTL​ = 20 °CEQH​QL​η = 24%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 450 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 24 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 450 °CTL = 20 °Cη = 24%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 22 °CTL​ = -5 °CHPQ̇H​ = 10 kWQ̇L​Ẇ

Pompa ciepła utrzymuje w domu 22 °C, gdy na zewnątrz jest -5 °C, dostarczając do domu 10 kW ciepła. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 22 °CTL = -5 °CQ̇H = 10 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,5 mn = 2

Układ: Struna zamocowana na obu końcach, długość 0,5 m, prędkość fal 180 m/s. Znajdź częstotliwość f2 dla: harmoniczna numer 2.

v = 180 m/sn = 2L = 0,5 m
f2 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
SO25 m/sf = 20 kHz

Czujnik parkowania w spoczynku wysyła ultradźwięki 20 kHz w stronę samochodu zbliżającego się z prędkością 25 m/s. Znajdź częstotliwość f″ echa odebranego z powrotem przez czujnik (prędkość dźwięku 343 m/s).

f = 20 kHzu = 25 m/sv = 343 m/s
f″ = Hz

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 37,07 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 15·1,4 = 21 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 15²/(2·7) = 16,07 m

Suma

d = 21 + 16,07 = 37,07 m

Odpowiedź

d = 37,07 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,546 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−15 = 19·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 19·t − 15 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (19 + √(19² + 2·9,81·15))/9,81 = 4,546 s

Odpowiedź

t = 4,546 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,09886

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 7,5²/(2·29) = 0,9698 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 0,9698/9,81 = 0,09886

Odpowiedź

μ = 0,09886
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,885 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (24,53 − 0)/8,5 = 2,885 m/s²

Odpowiedź

a = 2,885 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 64,75 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 26·cos 35° = 21,3 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 35° = 14,91 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·14,91/9,81 = 3,04 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 21,3·3,04 = 64,75 m

Odpowiedź

x = 64,75 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 2,612 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 19·cos 35° = 15,56 m/s
vy = v0·sin θ = 19·sin 35° = 10,9 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 5 + 10,9·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (10,9 + √(118,8 + 98,1))/9,81 = 2,612 s

Odpowiedź

t = 2,612 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 8,849 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 30/3,6 = 8,333 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 8,333²/(2·0,4·9,81) = 8,849 m

Odpowiedź

d = 8,849 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 21,3 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 4,905·(5 − 0,15·2,5) = 22,69 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 22,69 → x = √(2·22,69/1000) = 0,213 m = 21,3 cm

Odpowiedź

x = 21,3 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −2,667 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (1,5 − 3)/(1,5 + 3)·8 = −2,667 m/s
v′2 = 2·1,5/(1,5 + 3)·8 = 5,333 m/s

Odpowiedź

v′1 = −2,667 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 396 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,3·(7 + 26) = 9,9 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 9,9/0,025 = 396 N

Odpowiedź

Favg = 396 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 98,1 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2/2 = 5 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
zasuwad = 4 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5·2 = 98,1 kN

Odpowiedź

F = 98,1 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 203,9 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·1 = 3 m²
zasuwad = 4 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·5,5·3 = 203,9 kN

Odpowiedź

F = 203,9 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 7,211 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·26000/1000) = 7,211 m/s

Odpowiedź

v = 7,211 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: H = 14,34 m

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkość wylotowa

β = 20/75 = 0,2667
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·140000/(1000·0,9949)) = 16,78 m/s

Wysokość strumienia

Równanie Bernoulliego wzdłuż strumienia: w najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru, a ciśnienie znów jest atmosferyczne.

H = v2²/(2g) = 16,78²/(2·9,81) = 14,34 m

Odpowiedź

H = 14,34 m
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 7844 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 460/32 = 14,38 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 14,38·8,314·328,1/0,005 = 7844 kPa

Odpowiedź

P = 7844 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 22,64 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 303,1 K, T2 = 343,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(150/150)·(343,1/303,1) = 22,64 L

Odpowiedź

V2 = 22,64 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 40,36 %

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 293,1/723,1 = 59,46 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 24/59,46 = 40,36 %

Odpowiedź

ηII = 40,36 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 10,93

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 22 + 273,15 = 295,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 295,1/(295,1 − 268,1) = 10,93

Odpowiedź

COPmax = 10,93
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f2 = 360 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 2L/n = 2·0,5/2 = 0,5 m

Częstotliwość

f = v/λ = 180/0,5 = 360 Hz

Odpowiedź

f2 = 360 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f″ = 23145 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Częstotliwość przy samochodzie

f′ = 20000·(343 + 25)/343 = 21458 Hz

Częstotliwość echa

f″ = f′·343/(343 − 25) = 23145 Hz

Odpowiedź

f″ = 23145 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers