Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,4 s12,5

Kierowca jadący z prędkością 45 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 1,4 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 5,5 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 45 km/htr = 1,4 sa = −5,5 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 15 m/s35 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 15 m/s z krawędzi dachu na wysokości 35 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 15 m/sh₀ = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 25°a = ?m = 8 kg

Klocek o masie 8 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 25° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 8 kgθ = 25°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
10 kg3 kgTF = 90 Nμ = 0,15

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 90 N ciągnie przedni klocek o masie 3 kg; klocek o masie 10 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocków.

m1 = 10 kgm2 = 3 kgF = 90 Nμ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
63 my = ?v0​ = 34 m/s65°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 34 m/s pod kątem 65° do poziomu w stronę muru odległego o 63 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 34 m/sθ = 65°x = 63 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 50 mv0​ = 22 m/s30°α = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 22 m/s pod kątem 30° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 50 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Pod jakim kątem α poniżej poziomu uderza w ziemię?

v₀ = 22 m/sθ = 30°h = 50 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Praca i energiaŚredni
25°d = 17 mμ = 0,3

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 25° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 17 m wzdłuż zbocza.

θ = 25°μ = 0,3d = 17 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
2 kg5 kgμ = 0,15d = 3 m

Klocek o masie 2 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,15). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 5 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 3 m.

m1 = 2 kgm2 = 5 kgμ = 0,15d = 3 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kgv = ?15 gh = 17 cm

Pocisk o masie 15 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 1,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 17 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 15 gM = 1,5 kgh = 17 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1500 kgv1​ = ?1100 kg

Samochód o masie 1500 kg uderza w zaparkowany samochód o masie 1100 kg. Wraki sczepiają się i suną 16 m, zanim się zatrzymają. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,5. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v1 pierwszego samochodu tuż przed zderzeniem.

m1 = 1500 kgm2 = 1100 kgd = 16 mμ = 0,5g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 3 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 2 mb = 3 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 200 mm, p1​ = ?d2​ = 150 mm, p2​ = 220 kPa

Woda płynie z natężeniem 40 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 200 mm do 150 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 220 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 40 L/sd1 = 200 mmd2 = 150 mmp2 = 220 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
H = ?d1​ = 75 mmp1​ = 20 kPad2​ = 20 mm

Dysza fontanny jest skierowana pionowo w górę. Tuż pod dyszą rura zasilająca ma średnicę 75 mm i nadciśnienie 20 kPa. Średnica wylotu dyszy wynosi 20 mm, a różnica wysokości na długości dyszy jest pomijalna. Pomijając straty i opór powietrza, wyznacz wysokość H, na jaką strumień wznosi się nad dyszę. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d1 = 75 mmp1 = 20 kPa (nadciśnienie)d2 = 20 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
450 g (O₂)V = 20 LT = 95 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 20 L zawiera 450 g (O₂) w temperaturze 95 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 450 gM = 32 g/molV = 20 LT = 95 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (Ar) przechodzi od 200 kPa, 2 L, 40 °C do 600 kPa i 120 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 200 kPaV1 = 2 LT1 = 40 °CP2 = 600 kPaT2 = 120 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 300 °CTL​ = 25 °CEQH​QL​W

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 300 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 25 °C. Wyznacz największą możliwą sprawność cieplną ηmax.

TH = 300 °CTL = 25 °C
ηmax = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 850 °CT0​ = 20 °CTL​ = -10 °CERWQ̇H​ = 180 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 180 kW ciepła ze źródła o temperaturze 850 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -10 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 850 °CT0 = 20 °CTL = -10 °CQ̇H = 180 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 12 cmf = 20 cm

Przedmiot stoi 12 cm przed cienką soczewką (typ: skupiająca) o ogniskowej 20 cm. Znajdź odległość obrazu di. Użyj konwencji znaków 1/f = 1/do + 1/di (f < 0 dla soczewki rozpraszającej, di < 0 dla obrazu pozornego).

do = 12 cmf = 20 cm
di = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θa​ = ?n1​ = 1,52n2​ = 1,51n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,52 i płaszcz o n₂ = 1,51. Znajdź największy kąt θa względem osi włókna, pod którym światło z powietrza może wejść w koniec włókna i nadal być prowadzone przez całkowite wewnętrzne odbicie.

n1 = 1,52n2 = 1,51n0 = 1,00
θa = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 31,7 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 45/3,6 = 12,5 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 12,5·1,4 = 17,5 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 12,5²/(2·5,5) = 14,2 m

Suma

d = 17,5 + 14,2 = 31,7 m

Odpowiedź

d = 31,7 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,607 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−35 = 15·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 15·t − 35 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (15 + √(15² + 2·9,81·35))/9,81 = 4,607 s

Odpowiedź

t = 4,607 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 3,257 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 25° − 0,1·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,09063) = 3,257 m/s²

Odpowiedź

a = 3,257 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 5,452 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (90 − 19,13)/13 = 5,452 m/s²

Odpowiedź

a = 5,452 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 40,81 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Czas dotarcia do muru

vx = 34·cos 65° = 14,37 m/s
t = x/vx = 63/14,37 = 4,384 s

Wysokość w tej chwili

y = 30,81·4,384 − ½·9,81·4,384² = 40,81 m

Odpowiedź

y = 40,81 m

Przy murze piłka już opada.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: α = 60,15 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 22·cos 30° = 19,05 m/s
vy0 = 22·sin 30° = 11 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(11² + 2·9,81·50) = 33,2 m/s

Kąt uderzenia

tan α = vy/vx = 33,2/19,05 → α = 60,15°

Odpowiedź

α = 60,15°
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 7,09 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·17·(0,4226 − 0,3·0,9063)) = 7,09 m/s

Odpowiedź

v = 7,09 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 6,287 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 49,05·3 = 147,2 J
μ·m₁g·d = 0,15·19,62·3 = 8,829 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 138,3 → v = √(2·138,3/7) = 6,287 m/s

Odpowiedź

v = 6,287 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 184,5 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,17) = 1,826 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,015 + 1,5)·1,826/0,015 = 184,5 m/s

Odpowiedź

v = 184,5 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v1 = 21,72 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Prędkość po zderzeniu

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,5·9,81·16) = 12,53 m/s

Pęd w zderzeniu

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2600·12,53/1500 = 21,72 m/s

Odpowiedź

v1 = 21,72 m/s
(78,18 km/h)
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 208,5 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 2,5/2 = 4,25 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
zasuwad = 3 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,25·5 = 208,5 kN

Odpowiedź

F = 208,5 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 155,4 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 2/2 = 3 m
A = H·b = 2·3 = 6 m²
zasuwad = 2 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3·6 = 155,4 kN

Odpowiedź

F = 155,4 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 221,8 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,04/0,03142 = 1,273 m/s
v2 = Q/A2 = 0,04/0,01767 = 2,264 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 220 + ½·1000·(2,264² − 1,273²)/1000 = 220 + 1,751 = 221,8 kPa

Odpowiedź

p1 = 221,8 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: H = 2,049 m

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkość wylotowa

β = 20/75 = 0,2667
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·20000/(1000·0,9949)) = 6,341 m/s

Wysokość strumienia

Równanie Bernoulliego wzdłuż strumienia: w najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru, a ciśnienie znów jest atmosferyczne.

H = v2²/(2g) = 6,341²/(2·9,81) = 2,049 m

Odpowiedź

H = 2,049 m
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 2152 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 450/32 = 14,06 mol
T = 95 + 273,15 = 368,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 14,06·8,314·368,1/0,02 = 2152 kPa

Odpowiedź

P = 2152 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 0,837 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 313,1 K, T2 = 393,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(200/600)·(393,1/313,1) = 0,837 L

Odpowiedź

V2 = 0,837 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηmax = 47,98 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 300 + 273,15 = 573,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 298,1/573,1 = 47,98 %

Odpowiedź

ηmax = 47,98 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 1167 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 850 + 273,15 = 1123 K
T0 = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Praca silnika

η = 1 − 293,1/1123 = 0,739
Ẇ = 0,739·180 = 133 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 263,1/(293,1 − 263,1) = 8,772
Q̇L = 8,772·133 = 1167 kW

Odpowiedź

Q̇L = 1167 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = −30 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/20 − 1/12
di = −30 cm
FF12 cmf = 20 cm

Diagram promieni

pozorny, po tej samej stronie co przedmiot

Odpowiedź

di = −30 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θa = 10,02 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,51/1,52 = 0,9934 → θc = 83,42°

Apertura numeryczna

NA = √(1,52² − 1,51²) = 0,1741

Kąt akceptacji

θa = arcsin(0,1741) = 10,02°

Odpowiedź

θa = 10,02°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers