Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 2 m/s²samochód26 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 26 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 2 m/s². W jakiej odległości od miejsca startu radiowóz dogoni samochód? Wyznacz d.

vcar = 26 m/sapolice = 2 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 13 m/s30 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 13 m/s z krawędzi dachu na wysokości 30 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 13 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 45°a = ?m = 14 kg

Klocek o masie 14 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 45° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 14 kgθ = 45°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
θ = 35°klocekv₀ = 7 m/s

Klocek zostaje popchnięty tak, że zaczyna sunąć w górę rampy nachylonej pod kątem 35° z prędkością 7 m/s. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jak daleko d wzdłuż rampy przesunie się klocek, zanim się zatrzyma?

v₀ = 7 m/sθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 30 m/sθ = ?R = 60 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 30 m/s i ma ona upaść 60 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 30 m/sR = 60 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
16 mv0​ = 37 m/s65°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 37 m/s pod kątem 65° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 16 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 37 m/sθ = 65°hroof = 16 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
20°d = 6 mμ = 0,2

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 20° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 6 m wzdłuż zbocza.

θ = 20°μ = 0,2d = 6 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
4 kg1 kgμ = 0,2d = 2,5 m

Klocek o masie 4 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,2). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 1 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 2,5 m.

m1 = 4 kgm2 = 1 kgμ = 0,2d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2,5 kgv = ?20 gh = 18 cm

Pocisk o masie 20 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 2,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 18 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 20 gM = 2,5 kgh = 18 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
24 m/s4 m/s

Piłka o masie 0,6 kg uderza w ścianę z prędkością 24 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 4 m/s. Kontakt trwa 20 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,6 kgvin = 24 m/svout = 4 m/sΔt = 20 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 2 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 1 mb = 3 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 80 mmd2​ = 40 mm12p1​ − p2​ = 29 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 80 mm i średnicy gardzieli 40 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 29 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 80 mmd2 = 40 mmp1 − p2 = 29 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 75 mm, p1​ = 290 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 1 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 75 mm do 50 mm i wznosi się o 1 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 290 kPa, a prędkość 2,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 290 kPav1 = 2,25 m/sΔz = 1 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
20 g (He)P = 250 kPaT = 25 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 20 g (He) przy 250 kPa i 25 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 20 gM = 4,003 g/molP = 250 kPaT = 25 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CH₄, M = 16,04 g/molP = 450 kPaT = 90 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CH₄) przy 450 kPa i 90 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 16,04 g/molP = 450 kPaT = 90 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 400 °CTL​ = 15 °CEQH​ = 3000 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 400 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 15 °C. Pobiera 3000 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 400 °CTL = 15 °CQH = 3000 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 30 °CTL​ = -18 °CRQ̇H​Q̇L​ = 1,5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej -18 °C w kuchni o temperaturze 30 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 1,5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 30 °CTL = -18 °CQ̇L = 1,5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 25 cmf = −8 cm

Przedmiot stoi 25 cm przed cienką soczewką (typ: rozpraszająca) o ogniskowej 8 cm. Znajdź odległość obrazu di. Użyj konwencji znaków 1/f = 1/do + 1/di (f < 0 dla soczewki rozpraszającej, di < 0 dla obrazu pozornego).

do = 25 cmf = −8 cm
di = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θn1​ = 1,62n2​ = 1,57n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,62 i płaszcz o n₂ = 1,57. Znajdź jego aperturę numeryczną NA.

n1 = 1,62n2 = 1,57
NA =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 676 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·26/2 = 26 s

Droga

d = v·t = 26·26 = 676 m

Odpowiedź

d = 676 m

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 52 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,131 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−30 = 13·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 13·t − 30 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (13 + √(13² + 2·9,81·30))/9,81 = 4,131 s

Odpowiedź

t = 4,131 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 5,896 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 45° − 0,15·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0,1061) = 5,896 m/s²

Odpowiedź

a = 5,896 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: d = 3,387 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

Obie siły są skierowane w dół zbocza; masa się skraca.

a = 9,81·(sin 35° + 0,2·cos 35°) = 7,234 m/s²

Droga

d = v₀²/(2a) = 7²/(2·7,234) = 3,387 m

Odpowiedź

d = 3,387 m
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 20,42 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·60/30² = 0,654

Kąt

2θ = 40,84° → θ = 20,42°

Odpowiedź

θ = 20,42°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 69,58°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 98,83 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 15,64 m/s, vy = 33,53 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

16 = 33,53·t − 4,905·t²
t = (33,53 + √(33,53² − 2·9,81·16))/9,81 = 6,32 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 15,64·6,32 = 98,83 m

Odpowiedź

x = 98,83 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,259 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·6·(0,342 − 0,2·0,9397)) = 4,259 m/s

Odpowiedź

v = 4,259 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 1,401 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 9,81·2,5 = 24,53 J
μ·m₁g·d = 0,2·39,24·2,5 = 19,62 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 4,905 → v = √(2·4,905/5) = 1,401 m/s

Odpowiedź

v = 1,401 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 236,8 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,18) = 1,879 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,02 + 2,5)·1,879/0,02 = 236,8 m/s

Odpowiedź

v = 236,8 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 840 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,6·(4 + 24) = 16,8 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 16,8/0,02 = 840 N

Odpowiedź

Favg = 840 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 117,7 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 2/2 = 2 m
A = H·b = 2·3 = 6 m²
zasuwad = 1 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·6 = 117,7 kN

Odpowiedź

F = 117,7 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 90,5 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·3 = 3 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3·3 = 90,5 kN

Odpowiedź

F = 90,5 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 9,884 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Ciągłość

v1 = v2·(40/80)² = 0,25·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·29000/(1000·(1 − 0,0625))) = 7,866 m/s
v1 = 1,966 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,001257·7,866 = 0,009884 m³/s = 9,884 L/s

Odpowiedź

Q = 9,884 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 269,9 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(75/50)² = 5,063 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 5,063²)/1000 = −10,28 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·1/1000 = 9,81 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 290 + (−10,28) − 9,81 = 269,9 kPa

Odpowiedź

p2 = 269,9 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 49,54 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 20/4,003 = 4,996 mol
T = 25 + 273,15 = 298,1 K

Objętość

V = nRT/P = 4,996·8,314·298,1/250 = 49,54 L

Odpowiedź

V = 49,54 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 2,391 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 90 + 273,15 = 363,1 K

Gęstość

ρ = 450·16,04/(8,314·363,1) = 2,391 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 2,391 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 1716 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 400 + 273,15 = 673,1 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 288,1/673,1 = 57,19 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,5719·3000 = 1716 kJ

Odpowiedź

Wmax = 1716 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,2822 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -18 + 273,15 = 255,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 255,1/(303,1 − 255,1) = 5,316

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 1,5/5,316 = 0,2822 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,2822 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = −6,061 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−8) − 1/25
di = −6,061 cm
FF25 cmf = −8 cm

Diagram promieni

pozorny, po tej samej stronie co przedmiot

Odpowiedź

di = −6,061 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: NA = 0,3994

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,57/1,62 = 0,9691 → θc = 75,73°

Apertura numeryczna

NA = √(1,62² − 1,57²) = 0,3994

Odpowiedź

NA = 0,3994

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers