Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?12,5

Samochód jadący z prędkością 45 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 7,5 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 45 km/ha = −7,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 12 m/s30 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 12 m/s z krawędzi dachu na wysokości 30 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 12 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 30°a = ?m = 8 kg

Klocek o masie 8 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 8 kgθ = 30°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 9 kg3 kgμ = 0,25

Klocek o masie 9 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 3 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 9 kgm2 = 3 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?20°R = 30 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 20° do poziomu i upadła 30 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 20°R = 30 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 40 mv0​ = 16 m/s25°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 25° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 40 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 16 m/sθ = 25°h = 40 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
20°d = 7 mμ = 0,15

Klocek o masie 0,5 kg zsuwa się na odcinku 7 m po zboczu nachylonym pod kątem 20° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,15. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 0,5 kgθ = 20°μ = 0,15d = 7 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
h = 4,2 mR = 1,5 mv = ?

Wózek o masie 5 kg zostaje puszczony bez prędkości początkowej z wysokości 4,2 m na gładkim torze, który przechodzi w pionową pętlę o promieniu 1,5 m. Wyznacz prędkość v wózka w najwyższym punkcie pętli.

m = 5 kgh = 4,2 mR = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
800 kg11 m/s1800 kg

Samochód o masie 800 kg jadący z prędkością 11 m/s uderza w stojący samochód o masie 1800 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 800 kgv1 = 11 m/sm2 = 1800 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Pęd i zderzeniaTrudny
20 m/s12 m/s

Piłka o masie 0,6 kg uderza w ścianę z prędkością 20 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 12 m/s. Kontakt trwa 40 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,6 kgvin = 20 m/svout = 12 m/sΔt = 40 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 2 mH = 2 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 150 mmd2​ = 75 mm12p1​ − p2​ = 10 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 150 mm i średnicy gardzieli 75 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 10 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 − p2 = 10 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12Δh = 280 mmrtęćQ = ?

Pozioma zwężka Venturiego (wlot 250 mm, gardziel 125 mm) przepuszcza wodę. Rtęciowy manometr U-rurkowy podłączony między wlotem a gardzielą pokazuje różnicę poziomów 280 mm. Współczynnik przepływu wynosi 0,98. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ dla wody, 13 600 kg/m³ dla rtęci i g = 9,81 m/s².

d1 = 250 mmd2 = 125 mmΔh = 280 mmCd = 0,98ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
470 g (CH₄)V = 50 LT = 100 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 50 L zawiera 470 g (CH₄) w temperaturze 100 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 470 gM = 16,04 g/molV = 50 LT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (CH₄) przechodzi od 350 kPa, 20 L, 30 °C do 200 kPa i 160 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 350 kPaV1 = 20 LT1 = 30 °CP2 = 200 kPaT2 = 160 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 525 °CTL​ = ?EQH​ = 3700 kJQL​ = 1336 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 3700 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 525 °C i oddaje 1336 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 525 °CQH = 3700 kJQL = 1336 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 30 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​Q̇L​ = 2,5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 2 °C w kuchni o temperaturze 30 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 2,5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 30 °CTL = 2 °CQ̇L = 2,5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
Pβ = ?r = 10 m

Mały głośnik promieniuje moc akustyczną 1 W równo we wszystkich kierunkach. Znajdź poziom natężenia dźwięku β w odległości 10 m.

P = 1 Wr = 10 mI0 = 10⁻¹² W/m²
β = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
Fdo​ = 10 cmR = 60 cm

Przedmiot jest 10 cm przed zwierciadłem (typ: wypukłe) o promieniu krzywizny 60 cm. Znajdź odległość obrazu di, dodatnią dla obrazu przed zwierciadłem (rzeczywistego) i ujemną dla obrazu za nim (pozornego).

do = 10 cmR = 60 cm
di = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 1,667 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 45/3,6 = 12,5 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 12,5/7,5 = 1,667 s

Odpowiedź

t = 1,667 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 3,982 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−30 = 12·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 12·t − 30 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (12 + √(12² + 2·9,81·30))/9,81 = 3,982 s

Odpowiedź

t = 3,982 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,356 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 30° − 0,3·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,2598) = 2,356 m/s²

Odpowiedź

a = 2,356 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 0,6131 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (29,43 − 22,07)/12 = 0,6131 m/s²

Odpowiedź

a = 0,6131 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 21,4 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·30/sin 40°) = 21,4 m/s

Odpowiedź

v0 = 21,4 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 52,59 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 16·cos 25° = 14,5 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 25° = 6,762 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 40 + 6,762·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,762 + √(45,72 + 784,8))/9,81 = 3,627 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 14,5·3,627 = 52,59 m

Odpowiedź

x = 52,59 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 4,84 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 4,905·0,9397 = 4,609 N
F = μN = 0,15·4,609 = 0,6914 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 0,6914·7 = 4,84 J

Odpowiedź

Wf = 4,84 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,852 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najwyższym punkcie

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(4,2 − 3) = 23,54 m²/s²
v = 4,852 m/s

Odpowiedź

v = 4,852 m/s

Wózek ledwo pokonuje pętlę, gdy h = 2,5R; wtedy N = 0 w najwyższym punkcie.

9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 33508 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 800·11/2600 = 3,385 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·800·11² = 48400 J
Kafter = ½·2600·3,385² = 14892 J

Utracona energia

ΔK = 48400 − 14892 = 33508 J

Odpowiedź

ΔK = 33508 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 19,2 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,6·(12 + 20) = 19,2 N·s

Odpowiedź

J = 19,2 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 66,22 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 1/2 = 4,5 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
zasuwad = 4 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,5·1,5 = 66,22 kN

Odpowiedź

F = 66,22 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 3,111 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 2/2 = 3 m
A = H·b = 2·3 = 6 m²
zasuwad = 2 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·6 = 176,6 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 3·2³/12 = 2 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3 + 2/(3·6) = 3,111 m

Odpowiedź

ycp = 3,111 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 20,41 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Ciągłość

v1 = v2·(75/150)² = 0,25·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·10000/(1000·(1 − 0,0625))) = 4,619 m/s
v1 = 1,155 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,004418·4,619 = 0,02041 m³/s = 20,41 L/s

Odpowiedź

Q = 20,41 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 103,3 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Różnica ciśnień z manometru

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,28 = 34610 Pa

Prędkość w gardzieli

Równanie ciągłości i równanie Bernoulliego razem dają idealną prędkość w gardzieli.

β = 125/250 = 0,5
v2 = √(2·34610/(1000·(1 − 0,0625))) = 8,593 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Q = Cd·A2·v2 = 0,98·0,01227·8,593 = 0,1033 m³/s = 103,3 L/s

Odpowiedź

Q = 103,3 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 1818 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 470/16,04 = 29,3 mol
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 29,3·8,314·373,1/0,05 = 1818 kPa

Odpowiedź

P = 1818 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 50,01 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 303,1 K, T2 = 433,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(350/200)·(433,1/303,1) = 50,01 L

Odpowiedź

V2 = 50,01 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 15,05 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 525 + 273,15 = 798,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 798,1·1336/3700 = 288,2 K = 15,05 °C

Odpowiedź

TL = 15,05 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,2544 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 275,1/(303,1 − 275,1) = 9,827

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 2,5/9,827 = 0,2544 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,2544 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β = 89,01 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Natężenie

I = P/(4πr²) = 0,0007958 W/m²

Poziom

β = 10·log₁₀(0,0007958/10⁻¹²) = 89,01 dB

Odpowiedź

β = 89,01 dB
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = −7,5 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Ogniskowa

f = −R/2 = −30 cm

Równanie zwierciadła

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−30) − 1/10
di = −7,5 cm
F10 cmf = −30 cm

Diagram promieni

obraz pozorny za zwierciadłem

Odpowiedź

di = −7,5 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers