Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 5 m/s²samochód27 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 27 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 5 m/s². W jakiej odległości od miejsca startu radiowóz dogoni samochód? Wyznacz d.

vcar = 27 m/sapolice = 5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 5 m/s25 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 5 m/s z krawędzi dachu na wysokości 25 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 5 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 45°a = ?m = 11 kg

Klocek o masie 11 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 45° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 11 kgθ = 45°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 2,5 kg8 kgθ = 25°

Klocek o masie 2,5 kg na rampie nachylonej pod kątem 25° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 8 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 2,5 kgm2 = 8 kgθ = 25°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 26 m/s45°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 45° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 26 m/sθ = 45°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 40 mv0​ = 11 m/s45°α = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 11 m/s pod kątem 45° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 40 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Pod jakim kątem α poniżej poziomu uderza w ziemię?

v₀ = 11 m/sθ = 45°h = 40 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Praca i energiaŚredni
90°L = 1 m5 kg

Kulka o masie 5 kg wisi na lekkiej nici o długości 1 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 90°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 5 kgL = 1 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
k = 2000 N/m20°μ = 0,151 kg

Sprężynę o sztywności 2000 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 20° ściśnięto o 15 cm, opierając o nią klocek o masie 1 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,15. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 1 kgk = 2000 N/mx = 15 cmθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2 kg11 m/s2,5 kg

Wózek o masie 2 kg jadący z prędkością 11 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 2,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 2 kgm2 = 2,5 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1900 kg21 m/s900 kg15 m/sθ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1900 kg jadący na wschód z prędkością 21 m/s zderza się z samochodem o masie 900 kg jadącym na północ z prędkością 15 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz kierunek θ ruchu wraku tuż po zderzeniu, mierzony od wschodu w stronę północy.

m1 = 1900 kgv1 = 21 m/s (E)m2 = 900 kgv2 = 15 m/s (N)
θ = °
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12p1​ − p2​ = 18 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 250 mm i średnicy gardzieli 125 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 18 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 250 mmd2 = 125 mmp1 − p2 = 18 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 75 mm, p1​ = 360 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 75 mm do 50 mm i wznosi się o 10 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 360 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 360 kPav1 = 1 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
360 g (N₂)P = 800 kPaT = 65 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 360 g (N₂) przy 800 kPa i 65 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 360 gM = 28,01 g/molP = 800 kPaT = 65 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (CO₂) przechodzi od 350 kPa, 2 L, 15 °C do 250 kPa i 110 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 350 kPaV1 = 2 LT1 = 15 °CP2 = 250 kPaT2 = 110 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 450 °CTL​ = 15 °CEQH​QL​W

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 450 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 15 °C. Wyznacz największą możliwą sprawność cieplną ηmax.

TH = 450 °CTL = 15 °C
ηmax = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 25 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​Q̇L​ = 3,5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 2 °C w kuchni o temperaturze 25 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 3,5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 25 °CTL = 2 °CQ̇L = 3,5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FF3 cmdo​ = 10 cmf = 8 cm

Przedmiot o wysokości 3 cm stoi 10 cm przed cienką soczewką (typ: skupiająca) o ogniskowej 8 cm. Znajdź wysokość obrazu hi (ujemną dla obrazu odwróconego).

ho = 3 cmdo = 10 cmf = 8 cm
hi = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θa​ = ?n1​ = 1,5n2​ = 1,48n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,5 i płaszcz o n₂ = 1,48. Znajdź największy kąt θa względem osi włókna, pod którym światło z powietrza może wejść w koniec włókna i nadal być prowadzone przez całkowite wewnętrzne odbicie.

n1 = 1,5n2 = 1,48n0 = 1,00
θa = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 291,6 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·27/5 = 10,8 s

Droga

d = v·t = 27·10,8 = 291,6 m

Odpowiedź

d = 291,6 m

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 54 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 2,824 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−25 = 5·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 5·t − 25 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (5 + √(5² + 2·9,81·25))/9,81 = 2,824 s

Odpowiedź

t = 2,824 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 6,243 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 45° − 0,1·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0,07071) = 6,243 m/s²

Odpowiedź

a = 6,243 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 6,064 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 78,48 N
m₁·g·sin θ = 10,36 N
μ·m₁·g·cos θ = 4,445 N

Przyspieszenie układu

a = (78,48 − 10,36 − 4,445)/10,5 = 6,064 m/s²

Odpowiedź

a = 6,064 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 3,748 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 26·cos 45° = 18,38 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 45° = 18,38 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·18,38/9,81 = 3,748 s

Odpowiedź

t = 3,748 s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: α = 75,02 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 11·cos 45° = 7,778 m/s
vy0 = 11·sin 45° = 7,778 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(7,778² + 2·9,81·40) = 29,07 m/s

Kąt uderzenia

tan α = vy/vx = 29,07/7,778 → α = 75,02°

Odpowiedź

α = 75,02°
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 147,2 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1·(1 − cos 90°) = 19,62 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
T = mg + mv²/L = 49,05 + 5·19,62/1 = 147,2 N

Odpowiedź

T = 147,2 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 147,2 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 4,749 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 15 cm = 0,15 m
½kx² = ½·2000·0,15² = 22,5 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 22,5/(9,81·(0,342 + 0,15·0,9397)) = 4,749 m

Odpowiedź

d = 4,749 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −1,222 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (2 − 2,5)/(2 + 2,5)·11 = −1,222 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 2,5)·11 = 9,778 m/s

Odpowiedź

v′1 = −1,222 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: θ = 18,69 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 1900·21 = 39900 kg·m/s
py = 900·15 = 13500 kg·m/s

Kierunek

tan θ = py/px = 0,3383 → θ = 18,69°

Odpowiedź

θ = 18,69°
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 39,24 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 2/2 = 2 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
zasuwad = 1 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·2 = 39,24 kN

Odpowiedź

F = 39,24 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 339,9 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 4 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·5,25·7,5 = 339,9 kN

Odpowiedź

F = 339,9 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 76,05 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Ciągłość

v1 = v2·(125/250)² = 0,25·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·18000/(1000·(1 − 0,0625))) = 6,197 m/s
v1 = 1,549 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,01227·6,197 = 0,07605 m³/s = 76,05 L/s

Odpowiedź

Q = 76,05 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 259,9 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(75/50)² = 2,25 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 2,25²)/1000 = −2,031 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 360 + (−2,031) − 98,1 = 259,9 kPa

Odpowiedź

p2 = 259,9 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 45,17 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 360/28,01 = 12,85 mol
T = 65 + 273,15 = 338,1 K

Objętość

V = nRT/P = 12,85·8,314·338,1/800 = 45,17 L

Odpowiedź

V = 45,17 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 3,723 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 288,1 K, T2 = 383,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(350/250)·(383,1/288,1) = 3,723 L

Odpowiedź

V2 = 3,723 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηmax = 60,15 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 288,1/723,1 = 60,15 %

Odpowiedź

ηmax = 60,15 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,2926 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 275,1/(298,1 − 275,1) = 11,96

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 3,5/11,96 = 0,2926 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,2926 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: hi = −12 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/8 − 1/10
di = 40 cm
FF10 cmf = 8 cm

Powiększenie i wysokość

m = −40/10 = −4
hi = −4·3 = −12 cm

Odpowiedź

hi = −12 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θa = 14,13 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,48/1,5 = 0,9867 → θc = 80,63°

Apertura numeryczna

NA = √(1,5² − 1,48²) = 0,2441

Kąt akceptacji

θa = arcsin(0,2441) = 14,13°

Odpowiedź

θa = 14,13°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers