Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = ?s = 1200 m

Samolot potrzebuje do startu prędkości 200 km/h, a użyteczny pas startowy ma długość 1200 m. Jakie stałe przyspieszenie a jest potrzebne przy starcie z miejsca?

v₀ = 0v = 200 km/hs = 1200 m
a = m/s²
2.KinematykaTrudny
v₀ = 13 m/s10 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 13 m/s z krawędzi dachu na wysokości 10 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 13 m/sh₀ = 10 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
8,5 kg3 kg

Ciężarki o masach 8,5 kg i 3 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a ciężarków.

m1 = 8,5 kgm2 = 3 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 5,5 kg4,5 kgμ = 0,3

Klocek o masie 5,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 4,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 5,5 kgm2 = 4,5 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 36 m/s55°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 55° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 36 m/sθ = 55°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 10 mv0​ = 19 m/s55°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 55° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 10 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 19 m/sθ = 55°h = 10 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
20°d = 12 mμ = 0,2

Klocek o masie 10 kg zsuwa się na odcinku 12 m po zboczu nachylonym pod kątem 20° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,2. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 10 kgθ = 20°μ = 0,2d = 12 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
10 kg6 kgμ = 0,15d = 1 m

Klocek o masie 10 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,15). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 6 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 1 m.

m1 = 10 kgm2 = 6 kgμ = 0,15d = 1 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3 kgv = ?8 gh = 19 cm

Pocisk o masie 8 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 3 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 19 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 8 gM = 3 kgh = 19 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
900 kgv1​ = ?1900 kg

Samochód o masie 900 kg uderza w zaparkowany samochód o masie 1900 kg. Wraki sczepiają się i suną 5 m, zanim się zatrzymają. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,8. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v1 pierwszego samochodu tuż przed zderzeniem.

m1 = 900 kgm2 = 1900 kgd = 5 mμ = 0,8g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 2,5 mH = 1,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 200 mmd2​ = 100 mm12p1​ − p2​ = 26 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 200 mm i średnicy gardzieli 100 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 26 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 − p2 = 26 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
C212,5 m5 md = 40 mmQ = ?

Wąż o średnicy wewnętrznej 40 mm działa jak lewar i odprowadza wodę z otwartego zbiornika. Najwyższy punkt węża C leży 2,5 m nad powierzchnią wody, a wylot (otwarty do atmosfery) 5 m pod powierzchnią wody. Pomiń straty i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz natężenie przepływu Q.

d = 40 mmzC = +2,5 mz2 = −5 mg = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
390 g (CO₂)V = 30 LT = 95 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 30 L zawiera 390 g (CO₂) w temperaturze 95 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 390 gM = 44,01 g/molV = 30 LT = 95 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CH₄, M = 16,04 g/molP = 100 kPaT = 200 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CH₄) przy 100 kPa i 200 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 16,04 g/molP = 100 kPaT = 200 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 25 °CTL​ = -18 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 8,5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę -18 °C, odbierając 8,5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = -18 °CTH = 25 °CQ̇L = 8,5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = -10 °CHPQ̇H​ = 20 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła dostarcza 20 kW ciepła do instalacji grzewczej o temperaturze 21 °C, pobierając ciepło ze źródła o temperaturze -10 °C. Jej rzeczywisty COP wynosi 30 % COP Carnota między tymi temperaturami. Wyznacz pobieraną przez nią moc elektryczną Ẇ.

TH = 21 °CTL = -10 °CηII = 30%Q̇H = 20 kW
Ẇ = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 10 cmf = −20 cm

Przedmiot stoi 10 cm przed cienką soczewką (typ: rozpraszająca) o ogniskowej 20 cm. Znajdź powiększenie m (ujemne dla obrazu odwróconego).

do = 10 cmf = −20 cm
m =
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 450 nmd = 0,15 mmL = 1,5 my = ?

Światło o długości fali 450 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,15 mm. Ekran jest oddalony o 1,5 m. Znajdź odległość y3 od środkowego jasnego prążka do jasnego prążka numer 3.

λ = 450 nmd = 0,15 mmL = 1,5 mm = 3
y3 = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: a = 1,286 m/s²

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v = 200/3,6 = 55,56 m/s

Przyspieszenie

a = v²/(2s) = 55,56²/(2·1200) = 1,286 m/s²

Odpowiedź

a = 1,286 m/s²
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 3,273 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−10 = 13·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 13·t − 10 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (13 + √(13² + 2·9,81·10))/9,81 = 3,273 s

Odpowiedź

t = 3,273 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,692 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (8,5 − 3)·9,81/(8,5 + 3) = 4,692 m/s²

Odpowiedź

a = 4,692 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 31,56 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (44,15 − 16,19)/10 = 2,796 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 5,5·2,796 + 16,19 = 31,56 N

Odpowiedź

T = 31,56 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 44,32 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 36·cos 55° = 20,65 m/s
vy = v0·sin θ = 36·sin 55° = 29,49 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 29,49²/(2·9,81) = 44,32 m

Odpowiedź

H = 44,32 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 3,721 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 19·cos 55° = 10,9 m/s
vy = v0·sin θ = 19·sin 55° = 15,56 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 10 + 15,56·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (15,56 + √(242,2 + 196,2))/9,81 = 3,721 s

Odpowiedź

t = 3,721 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 221,2 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 98,1·0,9397 = 92,18 N
F = μN = 0,2·92,18 = 18,44 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 18,44·12 = 221,2 J

Odpowiedź

Wf = 221,2 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 2,349 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 58,86·1 = 58,86 J
μ·m₁g·d = 0,15·98,1·1 = 14,71 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 44,14 → v = √(2·44,14/16) = 2,349 m/s

Odpowiedź

v = 2,349 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 726 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,19) = 1,931 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,008 + 3)·1,931/0,008 = 726 m/s

Odpowiedź

v = 726 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v1 = 27,56 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Prędkość po zderzeniu

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,8·9,81·5) = 8,859 m/s

Pęd w zderzeniu

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2800·8,859/900 = 27,56 m/s

Odpowiedź

v1 = 27,56 m/s
(99,22 km/h)
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 69,9 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 1,5/2 = 4,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
zasuwad = 4 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,75·1,5 = 69,9 kN

Odpowiedź

F = 69,9 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 3,308 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 1,5·1,5 = 2,25 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,25·2,25 = 71,74 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1,5·1,5³/12 = 0,4219 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,25 + 0,4219/(3,25·2,25) = 3,308 m

Odpowiedź

ycp = 3,308 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 58,49 L/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość

v1 = v2·(100/200)² = 0,25·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·26000/(1000·(1 − 0,0625))) = 7,448 m/s
v1 = 1,862 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,007854·7,448 = 0,05849 m³/s = 58,49 L/s

Odpowiedź

Q = 58,49 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 12,45 L/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Prędkość w wężu

Powierzchnia i wylot są otwarte do atmosfery, więc wyrazy ciśnieniowe się znoszą.

v = √(2g·5) = √(2·9,81·5) = 9,905 m/s

Natężenie przepływu

Q = A·v = 0,001257·9,905 = 0,01245 m³/s = 12,45 L/s

Odpowiedź

Q = 12,45 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 904,1 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 390/44,01 = 8,862 mol
T = 95 + 273,15 = 368,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 8,862·8,314·368,1/0,03 = 904,1 kPa

Odpowiedź

P = 904,1 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 0,4078 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 200 + 273,15 = 473,1 K

Gęstość

ρ = 100·16,04/(8,314·473,1) = 0,4078 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 0,4078 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 9,932 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -18 + 273,15 = 255,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 8,5·298,1/255,1 = 9,932 kW

Odpowiedź

Q̇H = 9,932 kW

Moc pobierana: Ẇ = 1,432 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇ = 7,026 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

COP Carnota i rzeczywisty

COPmax = 294,1/(294,1 − 263,1) = 9,489
COP = 0,3·9,489 = 2,847

Moc pobierana

Ẇ = Q̇H/COP = 20/2,847 = 7,026 kW

Odpowiedź

Ẇ = 7,026 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: m = 0,6667

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−20) − 1/10
di = −6,667 cm
FF10 cmf = −20 cm

Powiększenie

m = −di/do = −(−6,667)/10 = 0,6667

Odpowiedź

m = 0,6667
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: y3 = 13,5 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 450 × 10⁻⁹·1,5/(0,15 × 10⁻³) = 4,5 mm

Prążek numer 3

y3 = 3·4,5 = 13,5 mm

Odpowiedź

y3 = 13,5 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers