Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?33,33

Samochód jadący z prędkością 120 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 3,5 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 120 km/ha = −3,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 5 m/s15 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 5 m/s z krawędzi dachu na wysokości 15 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 5 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
3 kg2,5 kg

Ciężarki o masach 3 kg i 2,5 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 3 kgm2 = 2,5 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
θ = 35°klocekv₀ = 7,5 m/s

Klocek zostaje popchnięty tak, że zaczyna sunąć w górę rampy nachylonej pod kątem 35° z prędkością 7,5 m/s. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jak daleko d wzdłuż rampy przesunie się klocek, zanim się zatrzyma?

v₀ = 7,5 m/sθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
5.Rzut ukośnyŚredni
10 my = ?v0​ = 18 m/s50°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 18 m/s pod kątem 50° do poziomu w stronę muru odległego o 10 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 18 m/sθ = 50°x = 10 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 30 mv0​ = 11 m/s35°α = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 11 m/s pod kątem 35° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 30 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Pod jakim kątem α poniżej poziomu uderza w ziemię?

v₀ = 11 m/sθ = 35°h = 30 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Praca i energiaŚredni
40°d = 3 mμ = 0,4

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 40° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,4. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 3 m wzdłuż zbocza.

θ = 40°μ = 0,4d = 3 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
h = 1 mL = 2,5 mμ = 0,1k = 1000 N/m

Klocek o masie 0,5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 1 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 2,5 m (μ = 0,1), a potem trafia na sprężynę (k = 1000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 0,5 kgh = 1 mL = 2,5 mμ = 0,1k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3 kg10 m/s4,5 kg

Wózek o masie 3 kg jadący z prędkością 10 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 4,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 3 kgm2 = 4,5 kgv1 = 10 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
19 m/s9 m/s

Piłka o masie 0,35 kg uderza w ścianę z prędkością 19 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 9 m/s. Kontakt trwa 20 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,35 kgvin = 19 m/svout = 9 m/sΔt = 20 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 3 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 1 mH = 2 mb = 1 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 50 Papunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w tunelu aerodynamicznym wskazuje różnicę 50 Pa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Gęstość powietrza wynosi 1,2 kg/m³. Wyznacz prędkość powietrza v.

p0 − p = 50 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
pair​ = 200 kPaQ = ?d = 30 mmh = 1 m

Zamknięty zbiornik z wodą ma nad wodą sprężone powietrze o nadciśnieniu 200 kPa. Woda wypływa do atmosfery przez otwór o średnicy 30 mm, położony 1 m pod powierzchnią wody. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij g = 9,81 m/s².

pair = 200 kPa (nadciśnienie)h = 1 md = 30 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
170 g (He)V = 10 LT = 65 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 10 L zawiera 170 g (He) w temperaturze 65 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 170 gM = 4,003 g/molV = 10 LT = 65 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (He) przechodzi od 350 kPa, 20 L, 25 °C do 350 kPa i 140 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 350 kPaV1 = 20 LT1 = 25 °CP2 = 350 kPaT2 = 140 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 350 °CTL​ = 35 °CEQH​QL​W

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 350 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 35 °C. Wyznacz największą możliwą sprawność cieplną ηmax.

TH = 350 °CTL = 35 °C
ηmax = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
550 °CTm​ = ?15 °CABWA​WB​

Dwa silniki Carnota pracują szeregowo. Silnik A pobiera ciepło ze zbiornika o temperaturze 550 °C i oddaje ciepło do zbiornika pośredniego o temperaturze Tm. Silnik B pobiera całe to ciepło i oddaje ciepło do zbiornika o temperaturze 15 °C. Oba silniki mają tę samą sprawność cieplną. Wyznacz Tm w °C.

TH = 550 °CTL = 15 °C
Tm = °C
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,65 mn = 5

Układ: Rura otwarta na obu końcach, długość 0,65 m, prędkość dźwięku 343 m/s. Znajdź częstotliwość f5 dla: harmoniczna numer 5.

v = 343 m/sn = 5L = 0,65 m
f5 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
f1​ = 10 cmf2​ = 20 cm40 cm60 cm

Dwie cienkie soczewki mają wspólną oś i stoją w odległości 60 cm: soczewka 1 o f₁ = 10 cm i soczewka 2 o f₂ = 20 cm. Przedmiot stoi 40 cm przed soczewką 1. Znajdź położenie di2 obrazu końcowego mierzone od soczewki 2 (dodatnie za soczewką 2, konwencja: obraz rzeczywisty jest dodatni).

f1 = 10 cmf2 = 20 cms = 60 cmdo = 40 cm
di2 = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 9,524 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 120/3,6 = 33,33 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 33,33/3,5 = 9,524 s

Odpowiedź

t = 9,524 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 2,331 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−15 = 5·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 5·t − 15 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (5 + √(5² + 2·9,81·15))/9,81 = 2,331 s

Odpowiedź

t = 2,331 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 26,75 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (3 − 2,5)·9,81/(3 + 2,5) = 0,8918 m/s²

Siła naciągu z lżejszego ciężarka

T − m2·g = m2·a → T = 2,5·(9,81 + 0,8918) = 26,75 N

Odpowiedź

T = 26,75 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: d = 3,888 m

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Opóźnienie

Obie siły są skierowane w dół zbocza; masa się skraca.

a = 9,81·(sin 35° + 0,2·cos 35°) = 7,234 m/s²

Droga

d = v₀²/(2a) = 7,5²/(2·7,234) = 3,888 m

Odpowiedź

d = 3,888 m
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 8,254 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Czas dotarcia do muru

vx = 18·cos 50° = 11,57 m/s
t = x/vx = 10/11,57 = 0,8643 s

Wysokość w tej chwili

y = 13,79·0,8643 − ½·9,81·0,8643² = 8,254 m

Odpowiedź

y = 8,254 m

Przy murze piłka jeszcze się wznosi.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: α = 70,23 °

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 11·cos 35° = 9,011 m/s
vy0 = 11·sin 35° = 6,309 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(6,309² + 2·9,81·30) = 25,07 m/s

Kąt uderzenia

tan α = vy/vx = 25,07/9,011 → α = 70,23°

Odpowiedź

α = 70,23°
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,45 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·3·(0,6428 − 0,4·0,766)) = 4,45 m/s

Odpowiedź

v = 4,45 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 8,578 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 4,905·(1 − 0,1·2,5) = 3,679 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 3,679 → x = √(2·3,679/1000) = 0,08578 m = 8,578 cm

Odpowiedź

x = 8,578 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −2 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (3 − 4,5)/(3 + 4,5)·10 = −2 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 4,5)·10 = 8 m/s

Odpowiedź

v′1 = −2 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 490 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,35·(9 + 19) = 9,8 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 9,8/0,02 = 490 N

Odpowiedź

Favg = 490 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 157 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 2/2 = 4 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
zasuwad = 3 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·4 = 157 kN

Odpowiedź

F = 157 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 2,167 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 2/2 = 2 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
zasuwad = 1 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·2·2 = 40,22 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1·2³/12 = 0,6667 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2 + 0,6667/(2·2) = 2,167 m

Odpowiedź

ycp = 2,167 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 9,129 m/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·50/1,2) = 9,129 m/s

Odpowiedź

v = 9,129 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 14,48 L/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego od powierzchni do strumienia

v = √(2·(200000/1000 + 9,81·1)) = 20,48 m/s

Natężenie przepływu

Q = A·v = 0,0007069·20,48 = 0,01448 m³/s = 14,48 L/s

Odpowiedź

Q = 14,48 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 11939 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 170/4,003 = 42,47 mol
T = 65 + 273,15 = 338,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 42,47·8,314·338,1/0,01 = 11939 kPa

Odpowiedź

P = 11939 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 27,71 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 298,1 K, T2 = 413,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(350/350)·(413,1/298,1) = 27,71 L

Odpowiedź

V2 = 27,71 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηmax = 50,55 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 308,1/623,1 = 50,55 %

Odpowiedź

ηmax = 50,55 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Tm = 213,9 °C

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Równe sprawności

1 − Tm/TH = 1 − TL/Tm daje Tm² = TH·TL.

Tm = √(823,1·288,1) = 487 K = 213,9 °C

Odpowiedź

Tm = 213,9 °C
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f5 = 1319 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 2L/n = 2·0,65/5 = 0,26 m

Częstotliwość

f = v/λ = 343/0,26 = 1319 Hz

Odpowiedź

f5 = 1319 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di2 = 35 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Obraz z soczewki 1

1/di1 = 1/10 − 1/40 → di1 = 13,33 cm

Przedmiot dla soczewki 2

do2 = 60 − 13,33 = 46,67 cm

Obraz końcowy

1/di2 = 1/20 − 1/46,67 → di2 = 35 cm

Odpowiedź

di2 = 35 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers