Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)0,5 s12,5

Kierowca jadący z prędkością 45 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 0,5 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 6,5 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 45 km/htr = 0,5 sa = −6,5 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
AB: 29 m/s35 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 35 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 29 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Kiedy piłki się spotkają? Wyznacz t.

H = 35 mv0B = 29 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 40°a = ?m = 7 kg

Klocek o masie 7 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 40° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 7 kgθ = 40°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 7 kg6,5 kgθ = 30°

Klocek o masie 7 kg na rampie nachylonej pod kątem 30° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 6,5 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 7 kgm2 = 6,5 kgθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 26 m/s35°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 26 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 60 mv0​ = 30 m/s45°H = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 30 m/s pod kątem 45° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 60 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość H nad ziemią u podnóża klifu.

v₀ = 30 m/sθ = 45°h = 60 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Praca i energiaŚredni
60°L = 1,5 m5 kg

Kulka o masie 5 kg wisi na lekkiej nici o długości 1,5 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 60°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 5 kgL = 1,5 mθ = 60°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
h = 2 mL = 2,5 mμ = 0,3k = 4000 N/m

Klocek o masie 2 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 2,5 m (μ = 0,3), a potem trafia na sprężynę (k = 4000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz prędkość v klocka, gdy dociera do sprężyny.

m = 2 kgh = 2 mL = 2,5 mμ = 0,3k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3 kg11 m/s5 kg

Wózek o masie 3 kg jadący z prędkością 11 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 3 kgm2 = 5 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1200 kg10 m/s1000 kg21 m/sv′ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1200 kg jadący na wschód z prędkością 10 m/s zderza się z samochodem o masie 1000 kg jadącym na północ z prędkością 21 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz prędkość v′ wraku tuż po zderzeniu.

m1 = 1200 kgv1 = 10 m/s (E)m2 = 1000 kgv2 = 21 m/s (N)
v′ = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 3 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 150 mm, p1​ = ?d2​ = 100 mm, p2​ = 240 kPa

Woda płynie z natężeniem 33 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 150 mm do 100 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 240 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 33 L/sd1 = 150 mmd2 = 100 mmp2 = 240 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
d1​ = 80 mmd2​ = 40 mm12Δh = 280 mmrtęćQ = ?

Pozioma zwężka Venturiego (wlot 80 mm, gardziel 40 mm) przepuszcza wodę. Rtęciowy manometr U-rurkowy podłączony między wlotem a gardzielą pokazuje różnicę poziomów 280 mm. Współczynnik przepływu wynosi 0,99. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ dla wody, 13 600 kg/m³ dla rtęci i g = 9,81 m/s².

d1 = 80 mmd2 = 40 mmΔh = 280 mmCd = 0,99ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
370 g (O₂)V = 20 LT = 55 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 20 L zawiera 370 g (O₂) w temperaturze 55 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 370 gM = 32 g/molV = 20 LT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
N₂, M = 28,01 g/molP = 850 kPaT = 130 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (N₂) przy 850 kPa i 130 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 28,01 g/molP = 850 kPaT = 130 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 525 °CTL​ = 30 °CEQH​ = 800 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 525 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 30 °C. Pobiera 800 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 525 °CTL = 30 °CQH = 800 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 32 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​Q̇L​ = 2,5 kWẆ

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 5 °C w kuchni o temperaturze 32 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 2,5 kW. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 32 °CTL = 5 °CQ̇L = 2,5 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
S15 m/sO15 m/sf = 1000 Hz

Źródło o częstotliwości 1000 Hz poruszające się z prędkością 15 m/s i obserwator poruszający się z prędkością 15 m/s zbliżają się do siebie. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 1000 Hzv = 343 m/svs = 15 m/svo = 15 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = ?41°

Siatka o 500 liniach na milimetr pokazuje maksimum rzędu 2 linii widmowej pod kątem 41° od kierunku prostego. Znajdź długość fali λ tej linii.

N = 500 mm⁻¹θ2 = 41°m = 2
λ = nm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 18,27 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 45/3,6 = 12,5 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 12,5·0,5 = 6,25 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 12,5²/(2·6,5) = 12,02 m

Suma

d = 6,25 + 12,02 = 18,27 m

Odpowiedź

d = 18,27 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 1,207 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

35 − ½g·t² = 29·t − ½g·t² → t = 35/29 = 1,207 s

Odpowiedź

t = 1,207 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 5,554 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 40° − 0,1·cos 40°) = 9,81·(0,6428 − 0,0766) = 5,554 m/s²

Odpowiedź

a = 5,554 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,079 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 63,77 N
m₁·g·sin θ = 34,33 N
μ·m₁·g·cos θ = 14,87 N

Przyspieszenie układu

a = (63,77 − 34,33 − 14,87)/13,5 = 1,079 m/s²

Odpowiedź

a = 1,079 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 64,75 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 26·cos 35° = 21,3 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 35° = 14,91 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·14,91/9,81 = 3,04 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 21,3·3,04 = 64,75 m

Odpowiedź

x = 64,75 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 82,94 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Pionowa prędkość początkowa

vy = 30·sin 45° = 21,21 m/s

Wzniesienie ponad klif

Δh = vy²/(2g) = 21,21²/(2·9,81) = 22,94 m

Wysokość nad ziemią

H = 60 + 22,94 = 82,94 m

Odpowiedź

H = 82,94 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 98,1 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1,5·(1 − cos 60°) = 14,71 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
T = mg + mv²/L = 49,05 + 5·14,71/1,5 = 98,1 N

Odpowiedź

T = 98,1 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 98,1 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,952 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 19,62·(2 − 0,3·2,5) = 24,53 J

Prędkość przy sprężynie

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·1,25) = 4,952 m/s

Odpowiedź

v = 4,952 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −2,75 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (3 − 5)/(3 + 5)·11 = −2,75 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 5)·11 = 8,25 m/s

Odpowiedź

v′1 = −2,75 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′ = 10,99 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 1200·10 = 12000 kg·m/s
py = 1000·21 = 21000 kg·m/s

Prędkość wraku

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 24187/2200 = 10,99 m/s

Odpowiedź

v′ = 10,99 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 42,92 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·2,5 = 42,92 kN

Odpowiedź

F = 42,92 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 250,3 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 3/2 = 4,5 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
zasuwad = 3 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·4,5·4,5 = 250,3 kN

Odpowiedź

F = 250,3 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 247,1 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,033/0,01767 = 1,867 m/s
v2 = Q/A2 = 0,033/0,007854 = 4,202 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 240 + ½·1000·(4,202² − 1,867²)/1000 = 240 + 7,083 = 247,1 kPa

Odpowiedź

p1 = 247,1 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 10,69 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Różnica ciśnień z manometru

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,28 = 34610 Pa

Prędkość w gardzieli

Równanie ciągłości i równanie Bernoulliego razem dają idealną prędkość w gardzieli.

β = 40/80 = 0,5
v2 = √(2·34610/(1000·(1 − 0,0625))) = 8,593 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Q = Cd·A2·v2 = 0,99·0,001257·8,593 = 0,01069 m³/s = 10,69 L/s

Odpowiedź

Q = 10,69 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 1577 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 370/32 = 11,56 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 11,56·8,314·328,1/0,02 = 1577 kPa

Odpowiedź

P = 1577 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 7,103 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 130 + 273,15 = 403,1 K

Gęstość

ρ = 850·28,01/(8,314·403,1) = 7,103 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 7,103 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 496,1 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 525 + 273,15 = 798,1 K
TL = 30 + 273,15 = 303,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 303,1/798,1 = 62,02 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6202·800 = 496,1 kJ

Odpowiedź

Wmax = 496,1 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 10,3

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 32 + 273,15 = 305,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 278,1/(305,1 − 278,1) = 10,3

Odpowiedź

COPmax = 10,3
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 1091 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 1000·(343 + 15)/(343 − 15)
f′ = 1091 Hz

Odpowiedź

f′ = 1091 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: λ = 656,1 nm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Długość fali

λ = d·sin θ/m = 2 × 10⁻⁶·sin 41°/2 = 656,1 nm

Odpowiedź

λ = 656,1 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers