Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 5 m/s²samochód35 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 35 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 5 m/s². Po jakim czasie radiowóz dogoni samochód? Wyznacz t.

vcar = 35 m/sapolice = 5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
a = 30 m/s²

Model rakiety startuje pionowo w górę ze spoczynku. Silnik nadaje mu stałe przyspieszenie w górę 30 m/s² przez 3 s, po czym gaśnie i rakieta porusza się swobodnie. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax, jaką osiąga rakieta.

a = 30 m/s²t1 = 3 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
7,5 kg5 kg

Ciężarki o masach 7,5 kg i 5 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 7,5 kgm2 = 5 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 3 kg3 kgμ = 0,3

Klocek o masie 3 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 3 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 3 kgm2 = 3 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 26 m/s70°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 70° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 26 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 15 mv0​ = 14 m/s40°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 40° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 15 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 14 m/sθ = 40°h = 15 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
30°d = 5 mμ = 0,2

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 5 m wzdłuż zbocza.

θ = 30°μ = 0,2d = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
5 kg6 kgμ = 0,2d = 0,5 m

Klocek o masie 5 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,2). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 6 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 0,5 m.

m1 = 5 kgm2 = 6 kgμ = 0,2d = 0,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
6 kg43 m/s9 kgv′2​ = ?

Pocisk o masie 15 kg lecący poziomo z prędkością 36 m/s rozpada się w wybuchu na dwa odłamki poruszające się wzdłuż tej samej prostej. Odłamek o masie 6 kg leci dalej do przodu z prędkością 43 m/s. Wyznacz prędkość v′2 odłamka o masie 9 kg (dodatnią w pierwotnym kierunku).

M = 15 kgu = 36 m/sm1 = 6 kgv′1 = 43 m/sm2 = 9 kg
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
2,5 kgv = ?20 g10°L = 1,6 m

Pocisk o masie 20 g zostaje wystrzelony poziomo w klocek o masie 2,5 kg zawieszony na lekkich niciach o długości 1,6 m i pozostaje w nim. Nici wychylają się maksymalnie o kąt 10° od pionu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 20 gM = 2,5 kgL = 1,6 mθ = 10°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 1 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 200 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 75 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 200 kPa, a prędkość 1,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 200 kPav1 = 1,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 220 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 75 mm i wznosi się o 10 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 220 kPa, a prędkość 2 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 220 kPav1 = 2 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
20 g (He)V = 5 LT = 50 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 5 L zawiera 20 g (He) w temperaturze 50 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 20 gM = 4,003 g/molV = 5 LT = 50 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
He, M = 4,003 g/molP = 200 kPaT = 190 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (He) przy 200 kPa i 190 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 4,003 g/molP = 200 kPaT = 190 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 700 °CTL​ = 35 °CEQH​ = 4700 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 700 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 35 °C. Pobiera 4700 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 700 °CTL = 35 °CQH = 4700 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 750 °CT0​ = 30 °CTL​ = -30 °CERWQ̇H​ = 20 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 20 kW ciepła ze źródła o temperaturze 750 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -30 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 750 °CT0 = 30 °CTL = -30 °CQ̇H = 20 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,4 mn = 7

Układ: Rura zamknięta na jednym końcu, długość 0,4 m, prędkość dźwięku 343 m/s. Znajdź częstotliwość f7 dla: harmoniczna numer 7.

v = 343 m/sn = 7L = 0,4 m
f7 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = ?d = 0,3 mmL = 2,5 m5,275 mm

Dwie szczeliny odległe o 0,3 mm oświetlono światłem monochromatycznym. Na ekranie w odległości 2,5 m jasny prążek numer 1 leży 5,275 mm od prążka środkowego. Znajdź długość fali λ.

d = 0,3 mmL = 2,5 my1 = 5,275 mmm = 1
λ = nm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 14 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·35/5 = 14 s

Odpowiedź

t = 14 s

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 70 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 547,8 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Faza napędzana

v₁ = 30·3 = 90 m/s
h₁ = ½·30·3² = 135 m

Lot swobodny w górę

W najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru.

Δh = v₁²/(2g) = 90²/(2·9,81) = 412,8 m
hmax = 135 + 412,8 = 547,8 m

Odpowiedź

hmax = 547,8 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 58,86 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (7,5 − 5)·9,81/(7,5 + 5) = 1,962 m/s²

Siła naciągu z lżejszego ciężarka

T − m2·g = m2·a → T = 5·(9,81 + 1,962) = 58,86 N

Odpowiedź

T = 58,86 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 19,13 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (29,43 − 8,829)/6 = 3,434 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 3·3,434 + 8,829 = 19,13 N

Odpowiedź

T = 19,13 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 44,29 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 26·cos 70° = 8,893 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 70° = 24,43 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·24,43/9,81 = 4,981 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 8,893·4,981 = 44,29 m

Odpowiedź

x = 44,29 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 31,02 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 14·cos 40° = 10,72 m/s
vy = v0·sin θ = 14·sin 40° = 8,999 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 15 + 8,999·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (8,999 + √(80,98 + 294,3))/9,81 = 2,892 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 10,72·2,892 = 31,02 m

Odpowiedź

x = 31,02 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 5,662 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·5·(0,5 − 0,2·0,866)) = 5,662 m/s

Odpowiedź

v = 5,662 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 2,112 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 58,86·0,5 = 29,43 J
μ·m₁g·d = 0,2·49,05·0,5 = 4,905 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 24,52 → v = √(2·24,52/11) = 2,112 m/s

Odpowiedź

v = 2,112 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = 31,33 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Pęd przed

p = M·u = 15·36 = 540 kg·m/s

Pęd po

540 = 6·43 + 9·v′2
v′2 = (540 − 258)/9 = 31,33 m/s

Odpowiedź

v′2 = 31,33 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 87,01 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wzniesienie klocka

h = L·(1 − cos θ) = 1,6·(1 − cos 10°) = 0,02431 m

Prędkość po uderzeniu

V = √(2·9,81·0,02431) = 0,6906 m/s

Zderzenie

v = (m + M)·V/m = 2,52·0,6906/0,02 = 87,01 m/s

Odpowiedź

v = 87,01 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 29,43 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 1/2 = 1,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 1 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,5·2 = 29,43 kN

Odpowiedź

F = 29,43 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 88,29 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·3 = 3 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·3 = 88,29 kN

Odpowiedź

F = 88,29 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 198,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(100/75)² = 2,222 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 2,222²)/1000 = −1,688 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 200 + (−1,688) = 198,3 kPa

Odpowiedź

p2 = 198,3 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 117,6 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2·(100/75)² = 3,556 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2² − 3,556²)/1000 = −4,321 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 220 + (−4,321) − 98,1 = 117,6 kPa

Odpowiedź

p2 = 117,6 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 2685 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 20/4,003 = 4,996 mol
T = 50 + 273,15 = 323,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 4,996·8,314·323,1/0,005 = 2685 kPa

Odpowiedź

P = 2685 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 0,2079 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 190 + 273,15 = 463,1 K

Gęstość

ρ = 200·4,003/(8,314·463,1) = 0,2079 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 0,2079 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 3212 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 700 + 273,15 = 973,1 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 308,1/973,1 = 68,33 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6833·4700 = 3212 kJ

Odpowiedź

Wmax = 3212 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 57,04 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 750 + 273,15 = 1023 K
T0 = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -30 + 273,15 = 243,1 K

Praca silnika

η = 1 − 303,1/1023 = 0,7037
Ẇ = 0,7037·20 = 14,07 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 243,1/(303,1 − 243,1) = 4,052
Q̇L = 4,052·14,07 = 57,04 kW

Odpowiedź

Q̇L = 57,04 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f7 = 1501 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 4L/n = 4·0,4/7 = 0,2286 m

Częstotliwość

f = v/λ = 343/0,2286 = 1501 Hz

Odpowiedź

f7 = 1501 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: λ = 633 nm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Długość fali

λ = y·d/(mL) = 0,005275·0,0003/(1·2,5) = 6,33 × 10⁻⁷ m = 633 nm

Odpowiedź

λ = 633 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers