Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?20

Samochód jadący z prędkością 72 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 5,5 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 72 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 6 m/s40 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 6 m/s z krawędzi dachu na wysokości 40 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 6 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 20°a = ?m = 19 kg

Klocek o masie 19 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 20° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 19 kgθ = 20°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 8 kg5,5 kgμ = 0,3

Klocek o masie 8 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 5,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 8 kgm2 = 5,5 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 16 m/s25°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 25° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 16 m/sθ = 25°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 60 mv0​ = 33 m/s60°H = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 33 m/s pod kątem 60° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 60 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość H nad ziemią u podnóża klifu.

v₀ = 33 m/sθ = 60°h = 60 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Praca i energiaŚredni
90 km/h8°1000 kg

Samochód o masie 1000 kg jedzie pod górę po zboczu nachylonym pod kątem 8° ze stałą prędkością 90 km/h. Opór powietrza i opór toczenia łącznie wynoszą 200 N. Wyznacz moc P, jaką muszą przekazywać koła, w kW.

m = 1000 kgθ = 8°Fr = 200 Nv = 90 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.Praca i energiaTrudny
h = 3,9 mR = 1,5 mN = ?

Wózek o masie 1 kg zostaje puszczony bez prędkości początkowej z wysokości 3,9 m na gładkim torze, który przechodzi w pionową pętlę o promieniu 1,5 m. Wyznacz siłę nacisku N, z jaką tor działa na wózek w najwyższym punkcie pętli.

m = 1 kgh = 3,9 mR = 1,5 mg = 9,81 m/s²
N = N
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1200 kg17 m/s1900 kg

Samochód o masie 1200 kg jadący z prędkością 17 m/s uderza w stojący samochód o masie 1900 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 1200 kgv1 = 17 m/sm2 = 1900 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Pęd i zderzeniaTrudny
19 m/s14 m/s

Piłka o masie 0,3 kg uderza w ścianę z prędkością 19 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 14 m/s. Kontakt trwa 25 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,3 kgvin = 19 m/svout = 14 m/sΔt = 25 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 230 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 40 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 230 kPa, a prędkość 1,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 40 mmp1 = 230 kPav1 = 1,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 200 mm, p1​ = 170 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 8 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 200 mm do 75 mm i wznosi się o 8 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 170 kPa, a prędkość 1,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 200 mmd2 = 75 mmp1 = 170 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 8 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
470 g (N₂)P = 400 kPaT = 70 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 470 g (N₂) przy 400 kPa i 70 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 470 gM = 28,01 g/molP = 400 kPaT = 70 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CO₂, M = 44,01 g/molP = 850 kPaT = 0 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CO₂) przy 850 kPa i 0 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 44,01 g/molP = 850 kPaT = 0 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 25 °CTL​ = 4 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 7,5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę 4 °C, odbierając 7,5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = 4 °CTH = 25 °CQ̇L = 7,5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = 2 °CHPQ̇H​ = 15 kWQ̇L​Ẇ

Pompa ciepła utrzymuje w domu 21 °C, gdy na zewnątrz jest 2 °C, dostarczając do domu 15 kW ciepła. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 21 °CTL = 2 °CQ̇H = 15 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FF1,5 cmdo​ = 4 cmf = −10 cm

Przedmiot o wysokości 1,5 cm stoi 4 cm przed cienką soczewką (typ: rozpraszająca) o ogniskowej 10 cm. Znajdź wysokość obrazu hi (ujemną dla obrazu odwróconego).

ho = 1,5 cmdo = 4 cmf = −10 cm
hi = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 500 nma = 0,08 mmL = 1 m

Światło o długości fali 500 nm przechodzi przez pojedynczą szczelinę o szerokości 0,08 mm. Znajdź szerokość w środkowego jasnego maksimum na ekranie w odległości 1 m (między pierwszymi ciemnymi prążkami po obu stronach).

λ = 500 nma = 0,08 mmL = 1 m
w = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 3,636 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 20/5,5 = 3,636 s

Odpowiedź

t = 3,636 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 3,532 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−40 = 6·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 6·t − 40 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (6 + √(6² + 2·9,81·40))/9,81 = 3,532 s

Odpowiedź

t = 3,532 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,051 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 20° − 0,25·cos 20°) = 9,81·(0,342 − 0,2349) = 1,051 m/s²

Odpowiedź

a = 1,051 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,253 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (53,96 − 23,54)/13,5 = 2,253 m/s²

Odpowiedź

a = 2,253 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 19,99 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 16·cos 25° = 14,5 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 25° = 6,762 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·6,762/9,81 = 1,379 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 14,5·1,379 = 19,99 m

Odpowiedź

x = 19,99 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 101,6 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Pionowa prędkość początkowa

vy = 33·sin 60° = 28,58 m/s

Wzniesienie ponad klif

Δh = vy²/(2g) = 28,58²/(2·9,81) = 41,63 m

Wysokość nad ziemią

H = 60 + 41,63 = 101,6 m

Odpowiedź

H = 101,6 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: P = 39,13 kW

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Moc to siła razy prędkość: P = F·v.

Siła napędowa

m·g = 1000·9,81 = 9810 N
mg·sin θ = 9810·sin 8° = 1365 N
F = 1365 + 200 = 1565 N

Moc

v = 90/3,6 = 25 m/s
P = F·v = 1565·25 = 39132 W = 39,13 kW

Odpowiedź

P = 39,13 kW
8.Praca i energia

Odpowiedź: N = 1,962 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najwyższym punkcie

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(3,9 − 3) = 17,66 m²/s²

Siły w najwyższym punkcie

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
N = mv²/R − mg = 1·17,66/1,5 − 9,81 = 1,962 N

Odpowiedź

N = 1,962 N

Wózek ledwo pokonuje pętlę, gdy h = 2,5R; wtedy N = 0 w najwyższym punkcie.

9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 106277 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1200·17/3100 = 6,581 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·1200·17² = 173400 J
Kafter = ½·3100·6,581² = 67123 J

Utracona energia

ΔK = 173400 − 67123 = 106277 J

Odpowiedź

ΔK = 106277 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 9,9 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,3·(14 + 19) = 9,9 N·s

Odpowiedź

J = 9,9 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 138 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 2,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
zasuwad = 2,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,75·3,75 = 138 kN

Odpowiedź

F = 138 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 16,19 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 1,5/2 = 1,25 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·1,25·1,5 = 16,19 kN

Odpowiedź

F = 16,19 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 200,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(100/40)² = 7,813 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 7,813²)/1000 = −29,74 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 230 + (−29,74) = 200,3 kPa

Odpowiedź

p2 = 200,3 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 35,76 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(200/75)² = 10,67 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 10,67²)/1000 = −55,76 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·8/1000 = 78,48 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 170 + (−55,76) − 78,48 = 35,76 kPa

Odpowiedź

p2 = 35,76 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 119,7 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 470/28,01 = 16,78 mol
T = 70 + 273,15 = 343,1 K

Objętość

V = nRT/P = 16,78·8,314·343,1/400 = 119,7 L

Odpowiedź

V = 119,7 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 16,47 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 0 + 273,15 = 273,1 K

Gęstość

ρ = 850·44,01/(8,314·273,1) = 16,47 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 16,47 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 8,068 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = 4 + 273,15 = 277,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 7,5·298,1/277,1 = 8,068 kW

Odpowiedź

Q̇H = 8,068 kW

Moc pobierana: Ẇ = 0,5683 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 15,48

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 275,1) = 15,48

Odpowiedź

COPmax = 15,48
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: hi = 1,071 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−10) − 1/4
di = −2,857 cm
FF4 cmf = −10 cm

Powiększenie i wysokość

m = −(−2,857)/4 = 0,7143
hi = 0,7143·1,5 = 1,071 cm

Odpowiedź

hi = 1,071 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: w = 12,5 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Pierwszy ciemny prążek

y₁ = λL/a = 500 × 10⁻⁹·1/(0,08 × 10⁻³) = 6,25 mm

Szerokość maksimum środkowego

w = 2y₁ = 12,5 mm

Odpowiedź

w = 12,5 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers